Sạm da: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng và điều trị

Sạm da là một vấn đề da liễu thường gặp có thể cảnh báo những rối loạn bên trong cơ thể. Hiểu về da sạm giúp tìm ra biện pháp phòng ngừa hoặc điều trị tốt hơn. Cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.

Sạm da là gì?

Sạm da (Hyperpigmentation) là tình trạng da trở nên sẫm màu hơn, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nguyên nhân phổ biến nhất là do sự tích tụ melanin tăng cao tại lớp thượng bì hoặc trung bì. Trong một số trường hợp hiếm gặp, sạm da có thể xảy ra do sự lắng đọng các sắc tố nội sinh (như hemosiderin, sắt) hoặc các sắc tố ngoại sinh (như kim loại nặng). Ngoài ra, các yếu tố khác như carotenoid, sự gia tăng mạch máu hoặc độ dày của da cũng có thể góp phần làm da sẫm màu hơn.

Sạm da bao gồm:

• Nám da: Nám da được cho là liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố và có thể phát triển trong thời kỳ mang thai. Các vùng da sạm màu có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, nhưng thường gặp nhất ở vùng bụng và mặt.
• Đồi mồi: Đồi mồi khá phổ biến, liên quan đến việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời quá mức trong thời gian dài. Thông thường, đồi mồi xuất hiện dưới dạng các đốm trên những vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng như tay và mặt.
• Sạm da sau viêm: Tình trạng này xảy ra do tổn thương hoặc viêm da. Nguyên nhân phổ biến nhất của loại tăng sắc tố này là mụn trứng cá.

Nguyên nhân gây sạm da mặt

Da sạm do đâu? Nguyên nhân gây sạm da phụ thuộc vào loại tăng sắc tố cụ thể. Các nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:

1. Tác động của tia UV

Tia UVA và UVB từ ánh nắng có thể kích thích cơ thể sản xuất melanin nhiều hơn, dẫn đến tình trạng sạm da. (1)

2. Da lão hóa tự nhiên

Vì sao da mặt bị sạm? Quá trình lão hóa tự nhiên khiến da mất dần độ đàn hồi, giảm sản sinh collagen và elastin dẫn đến tình trạng da mỏng hơn, khô hơn và dễ bị tổn thương. Đồng thời, sự suy giảm hoạt động của tế bào melanocyte khiến quá trình phân bố melanin không đồng đều, làm xuất hiện các vùng da sạm màu, đồi mồi hoặc tàn nhang.

3. Rối loạn nội tiết tố

Các nội tiết tố nữ như progesterone và estrogen có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh sự sản sinh sắc tố melanin của da. Trong các giai đoạn như mang thai, cho con bú, tiền mãn kinh và mãn kinh, sự thay đổi lớn, đặc biệt là sự suy giảm của các hormone này, có thể làm tăng sản xuất melanin. Điều này dẫn đến tình trạng da sạm màu, không đều màu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sức khỏe làn da.

4. Sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng

Các loại mỹ phẩm kém chất lượng thường chứa các chất tẩy rửa mạnh, hóa chất độc hại như hydroquinone, corticoid… khiến làn da sẽ nhanh chóng trở nên mỏng, yếu và dễ bị tác động bởi ánh nắng, thậm chí còn đen sạm hơn ban đầu. Không chỉ vậy, các sản phẩm này còn có thể gây kích ứng, viêm da, teo da, đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe làn da và toàn cơ thể.

5. Chế độ ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh

Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, bao gồm việc kiêng quá mức, ăn ít rau xanh, uống không đủ nước và tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa dầu mỡ, cùng với việc sử dụng thuốc lá, bia, rượu… có thể kích thích da sản sinh nhiều sắc tố melanin, dẫn đến tình trạng sạm màu. Ngoài ra, chế độ ăn uống không đầy đủ còn góp phần đẩy nhanh quá trình lão hóa da, khiến da mất đi sự tươi trẻ và săn chắc.

Lối sống thiếu khoa học cũng khiến các tế bào da bị tổn thương. Thiếu ngủ và ngủ muộn có thể làm đảo lộn các hoạt động của cơ thể khiến da nhanh bị lão hóa, sạm màu, nhiều nám, tàn nhang và mụn trứng cá, từ đó gây ra tình trạng sạm da.

6. Di truyền

Một số hội chứng di truyền là nguyên nhân gây nên sạm da:

• Hội chứng LEOPARD: Đặc trưng bởi sự xuất hiện của nốt ruồi, bất thường về điện tim, khoảng cách giữa hai mắt rộng, hẹp động mạch phổi, bất thường ở cơ quan sinh dục, chậm phát triển và mất thính lực.
• Hội chứng PEUTZ-JEGHERS: Biểu hiện bằng các nốt ruồi ở môi dưới và các mảng sắc tố xuất hiện từ khi sinh ra hoặc lúc còn nhỏ. Trong khi các tổn thương trên da có thể mờ dần theo thời gian, các tổn thương trong khoang miệng thường không biến mất.
• Tàn nhang: Là các đốm sắc tố màu nâu hoặc cà phê sữa, thường có kích thước nhỏ hơn 0,5 cm. Tổn thương chủ yếu xuất hiện ở những vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, xuất hiện trước 3 tuổi và trở nên rõ rệt hơn trong giai đoạn dậy thì. Tình trạng sạm da có xu hướng tăng vào mùa xuân hè và giảm vào mùa thu đông.
• Hội chứng CALM: Đặc trưng bởi các mảng sắc tố màu cà phê sữa, có màu đồng đều, ranh giới rõ, kích thước dao động từ 2cm – 20 cm. Những tổn thương này xuất hiện rất sớm sau khi sinh và có thể dần biến mất khi trẻ lớn lên.
• Bệnh BECKER: Xuất hiện một mảng sắc tố màu nâu có kích thước từ vài cm đến rất lớn, ranh giới rõ nhưng bờ không đều. Tổn thương thường xuất hiện ở vai, dưới vú hoặc sau lưng, phổ biến hơn trong độ tuổi 20 – 30, đặc biệt sau khi tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời.
• Nhiễm sắc tố đầu chi của DOLI: Biểu hiện bằng vùng da tăng sắc tố lốm đốm xen kẽ với vùng mất sắc tố ở mu tay và mu chân. Tổn thương xuất hiện từ giai đoạn bú mẹ hoặc thời kỳ trẻ nhỏ.
• Tăng sắc tố vùng đầu chi của Kitamura: Đặc trưng bởi mạng lưới tăng sắc tố dạng tàn nhang ở bàn tay. Tổn thương thường khởi phát trước tuổi 20.

7. Do bệnh lý nền

Sạm da do bệnh lý nền là tình trạng da trở nên tối màu do ảnh hưởng của các vấn đề sức khỏe bên trong cơ thể. Một số bệnh lý có thể gây sạm da bao gồm bệnh Addison, bệnh gan, bệnh nhiễm sắc tố sắt mô, bệnh viêm đường mật nguyên phát. (2)

8. Da bị kích ứng

Da sạm màu có thể xảy ra khi các tế bào da phản ứng với tổn thương hoặc kích ứng bằng cách sản xuất dư thừa melanin. Tình trạng này biểu hiện dưới dạng các đốm hoặc mảng da có màu nâu nhạt, nâu sẫm, thậm chí xanh xám. (3)

Nguyên nhân phổ biến bao gồm mụn trứng cá, chàm (eczema) và chốc lở (impetigo). Tuy nhiên, bất kỳ tổn thương hoặc kích ứng nào trên da cũng có thể dẫn đến tình trạng này. Một số nguyên nhân khác thường gặp của tăng sắc tố sau viêm bao gồm:

• Nhiễm trùng
• Côn trùng cắn
• Bỏng
• Viêm nang lông do cạo râu (razor bumps)
• Phát ban
• Phản ứng dị ứng
• Bệnh vảy nến (psoriasis)

Một số thủ thuật y khoa hoặc thẩm mỹ cũng có thể gây sạm da do kích ứng. Các phương pháp như liệu pháp laser hoặc ánh sáng, xạ trị, liệu pháp áp lạnh (cryotherapy) và peel da hóa học đã được ghi nhận có liên quan đến tình trạng này.

9. Một số nguyên nhân khác

Ngoài các nguyên nhân gây sạm da nêu trên, một số yếu tố khác cũng có thể làm da sạm đen, cụ thể:

• Thiếu hụt vitamin A, B12, vitamin PP.
• Sạm da trong các khối u lành tính và ác tính.
• Sạm da trong bệnh hệ thống, bệnh lao, sốt rét, xơ cứng bì…

Đối tượng có nguy cơ cao

Một số đối tượng dễ bị sạm da có thể kể đến như:

1. Phụ nữ mang thai và sau sinh

Phụ nữ mang thai và sau sinh dễ bị sạm da với các mảng da sẫm màu lớn, thường xuất hiện ở vùng trán, mặt và bụng. Nguyên nhân là do sự thay đổi nội tiết tố, đặc biệt là sự gia tăng estrogen và progesterone. (4)

2. Phụ nữ trong độ tuổi mãn kinh

Sự suy giảm đột ngột của nội tiết tố estrogen ở phụ nữ trong độ tuổi mãn kinh có thể kích thích sự gia tăng của tế bào sừng và sắc tố melanin, dẫn đến sự xuất hiện dần dần của tình trạng da sạm màu và nếp nhăn.

3. Người hay phải tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

Người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời là đối tượng dễ bị sạm da với những dấu hiệu như các đốm phẳng, có màu nâu, xám hoặc đen xuất hiện trên da.

4. Người làm việc văn phòng và thức khuya thường xuyên

Những người làm việc văn phòng thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng xanh từ màn hình máy vi tính, trong khi việc thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học và ảnh hưởng đến quá trình tái tạo da. Cả hai yếu tố này đều góp phần làm tăng sản sinh melanin dẫn đến tình trạng sạm da, da không đều màu và kém sức sống. Bên cạnh đó, việc thiếu ngủ còn làm suy giảm quá trình phục hồi của da, khiến da trở nên xỉn màu, dễ xuất hiện quầng thâm và nếp nhăn.

5. Dùng mỹ phẩm không tốt cho da

Sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng hoặc chứa các thành phần độc hại như hydroquinone, corticoid có thể làm da yếu đi, mất lớp bảo vệ tự nhiên và dễ bị tổn thương. Khi da bị bào mòn hoặc kích ứng, quá trình sản sinh melanin sẽ gia tăng dẫn đến tình trạng sạm da, xỉn màu và không đều màu. Ngoài ra, một số sản phẩm làm trắng da cấp tốc còn khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời, làm cho tình trạng sạm nám trở nên nghiêm trọng hơn.

Triệu chứng của da bị sạm

Da sạm màu thường biểu hiện bằng các triệu chứng sau:

• Da trở nên tối màu và không đồng đều: Các vùng da bị sạm có sắc tố nâu, xám hoặc đen, sẫm hơn so với vùng da xung quanh. Tình trạng này thường xuất hiện ở mặt, cổ, tay, chân và những khu vực tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời.
• Hình thành các đốm nâu, nám, tàn nhang: Đây là dấu hiệu đặc trưng của sạm da, thường gặp nhất trên mặt, đặc biệt ở vùng má, trán và mũi.
• Làn da kém rạng rỡ: Sạm da khiến da trông xỉn màu, thiếu sức sống và giảm độ mịn màng.

Biến chứng có thể gặp phải khi da mặt bị sạm

Một số biến chứng có thể xảy ra với người bị sạm da mặt và toàn thân:

• Thay đổi sắc tố kéo dài: Tình trạng đổi màu da có thể kéo dài và khó phục hồi hoàn toàn, đặc biệt khi sắc tố nằm sâu ở lớp bì.
• Tăng nhạy cảm với ánh sáng mặt trời: Những vùng da bị sạm thường nhạy cảm hơn với ánh sáng mặt trời, làm tăng nguy cơ sạm thêm nếu không được bảo vệ bằng kem chống nắng.
• Ảnh hưởng tâm lý: Sạm da mặt rõ rệt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng tự trọng và chất lượng cuộc sống, dẫn đến lo lắng xã hội và cảm giác không thoải mái.
• Thách thức trong điều trị: Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ sâu của sắc tố, các phương pháp điều trị như kem bôi, lột da hóa học hoặc laser có thể không mang lại hiệu quả hoàn toàn.
• Tăng sắc tố sau viêm: Các tình trạng da như mụn trứng cá, viêm da cơ địa hoặc chấn thương gây viêm có thể làm kích hoạt tình trạng tăng sắc tố da, đặc biệt ở những người có làn da sẫm màu.
• Nguy cơ tái phát: Sạm da có thể tái phát ngay cả sau khi điều trị, đặc biệt nếu không giải quyết các nguyên nhân tiềm ẩn như tiếp xúc ánh sáng mặt trời hoặc rối loạn nội tiết tố.

Sạm da có thể xuất hiện ở những vị trí nào?

Da sạm màu thường xuất hiện ở những vị trí như:

1. Sạm da ở mặt

Đây là vị trí sạm da thường gặp, đặc biệt ở vùng má, trán và môi trên. Chúng thường xuất hiện ở dạng đốm nâu, mảng da sẫm màu hoặc nám

2. Sạm ở vùng cổ

Da vùng cổ sạm màu có thể do tích tụ tế bào chết, tác động của ánh nắng mặt trời hoặc tình trạng kháng insulin. Vùng da sạm ở cổ thường thấy ở mặt sau cổ hoặc hai bên cổ, có thể đi kèm với tình trạng da sần sùi.

3. Vùng da cánh tay

Sạm da ở vùng cánh tay thường xảy ra do ma sát, tiếp xúc với ánh nắng hoặc viêm da cơ địa. Tình trạng này xuất hiện dưới dạng da sẫm màu, không đều màu và có thể kèm theo tình trạng khô ráp.

4. Sạm da ở chân và đầu gối

Vùng đầu gối dễ bị thâm sạm do ma sát liên tục với quần áo hoặc sàn nhà khi ngồi quỳ. Da chân cũng có thể bị sạm do tiếp xúc với ánh nắng mà không được bảo vệ đúng cách.

5. Mông và bẹn

Vùng bẹn và mông có thể bị thâm do ma sát với quần áo, tình trạng tăng sắc tố sau viêm hoặc do vệ sinh không đúng cách. Da ở những khu vực này thường sẫm màu hơn so với vùng da xung quanh và có thể kèm theo tình trạng sần sùi hoặc mất độ đàn hồi.

Sạm da có nguy hiểm không?

Sạm da thường không gây nguy hiểm, nhưng có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý, đặc biệt khi tình trạng này kéo dài hoặc lan rộng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, sạm da có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cần chú ý như:

• Rối loạn nội tiết: Sạm da có thể liên quan đến các bệnh lý như hội chứng Cushing, bệnh Addison, hay rối loạn tuyến giáp.
• Bệnh lý gan, thận: Một số bệnh về gan hoặc thận có thể gây rối loạn sắc tố da.
• Ảnh hưởng từ thuốc: Một số loại thuốc có thể gây tăng sắc tố da như tác dụng phụ, đặc biệt là thuốc kháng sinh nhóm tetracycline, thuốc chống sốt rét, hoặc hóa trị liệu.
• Ung thư da: Một số trường hợp sạm da bất thường, thay đổi màu sắc, kích thước, hoặc kèm theo triệu chứng như ngứa, loét, chảy máu có thể là dấu hiệu của ung thư da.

Nếu sạm da xuất hiện đột ngột, không rõ nguyên nhân, hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường, nên thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Khám chẩn đoán sạm da

Chẩn đoán sạm da là một quá trình xác định tình trạng da và đưa ra những đánh giá chính xác cũng như phương pháp điều trị. Theo đó, chẩn đoán sạm da bao gồm những bước sau:

1. Kiểm tra lâm sàng

Các bác sĩ da liễu sẽ kiểm tra trực tiếp các vùng da bị sạm, đánh giá màu sắc, hình dạng và phân bố của các vùng tăng sắc tố trên da.

2. Tìm hiểu tiền sử bệnh

Bác sĩ da liễu sẽ hỏi người bệnh một số câu hỏi về:

• Tiền sử tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Tần suất, thời gian và mức độ tiếp xúc với ánh nắng.
• Sử dụng mỹ phẩm: Các loại mỹ phẩm bạn đang sử dụng, đặc biệt là các sản phẩm có khả năng gây kích ứng hoặc làm tăng sắc tố da.
• Tiền sử bệnh lý: Các bệnh lý nội tiết, bệnh lý về gan, thận hoặc các bệnh lý mãn tính khác có thể liên quan đến sạm da.
• Tiền sử gia đình: Sạm da có thể có tính chất di truyền, do đó thông tin về tình trạng da của người thân trong gia đình cũng rất quan trọng.

3. Thực hiện xét nghiệm

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm bổ sung để xác định chính xác nguyên nhân gây sạm da và loại trừ những bệnh lý có biểu hiện tương tự. Một số xét nghiệm bổ sung bao gồm sinh thiết da, xét nghiệm máu, xét nghiệm nội tiết tố.

Giải pháp điều trị sạm da ở mặt

Để cải thiện tình trạng này, có nhiều phương pháp điều trị khác nhau, từ các biện pháp tự nhiên đến các liệu pháp y khoa chuyên sâu. Tùy thuộc vào mức độ sạm da và đặc điểm làn da, bạn có thể lựa chọn các giải pháp phù hợp nhằm làm sáng da, cải thiện sắc tố và giúp da đều màu hơn.

Dưới đây là một số phương pháp hiệu quả trong điều trị sạm da mặt và sạm da toàn thân:

1. Chữa sạm da bằng các công thức tự làm

Các biện pháp làm trắng da mặt bị sạm đen tự làm thường tận dụng những nguyên liệu dễ tìm. Các nguyên liệu này giúp làm sáng da, giảm thâm nám và cải thiện tone màu da một cách nhẹ nhàng.

• Dùng nghệ tươi: Nghệ là một phương pháp hiệu quả để loại bỏ sạm da. Nghệ giàu chất chống oxy hóa và tính chất chống viêm, rất có lợi cho làn da bị đổi màu và sạm màu. Nghệ giúp làm sáng da, giảm viêm và làm mờ các vùng da bị ảnh hưởng. Bạn có thể giảm đáng kể sạm da trong một tuần nếu sử dụng nghệ cách ngày. Thoa nghệ lên mặt với nước hoặc sữa và bạn sẽ thấy kết quả.
• Dùng chanh: Nước cốt chanh là một trong những phương pháp điều trị tại nhà tốt nhất cho sạm da và là một trong số ít biện pháp tự nhiên hiệu quả cho nám da. Nước chanh chứa vitamin C, axit citric. Axit có tác dụng giúp làm mờ các vết sạm màu trên cơ thể và khuôn mặt. Nước chanh giúp tẩy tế bào chết tự nhiên, tạo điều kiện cho tế bào mới phát triển và làm sáng màu da bị ảnh hưởng. Thoa nước chanh lên mặt 2 – 3 lần mỗi tuần để phục hồi làn da.
• Dùng nha đam: Nha đam chứa aloin, một hợp chất tự nhiên có tác dụng làm sáng da và đã được chứng minh hiệu quả trong việc điều trị sạm da mà không gây độc hại. Thoa gel nha đam nguyên chất lên vùng da sạm màu trước khi đi ngủ, rửa sạch bằng nước ấm vào sáng hôm sau và lặp lại hàng ngày cho đến khi làn da cải thiện.
• Dùng khoai tây: Khoai tây có thể giúp cải thiện tình trạng tăng sắc tố da nhờ chứa enzyme catecholase, có tác dụng làm sáng da và giảm sạm nám. Bạn có thể thoa nước ép khoai tây hoặc đắp lát khoai tây trực tiếp lên da để hỗ trợ điều trị sạm da.

2. Cách trị sạm da theo y khoa

Cách trị sạm da bằng các phương pháp y khoa là một lựa chọn hiệu quả cho những trường hợp sạm da kéo dài và khó cải thiện bằng các biện pháp tự nhiên. Các phương pháp này thường được thực hiện dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Một số phương pháp có thể kể đến như:

• Hydroquinone: Hydroquinone hoạt động bằng cách ức chế enzym tyrosinase để giảm sản xuất melanin. Ở nồng độ cao, hydroquinone có thể phá hủy tế bào sắc tố và làm thoái hóa melanosome. Thường được sử dụng ở nồng độ 2% – 4%, hydroquinone 4% có bằng chứng mạnh nhất trong điều trị nám. Hydroquinone thường được phối hợp với các liệu pháp khác nhằm tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ, phổ biến nhất là công thức Kligman gồm hydroquinone, retinoid và corticosteroid. Tuy nhiên, hydroquinone có thể gây đỏ da thoáng qua, bỏng rát, ngứa và bong tróc. Một tác dụng phụ hiếm gặp nhưng đáng lo ngại là ochronosis ngoại sinh.
• Retinoids: Retinoids, dẫn xuất của vitamin A, là một phương pháp điều trị tại chỗ hiệu quả cho sạm da, có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với các tác nhân khác. Chúng giúp làm sáng da thông qua cơ chế điều hòa tăng sinh tế bào và đặc tính kháng viêm. Các retinoid phổ biến gồm tretinoin, tazarotene và adapalene. Nghiên cứu trên bệnh nhân da màu cho thấy tretinoin 0,1% giúp giảm khoảng 40% sắc tố sau viêm, tuy nhiên có thể gây viêm da do retinoid ở 50% – 67% bệnh nhân. Để giảm tác dụng phụ này, có thể bắt đầu với liều thấp và tăng dần nồng độ.
• Axit azelaic: Axit azelaic là một loại axit dicarboxylic có nguồn gốc tự nhiên, được chiết xuất từ vi sinh vật pityriasis ovale và thường được sử dụng để điều trị mụn trứng cá, nám da và sạm da sau viêm. Cơ chế giúp axit azelaic cải thiện tình trạng tăng sắc tố bao gồm ức chế enzym tyrosinase, đồng thời có tác dụng gây độc tế bào có chọn lọc và ức chế sự tăng sinh của các tế bào hắc tố bất thường thông qua việc ức chế enzym ty thể và tổng hợp DNA. Axit azelaic thường được thoa lên vùng da bị ảnh hưởng hai lần mỗi ngày. Quá trình điều trị có thể kéo dài vài tháng để đạt được hiệu quả rõ rệt. Tác dụng phụ thường gặp là cảm giác nóng rát hoặc châm chích tại vùng da sử dụng.
• Peel da: Peel da hoạt động bằng cách gây tổn thương có kiểm soát đến các lớp da khác nhau, tùy thuộc vào tác nhân và phương pháp được sử dụng. Cần thận trọng khi thực hiện phương pháp này và phải thu thập đầy đủ tiền sử bệnh của bệnh nhân trước khi bắt đầu điều trị. Tác dụng phụ của phương pháp đa dạng, từ các phản ứng nhẹ thoáng qua như nóng rát và kích ứng da đến các biến chứng nghiêm trọng hơn như sẹo, nhiễm trùng và rối loạn sắc tố không mong muốn. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc bảo vệ da khỏi ánh nắng và sử dụng hydroquinone trước khi thực hiện lột da hóa học có thể giúp giảm nguy cơ sạm da sau viêm. (5)
• Liệu pháp Mesotherapy: Phương pháp này có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc như một cơ chế dẫn truyền thuốc, bao gồm các tác nhân làm sáng da, PRP hoặc các hợp chất sinh học khác.
• Liệu pháp ánh sáng xung cường độ cao IPL: Đây là một dạng điều trị laser không xâm lấn, còn được gọi là phương pháp trẻ hóa da bằng quang học. IPL hoạt động bằng cách kích thích sự tăng trưởng collagen trong lớp bì, giúp cải thiện kết cấu và sắc tố da. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả đối với các vấn đề về sắc tố da, đặc biệt là các đốm sạm phẳng. Ngoài ra, IPL còn có thể giúp giảm sự xuất hiện của nếp nhăn, mao mạch giãn và lỗ chân lông to. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh thường cần thực hiện nhiều buổi điều trị.

Phòng ngừa sạm da bằng cách nào?

Mặc dù không thể hoàn toàn ngăn ngừa sạm da hoặc ngăn chặn tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ bằng một số biện pháp sau:

• Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF 30 trở lên và mặc quần áo che chắn da.
• Hạn chế cào, gãi hoặc nặn mụn khi da có vết thương, vết thâm, mụn viêm hoặc vảy.
• Tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi sử dụng các loại kem làm mờ vết thâm để tránh kích ứng hoặc tác dụng phụ.
• Hạn chế sử dụng các sản phẩm làm trắng da toàn diện vì chúng có thể gây tổn thương da về lâu dài.
• Bổ sung các tinh chất quý hỗ trợ điều trị sạm da từ bên trong. Một số tinh chất như Sakura, Marine Collagen Peptide, L-Glutathione, P. Leucotomos,… đã được chứng minh có khả năng ngăn ngừa quá trình tổng hợp melanin gây sạm da, chống lại các tác động từ tia UV và thúc đẩy sản sinh collagen giúp da căng mịn và rạng ngời.

Một số câu hỏi liên quan về bệnh sạm da

1. Sạm da có khác gì so với nám?

Sạm da và nám da đều có nguyên nhân chính là do sự gia tăng quá mức của melanin trên biểu bì. Trong đó, nám da là một dạng biểu hiện của sạm da và có những đặc điểm riêng như:

Nám da: Nám da chủ yếu do sự thay đổi nội tiết tố và bị làm trầm trọng thêm bởi ánh nắng mặt trời. Nó thường xuất hiện trên khuôn mặt, đặc biệt là trên má, trán, mũi và môi trên. Tình trạng này thường biểu hiện dưới dạng các vết hoặc mảng tối màu đối xứng, có ranh giới rõ ràng. Việc điều trị nám da khó khăn hơn so với các loại sạm da khác do ảnh hưởng của nội tiết tố và sự lắng đọng sắc tố sâu trong da.

Sạm da: Sạm da có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm ánh nắng mặt trời, vết thâm mụn, viêm da, tổn thương da hoặc di truyền, và gồm cả các nguyên nhân gây nám da. Nó có thể xuất hiện ở bất kỳ phần nào của cơ thể, bao gồm mặt, tay, chân, lưng và ngực. Sạm da có thể xuất hiện dưới các dạng khác nhau như các vết riêng lẻ, mảng da không đều màu, hoặc các vệt sọc, tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản. Những nguyên nhân như tổn thương do ánh nắng hoặc vết thâm mụn có thể đáp ứng tốt hơn với các phương pháp điều trị như kem làm sáng da, tẩy tế bào chết, peel hóa học, hoặc liệu pháp laser, tùy thuộc vào loại sạm da cụ thể.

2. Da bị sạm nên ăn gì?

Bên cạnh việc sử dụng các sản phẩm chăm sóc da và áp dụng các phương pháp điều trị sạm da, bạn cũng có thể bổ sung các thực phẩm vào chế độ ăn uống để giúp giảm sạm da. Lựu, đu đủ, cá béo, cà rốt, rau củ màu xanh, khoai lang, trái cây có múi là những thực phẩm tốt cho da.

3. Sạm da có tự hết không?

Các vết sạm da sẽ không tự biến mất nếu không có biện pháp can thiệp thích hợp. Nguyên nhân gây sạm da xuất phát từ cả yếu tố nội sinh và ngoại sinh, làm tăng sắc tố melanin trong da. Hơn nữa, các vết sạm và nám thường nằm sâu trong lớp biểu bì, khiến việc loại bỏ trở nên khó khăn.

4. Da bị sạm khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu tình trạng sạm da xuất hiện đột ngột, lan rộng hoặc không rõ nguyên nhân, bạn nên gặp bác sĩ da liễu để được thăm khám. Ngoài ra, nếu sạm da đi kèm các triệu chứng bất thường như ngứa, đau rát, bong tróc hoặc viêm, việc kiểm tra y khoa là cần thiết để loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn.

Trường hợp sạm da kéo dài, không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà, hoặc nghi ngờ do rối loạn nội tiết, tác dụng phụ của thuốc cũng cần được bác sĩ đánh giá. Đặc biệt, nếu các vết sạm có hình dạng bất thường, thay đổi màu sắc theo thời gian, bạn cần thăm khám sớm để loại trừ nguy cơ bệnh lý da nghiêm trọng.

Sạm da là một vấn đề da liễu phổ biến, ảnh hưởng đến cả nam và nữ, không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến sự tự tin. Để ngăn ngừa sạm da, việc bảo vệ da khỏi tác động của ánh nắng mặt trời là điều quan trọng, bao gồm sử dụng kem chống nắng và che chắn cẩn thận khi ra ngoài. Bên cạnh đó, duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất, cũng như đảm bảo giấc ngủ hợp lý sẽ góp phần giúp làn da khỏe mạnh và hạn chế nguy cơ sạm màu.