Liệu pháp oxy cao áp trị mất ngủ có hiệu quả không? Có nguy hiểm?

Oxy cao áp trị mất ngủ là liệu pháp sử dụng áp suất cao để tăng lượng oxy trong máu, tác động tích cực đến giấc ngủ và nhiều tình trạng sức khỏe khác. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu về liệu pháp cải thiện chất lượng giấc ngủ này trong bài viết sau.

Liệu pháp oxy cao áp là gì?

Liệu pháp oxy cao áp (HBOT) là phương pháp sử dụng áp lực cao để tăng cường sự hấp thụ và hòa tan của oxy trong cơ thể, đặc biệt trong huyết tương. Đây là một phương tiện hỗ trợ trong việc điều trị các bệnh lý liên quan đến thiếu hụt oxy và một số tình trạng y khoa khác. (1)

Trong buồng trị liệu oxy tăng áp, áp suất không khí tăng cao gấp 2 đến 3 lần so với áp suất không khí bình thường. Trong những điều kiện này, phổi có thể thu thập nhiều oxy hơn so với việc hít thở oxy ở áp suất không khí bình thường.

Cơ chế tác động của oxy cao áp đến giấc ngủ

Một trong những nguyên nhân gây ra mất ngủ là thiếu oxy não, não cần lượng oxy lớn để duy trì các chức năng bình thường bao gồm cả giấc ngủ. Phương pháp điều trị oxy cao áp cho người bị mất ngủ có tác dụng làm tăng khả năng vận chuyển oxy hòa tan trong mạch máu não, từ đó cải thiện quá trình trao đổi chất ở não, giảm áp lực nội sọ, giảm viêm, giảm phù não. Điều này giúp giảm tổn thương và phục hồi các tế bào thần kinh có liên quan đến điều hòa giấc ngủ.

Mặt khác phương pháp điều trị oxy cao áp còn giúp tăng lượng enzym SOD, có tác dụng trung hòa các gốc tự do, từ đó điều hòa hệ miễn dịch và tăng sức đề kháng của cơ thể. Phương pháp này cũng giúp giảm mệt mỏi, giảm stress, phục hồi sức khoẻ, giảm sử dụng thuốc ngủ, cải thiện chất lượng giấc ngủ và các triệu chứng của bệnh.

Phác đồ điều trị mất ngủ bằng oxy cao áp

Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ thực hiện một số điều sau:

• Giải thích cho người bệnh về quy trình điều trị oxy cao áp.
• Khám lại lâm sàng trước khi điều trị và ghi vào hồ sơ bệnh án.
• Kiểm tra huyết áp và mạch trước khi vào buồng.
• Hướng dẫn người bệnh thực hành nghiệm pháp Valsalva.

Phác đồ điều trị thường quy như sau:

Quy trình thực hiện oxy cao áp trị mất ngủ

Phương pháp sử dụng oxy cao áp trị mất ngủ được thực hiện qua các bước sau:

• Bước 1: Sắp xếp chỗ phù hợp cho từng người bệnh, đóng cửa buồng bắt đầu quá trình tăng áp (tốc độ 0,3m/phút hoặc có thể nhanh hơn tùy theo từng trường hợp).
• Bước 2: Khi tăng đến áp suất điều trị, cho người bệnh thở oxy theo đúng phác đồ điều trị.
• Bước 3: Hết thời gian thở oxy, bắt đầu quá trình giảm áp theo đúng quy trình (tốc độ 0,3m/phút).
• Bước 4: Khi áp suất trong buồng bằng áp suất khí quyển cho người bệnh nghỉ 2 đến 3 phút trước khi ra khỏi buồng.

Chống chỉ định

Phương pháp oxy cao áp trị mất ngủ chống chỉ định cho những trường hợp sau đây:

• Khi người bệnh đang sử dụng một số loại thuốc: Các thuốc điều trị bệnh bạch cầu; Một số thuốc chữa chứng nghiện rượu mạn tính; Thuốc là đồng phân của các nguyên tố bạch kim.

• Tràn khí, tràn dịch màng phổi chưa điều trị khỏi.
• Xuất huyết não cấp tính.
• Suy tim nặng.
• Phụ nữ có thai 3 tháng đầu.
• Viêm tắc vòi tai, viêm xoang cấp.
• Các rối loạn dạng co giật do nguyên nhân thực tổn ở não.
• Khí phế thũng có tăng CO2, hen phế quản, co thắt phế quản cấp tính.
• Hội chứng sợ buồng kín mà không thể thích nghi được.
• Các trường hợp sốt cao (>38°).
• Viêm dây thần kinh thị giác.

Tham khảo biện pháp chữa mất ngủ khác

Một biện pháp chữa mất ngủ phổ biến là dùng thuốc ngủ, có nhiều loại thuốc giúp người bệnh dễ ngủ, ngủ sâu hoặc cả hai tác dụng này. Thuốc ngủ theo toa có thể làm giảm chứng mất ngủ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nhiều loại thuốc có nguy cơ gây ra tác dụng phụ và gây nghiện. Một số loại thuốc ngủ tương tác với các loại thuốc khác, rượu và thực phẩm bổ sung vitamin. Vì lý do này, người bệnh chỉ sử dụng thuốc ngủ theo chỉ định của bác sĩ.

Một số loại thuốc ngủ phổ biến như: (2)

• Temazepam: Thuốc này có tên thương mại là Restoril, có thể gây nghiện nếu sử dụng sai cách. Restoril được kê đơn để điều trị chứng mất ngủ trong thời gian ngắn, thường từ 7 đến 10 ngày. Phụ nữ đang mang thai không nên dùng thuốc này. Restoril có thể gây ra nhiều tác dụng phụ khác nhau như mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, khô miệng,…

• Ramelteon: Đây là chất đối kháng melatonin và giúp dễ ngủ. Melatonin là một chất tự nhiên trong cơ thể và bằng cách tác động đến các thụ thể melatonin, Ramelteon (Rozerem) thúc đẩy giấc ngủ và tác động tích cực đến nhịp sinh học. Do đó, bác sĩ có thể kê đơn Rozerem để sử dụng lâu dài, không giống như các loại thuốc khác được chỉ định sử dụng trong thời gian ngắn. Thuốc này có liều dùng một lần là 8 mg. Một người không nên dùng quá một liều mỗi ngày. Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn ngủ, chóng mặt, mệt mỏi.

• Trazodone: Đây là một loại thuốc điều chỉnh chất dẫn truyền thần kinh serotonin. Bác sĩ thường dùng thuốc này để điều trị chứng rối loạn trầm cảm nặng. Tuy nhiên, họ có thể kê đơn thuốc này vì một trong những tác dụng của thuốc là gây buồn ngủ. Liều khởi đầu thông thường là 150 mg mỗi ngày, chia thành hai liều. Bác sĩ có thể tăng liều lên đến liều tối đa hàng ngày là 400 mg.

• Doxepin: Đây là thuốc hỗ trợ giấc ngủ có tên thương hiệu là Silenor. Bác sĩ có thể chỉ định những người bị mất ngủ sử dụng Silenor trong tối đa 3 tháng. Thuốc có thể giúp người bệnh dễ ngủ và duy trì giấc ngủ. Thuốc này không được dùng chung với thuốc ức chế monoamine oxidase, một loại thuốc chống trầm cảm hoặc những người bị bệnh tăng nhãn áp hoặc bí tiểu.

Bên cạnh sử dụng thuốc, liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) cũng là một phương pháp điều trị mất ngủ hiệu quả. Liệu pháp này giúp bạn kiểm soát hoặc ngăn chặn những suy nghĩ và hành động tiêu cực khiến bạn mất ngủ. Nó thường được khuyến nghị là phương pháp điều trị đầu tiên cho những người bị mất ngủ. Thông thường, CBT có hiệu quả ngang bằng hoặc hiệu quả hơn thuốc ngủ.

Ngoài ra, bạn cần bổ sung hoạt chất Anthocyanin và Pterostilbene có trong quả Blueberry (việt quất), cùng Flavonoid và Terpenoid có trong lá Ginkgo Biloba (bạch quả). Các dưỡng chất này có khả năng vượt qua hàng rào mạch máu não để trung hòa gốc tự do, bảo vệ tế bào thần kinh. Từ đó, ngăn chặn sự tổn thương thành mạch, thúc đẩy tuần hoàn máu, hỗ trợ cải thiện các vấn đề liên quan đến giấc ngủ, giảm trí nhớ, đau đầu, phòng ngừa nguy cơ tai biến mạch máu não hiệu quả.

Thay đổi và duy trì lối sống khoa học cũng là điều không thể thiếu, cần áp dụng song song với các phương pháp điều trị từ bác sĩ:

• Duy trì tập thể dục: Vận động thường xuyên giúp bạn có một đêm ngủ ngon. Lên lịch tập thể dục hầu hết các ngày trong tuần. Không tham gia các hoạt động tiêu tốn nhiều năng lượng quá gần giờ đi ngủ.
• Hạn chế hoặc ngừng ngủ trưa: Ngủ trưa có thể khiến bạn khó ngủ hơn vào ban đêm. Nếu bạn cần ngủ trưa, hãy cố gắng giới hạn thời gian ngủ trưa không quá 30 phút.
• Hạn chế hoặc không sử dụng chất kích thích: Caffeine, rượu và nicotine (thường có trong thuốc lá) có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Tác dụng này có thể kéo dài trong nhiều giờ.
• Đừng chịu đựng cơn đau: Nếu tình trạng đau đớn làm bạn khó chịu, hãy trao đổi với bác sĩ về loại thuốc giảm đau nào có thể kiểm soát cơn đau khi bạn ngủ.
• Không nên ăn hoặc uống nhiều trước khi đi ngủ: Ăn quá nhiều trước khi ngủ có thể gây ợ nóng, khó ngủ. Uống ít nước hơn trước khi đi ngủ để bạn không phải đi tiểu thường xuyên, làm gián đoạn giấc ngủ.
• Tìm cách thư giãn: Cố gắng gạt bỏ mọi lo lắng và kế hoạch khi bạn lên giường. Tắm nước ấm hoặc mát xa trước khi đi ngủ có thể giúp bạn chuẩn bị cho giấc ngủ. Bạn có thể tắm nước nóng, đọc sách, nghe nhạc nhẹ để thư giãn trước khi ngủ.

Liệu pháp oxy cao áp trị mất ngủ có khả năng cung cấp oxy tối đa cho não bộ, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tốt nhất, người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ và kết hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh; Không tự ý sử dụng thuốc ngủ khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ.