Khi nhận thấy sự thay đổi của các triệu chứng tàn nhang trên mặt hoặc tay nhiều người tự hỏi tàn nhang có lan ra không. Thậm chí, một số còn lo lắng tàn nhang có lây lan không khi tiếp xúc gần với người khác. Để trả lời được cho các thắc mắc này cần phải hiểu rõ bản chất của tình trạng này, hãy cùng ECO Pharma theo dõi chi tiết trong bài viết dưới đây.
Tàn nhang có thể lan rộng nếu da không được chăm sóc và bảo vệ cẩn thận. Bởi đây là một hiện tượng rối loạn sắc tố ở lớp thượng bì, dễ bị kích hoạt bởi tia UV. Khi da tiếp xúc nắng thường xuyên, không dùng kem chống nắng và che chắn kỹ, các đốm tàn nhang sẽ dần lan sang những vùng xung quanh và trở nên đậm màu hơn. Ngoài ra, yếu tố di truyền và thay đổi nội tiết tố cũng góp phần làm tàn nhang lan rộng.
Tàn nhang không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây lan từ người này sang người khác. Đây chỉ là tình trạng tăng sắc tố da có liên quan đến di truyền và tác động của ánh nắng mặt trời. Bạn sẽ không bị lây tàn nhang khi chạm vào da người khác, dùng chung khăn mặt hay đồ cá nhân. Vì vậy, đừng lo lắng về vấn đề lây lan, hãy tập trung chăm sóc da và thoa kem chống nắng đầy đủ mỗi ngày.
Theo thời gian, dưới tác động của nhiều yếu tố, những đốm nhỏ ban đầu có thể lan rộng ra vùng gò má, mũi và trán. Dưới đây là những tác nhân phổ biến nhất bạn nên đặc biệt lưu ý.
Ánh nắng là thủ phạm số một khiến tàn nhang lan ra nhanh chóng. Khi tia UV chiếu trực tiếp lên da, tế bào melanocytes sẽ sản xuất thêm melanin để tự bảo vệ. Với làn da sáng, melanin dễ tập trung không đều, hình thành các đốm nâu nhỏ đặc trưng của tình trạng này.
Nếu bạn thường xuyên ra nắng mà không che chắn hoặc không dùng kem chống nắng, tàn nhang không chỉ đậm màu hơn mà còn lan rộng hơn. Tình trạng này đặc biệt rõ rệt vào mùa hè vì nhiều nắng và thường mờ dần trong mùa đông. (1)
Sự mất cân bằng nội tiết trong cơ thể cũng là yếu tố khiến tàn nhang lan rộng. Khi hormone estrogen, progesterone tăng cao, ví dụ như trong giai đoạn dậy thì, mang thai, hoặc sự giảm mạnh của chúng trong thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh cũng khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng. Ở da nhạy cảm, tế bào hắc tố sẽ dễ dàng sản sinh melanin quá mức, làm các đốm sắc tố này hiện rõ và lan rộng. Đây cũng là lý do vì sao nhiều phụ nữ khi mang thai lại hay bị tàn nhang.
Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành tàn nhang. Nếu trong gia đình có người bị hiện tượng này, khả năng cao bạn cũng sẽ gặp phải tình trạng này. Ngoài ra, những người gốc Âu có tóc nâu nhạt, mắt sáng và da trắng thường sản xuất chủ yếu pheomelanin, loại melanin không có khả năng bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV. Vì thế, tiếp xúc nắng thường xuyên, các đốm sắc tố sẽ ngày càng lan rộng.
Việc sử dụng các hoá mỹ phẩm làm trắng da chứa các hoạt chất mạnh như hydroquinone, retinoids, axit glycolic gây bào mòn lớp sừng bảo vệ da. Khi da bị mỏng yếu, tia UV dễ dàng xuyên qua và kích thích melanin hoạt động mạnh dẫn đến tàn nhang lan rộng và đậm màu hơn. Đặc biệt, các sản phẩm chứa thủy ngân, chì, corticoid (nồng độ cao) còn có thể gây nhiễm độc da với các triệu chứng kích ứng và tổn thương.
Một lối sống kém lành mạnh cũng góp phần khiến tàn nhang lan rộng. Thức khuya, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, uống rượu bia, hút thuốc lá… kích hoạt các tác nhân gây tình trạng này bên trong cơ thể, làm cho chúng nghiêm trọng hơn. Lối sống không lành mạnh cũng làm suy giảm hệ miễn dịch, giảm khả năng bảo vệ da khỏi các tác nhân gây hại bên ngoài môi trường.
Trên thực tế, tàn nhang không gây ra bất kỳ vấn đề nào về sức khỏe nhưng ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Những người không muốn sống chung với tình trạng sắc tố này nên điều trị sớm vì ở mức độ nhẹ sẽ đáp ứng tốt với thuốc và kem đặc trị. Đây là các phương pháp chi phí thấp, dễ điều trị tại nhà nhưng có hiệu quả tốt đối với hầu hết các trường hợp tàn nhang nhẹ. Khi tàn nhang nặng khả năng đáp ứng với thuốc và kem đặc trị thấp, dẫn đến phải điều trị tàn nhang bằng các công nghệ đắt đỏ như laser gây ra tốn kém.
Như đã đề cập ở nội dung trên, những người không muốn sống chung với tàn nhang nên bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt. Việc này thực hiện càng sớm thì càng dễ điều trị và hiệu quả càng cao. Ngoài ra, nếu lo lắng tình trạng tàn nhang của bạn có liên quan đến bất kỳ vấn đề sức khỏe nào, hãy đi thăm khám để được chẩn đoán và điều trị. Tàn nhang bản chất là lành tính, không gây hại cho sức khỏe nhưng một số người bị ung thư da cũng bộc lộ các triệu chứng dễ gây nhầm lẫn với tàn nhang.
Bạn nên đi khám da liễu nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường dưới đây:
Để kiểm soát tàn nhang lan rộng và đậm màu hơn bạn cần kết hợp nhiều biện pháp đồng thời. Bao gồm điều trị, chăm sóc và bảo vệ da.
Kem dưỡng dành cho da tàn nhang chứa các hoạt chất như hydroquinone, tretinoin, corticoid có khả năng làm sáng da và ức chế sản sinh melanin. Hoặc các loại mỹ phẩm khác như serum chứa thành phần axit tranexamic, axit azelaic, axit kojic, axit glycolic, arbutin, vitamin C, niacinamide cũng được đánh giá cao trong việc hỗ trợ làm mờ tàn nhang mới hình thành hoặc ngăn ngừa tái phát sau điều trị. Những hoạt chất này hoạt động theo cơ chế chính là ức chế quá trình sản xuất melanin, đồng thời kích thích tái tạo tế bào da mới để cải thiện các triệu chứng trên bề mặt da.
Một số trường hợp tàn nhang lan rộng hoặc có yếu tố nội tiết, bác sĩ có thể chỉ định thuốc uống bổ sung, phổ biến là axit tranexamic (TXA). Nhiều nghiên cứu cho thấy TXA đường uống có hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện tình trạng tăng sắc tố trên làn da châu Á, ngay cả ở liều thấp (500 mg/ngày) trong thời gian ngắn (8 – 12 tuần). Đây cũng là lựa chọn an toàn, dễ sử dụng, ít tác dụng phụ và không làm tăng nguy cơ huyết khối nếu được đánh giá lâm sàng cẩn thận trước khi bắt đầu điều trị. (2)
Việc kết hợp TXA đường uống với kem bôi và liệu trình chăm sóc chuyên sâu có thể giúp cải thiện sắc tố toàn diện hơn.
Nếu tàn nhang không đáp ứng với thuốc và hóa mỹ phẩm, cần phải điều trị bằng các phương pháp chuyên sâu mới đem đến hiệu quả.
Ngoài tàn nhang có lan ra không, nguy cơ tàn nhang tái phát sau điều trị cũng khiến nhiều người lo lắng. Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, nhưng những biện pháp sau đây có thể giúp giảm thiểu nguy cơ tàn nhang tái phát sau điều trị.
Như vậy, đối với vấn đề tàn nhang có lan ra không thì là có, ngay cả khi đã được điều trị hiệu quả. Mặc dù không không gây ra bất kỳ vấn đề nào về sức khoẻ nhưng những người cảm thấy phiền toái và muốn làm sạch tàn nhang nên điều trị càng sớm càng tốt để tránh tốn kém và hiệu quả sẽ cao hơn. Sau điều trị, bạn cần có các biện pháp bảo vệ và chăm sóc da kỹ lưỡng để giảm nguy cơ tàn nhang tái phát. Hãy bổ sung nhóm tinh chất hỗ trợ da như L-Glutathione, chiết xuất hoa anh đào Sakura, lựu đỏ, White Peony, P. leucotomos và Collagen Peptide. Những tinh chất này đã được chứng minh hỗ trợ làm mờ sạm nám, tàn nhang cũ, ngăn ngừa sạm nám, tàn nhang mới, giúp da trắng sáng, tươi trẻ từ bên trong.
