Viêm gan có lây không? Bệnh lây qua đường nào?

Viêm gan có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, nhưng chỉ biểu hiện rõ rệt khi gan đã bị tổn thương khá nhiều và không thể hoạt động bù trừ. Viêm gan có lây không? Những ai có nguy cơ mắc bệnh viêm gan và cách phòng tránh như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong nội dung sau cùng ECO Pharma.

Bệnh viêm gan là gì?

Viêm gan là tình trạng gan bị tổn thương xuất phát từ nhiều nguyên nhân như nhiễm các loại virus viêm gan hoặc các yếu tố lây nhiễm và không lây nhiễm khác. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và tốc độ tiến triển, viêm gan có thể được phân loại thành hai hình thức chính là cấp tính (xảy ra đột ngột và diễn tiến ngắn hạn) hoặc mãn tính (kéo dài). Các trường hợp viêm gan mãn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như hình thành xơ gan, suy gan, ung thư gan.

Triệu chứng của viêm gan bao gồm cảm giác mệt mỏi, đau bụng vùng trên bên phải, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu… Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ thường dựa vào các kết quả xét nghiệm máu và siêu âm. Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Các loại viêm gan phổ biến

Viêm gan có lây không tùy thuộc vào loại viêm gan mà người bệnh đang mắc phải có liên quan yếu tố truyền nhiễm không. Viêm gan thường được phân loại thành viêm gan do virus và viêm gan không do virus.

1. Viêm gan do virus

Viêm gan do virus, hay còn gọi là viêm gan siêu vi, là một trong những dạng bệnh lý gan phổ biến trên toàn cầu. Mỗi loại do một virus gây ra và có cách ảnh hưởng đến gan khác nhau mặc dù triệu chứng có thể tương tự. Ba loại virus chính gây ra viêm gan bao gồm:(1)

• Viêm gan A: Gây nhiễm trùng ngắn hạn, đa số bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn trong khoảng 2 tháng mà không cần điều trị đặc hiệu. Bệnh này có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin.
• Viêm gan B: Có thể gây viêm cấp tính hoặc mãn tính. Mặc dù hầu hết bệnh nhân cấp tính có thể hồi phục trong vòng 6 tháng, nhưng một số trường hợp viêm gan mãn tính có thể dẫn đến tổn thương gan lâu dài. Viêm gan B cũng có thể được phòng ngừa bằng vắc xin.
• Viêm gan C: Loại này có thể gây viêm cấp tính hoặc mãn tính, trong nhiều trường hợp có thể dẫn đến tổn thương gan nặng nề như xơ gan, thậm chí là ung thư gan. Hiện tại, chưa có vắc xin phòng ngừa viêm gan C.

Ngoài ra, còn có viêm gan D, chỉ xuất hiện ở những người đã nhiễm viêm gan B; và viêm gan E, thường gặp hơn ở các khu vực đang phát triển với điều kiện vệ sinh kém.

2. Viêm gan không do virus

Viêm gan không do virus là tình trạng viêm gan không liên quan đến các loại virus nêu trên mà nguyên nhân chính xuất phát từ các yếu tố yếu tố lây nhiễm khác như vi khuẩn, kí sinh trùng, vi nấm, hoặc các yếu tố không lây nhiễm như:(2)

• Viêm gan do rượu (ARLD): Tình trạng này phát sinh từ việc sử dụng rượu lượng lớn và kéo dài, dẫn đến viêm gan nhiễm mỡ. Rượu gây hư hại trực tiếp đến các tế bào gan.
• Viêm gan không do rượu (NAFLD và NASH): Đây là một dạng bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến các rối loạn chuyển hóa như béo phì, tiểu đường và hội chứng chuyển hóa, khi tiến triển nặng dẫn đến viêm gan.
• Viêm gan do nhiễm độc: Đây là bệnh lý gây ra bởi các chất độc hại như hóa chất công nghiệp (ví dụ carbon tetrachloride), hoặc qua sử dụng quá liều một số loại thuốc và chất bổ sung, trong đó có Tylenol (acetaminophen).
• Viêm gan tự miễn: Đây là một dạng rối loạn tự miễn trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn và tấn công các tế bào gan khỏe mạnh, gây viêm và tổn thương gan.

Những ai có nguy cơ mắc bệnh viêm gan

Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh viêm gan, tuy nhiên một số đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người khác, bao gồm:

• Những người thường xuyên uống bia rượu: Tiêu thụ rượu bia quá mức có thể dẫn đến suy giảm chức năng gan, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về gan.
• Người làm việc trong môi trường có hóa chất độc hại: Tiếp xúc thường xuyên với các hóa chất độc hại có thể làm tăng nguy cơ khởi phát bệnh viêm gan do nhiễm độc.
• Người có thói quen sử dụng chung các vật dụng có nguy cơ lây nhiễm: Sử dụng chung kim tiêm, dao cạo râu, bấm móng tay, bàn chải đánh răng hoặc đi xăm mình có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm viêm gan B và C.
• Trẻ có mẹ bị viêm gan: Trẻ có nguy cơ cao mắc bệnh viêm gan do lây nhiễm từ mẹ trong quá trình sinh nở và mang thai, đặc biệt là viêm gan B và C.
• Những người có quan hệ tình dục không an toàn: Quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ có thể dẫn đến lây nhiễm viêm gan B và C.
• Những người thực hiện các thủ thuật y tế: Người thường xuyên thực hiện các thủ thuật y tế như tiêm truyền hóa trị, truyền máu hoặc phẫu thuật có nguy cơ cao lây nhiễm viêm gan B và C nếu không kiểm soát nghiêm ngặt về vô trùng và các biện pháp bảo vệ.
• Người đang dùng các loại thuốc có ảnh hưởng xấu đến gan: Một số loại thuốc có thể gây hại cho gan, làm tăng nguy cơ khởi phát viêm gan nhiễm độc.
• Người nhiễm HIV: Bệnh nhân HIV có hệ miễn dịch suy giảm, do đó họ có nguy cơ dễ bị nhiễm các loại siêu vi viêm gan hơn so với người khỏe mạnh.

Bệnh viêm gan có lây không?

Bệnh viêm gan có lây không phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Các loại viêm gan do virus hoặc các tác nhân lây nhiễm khác như vi khuẩn, kí sinh trùng, vi nấm… có khả năng lây truyền từ người này sang người khác. Con đường lây nhiễm chính bao gồm truyền máu, sử dụng chung kim tiêm trong chích ma túy hoặc châm cứu, quan hệ tình dục không an toàn, ghép tạng, ăn uống…

Đối với các nguyên nhân không nhiễm trùng như viêm gan do rượu, thuốc hoặc các chất độc khác, bệnh không có khả năng lây từ người này sang người khác.

Viêm gan lây qua đường nào?

Bệnh viêm gan có lây không? Lây qua con đường nào? Virus viêm gan A, B và C là ba loại virus phổ biến gây viêm gan, mỗi loại có cơ chế lây truyền riêng biệt:(3)

• Viêm gan A: Viêm gan A lây lan qua đường tiêu hóa, thường xảy ra khi ăn uống thực phẩm hoặc nước uống bị nhiễm bẩn. Ăn uống không đảm bảo vệ sinh là một trong những nguy cơ cao dễ lây nhiễm virus viêm gan A. Tuy nhiên, loại viêm gan này thường không dẫn đến tình trạng viêm gan mạn tính vì cơ thể thường đào thải được virus sau khi hồi phục.
• Viêm gan B và C: Cả hai loại này chủ yếu lây nhiễm qua tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể có chứa virus. Các nguồn lây nhiễm chủ yếu thường do sử dụng chung các vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu và dịch tiết với người bệnh, quan hệ tình dục không bảo vệ, lây truyền từ mẹ sang con. Virus viêm gan B không lây truyền qua các hoạt động thường ngày như ôm, ho, hắt hơi hoặc ăn uống chung. Một số trường hợp không thể loại bỏ virus hoàn toàn ra khỏi cơ thể dẫn đến viêm gan B hoặc C mạn tính.

Cách phòng tránh lây nhiễm viêm gan

Khi đã hiểu bệnh viêm gan có lây không, bạn sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ gan. Mỗi chúng ta nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa viêm gan như sau:

• Tiêm phòng đầy đủ: Hãy chủ động tiêm vắc xin phòng viêm gan A và B theo đúng lịch chủng ngừa để giảm thiểu rủi ro nhiễm bệnh. Bạn có thể đến Trung tâm tiêm chủng VNVC để được bác sĩ tư vấn tiêm loại vắc xin phù hợp với chi phí hợp lý.
• Ăn uống an toàn: Luôn ăn chín, uống sôi và lựa chọn thực phẩm sạch, an toàn, hạn chế tiêu thụ rượu bia cũng như các thức uống chứa chất kích thích khác.
• Cân bằng dinh dưỡng: Cung cấp đầy đủ và cân đối các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể để tăng cường hệ miễn dịch.
• Sử dụng thuốc thận trọng: Luôn tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là những loại thuốc có thể gây ảnh hưởng đến gan.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về gan cũng như các cơ quan khác.
• Kiểm soát cân nặng: Duy trì trọng lượng cơ thể phù hợp với thể trạng, béo phì, thừa cân sẽ gây tích mỡ trong gan, dẫn đến viêm gan do nhiễm mỡ.
• Quan hệ tình dục an toàn: Luôn sử dụng biện pháp bảo vệ trong quan hệ tình dục để ngăn ngừa các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.

Ngoài ra, bạn có thể chủ động bổ sung tinh chất S. Marianum và Wasabia thiên nhiên để kiểm soát hoạt động của tế bào Kupffer, giúp phòng ngừa và cải thiện các bệnh về gan.

Một số thắc mắc thường gặp về bệnh viêm gan

1. Viêm gan có lây qua nước bọt không?

Viêm gan có lây không? Virus viêm gan A chủ yếu lây qua đường tiêu hóa, hiện chưa có bằng chứng cho thấy viêm gan A lây qua nước bọt. Viêm gan B và C lây qua việc tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể có chứa virus. Virus viêm gan B có thể có trong nước bọt, nhưng lượng virus thường không đủ để gây nhiễm bệnh trừ khi có tiếp xúc với máu lẫn trong nước bọt, ví dụ như vết thương hở trong miệng hoặc niêm mạc miệng bị tổn thương. Nhìn chung, nước bọt không phải là con đường chính để lây truyền viêm gan, trừ khi có các yếu tố lây nhiễm khác liên quan.

2. Viêm gan có lây qua đường không khí không?

Viêm gan không lây qua đường không khí. Không có nguy cơ lây nhiễm viêm gan qua hô hấp hoặc các hoạt động bình thường như ho, hắt hơi, ôm, bắt tay. Viêm gan có lây không tuỳ thuộc vào việc bạn có tiếp xúc trực tiếp với các đường lây nhiễm của bệnh hay không.

3. Chồng bị viêm gan có lây cho vợ không?

Các loại viêm gan do virus hoặc các tác nhân lây nhiễm khác như vi khuẩn, kí sinh trùng, vi nấm… có khả năng lây truyền từ chồng sang vợ qua các con đường lây nhiễm thông thường như đường máu, quan hệ tình dục, ăn uống… Trong trường hợp này, giải pháp tốt nhất là người vợ nên tiêm phòng viêm gan siêu vi A, B và thực hiện các khuyến cáo phòng tránh lây nhiễm như trên để tránh lây nhiễm từ chồng.

4. Viêm gan có lây qua đường ăn uống không?

Với thắc mắc bệnh viêm gan có lây qua đường ăn uống không, loại virus viêm gan nào lây nhiễm? Viêm gan A và E lây qua đường tiêu hóa sau khi ăn uống các thực phẩm và nguồn nước chứa virus gây bệnh. Do đó, viêm gan A, E, một số tác nhân vi khuẩn và ký sinh trùng khác có thể lây qua việc ăn uống chung với người bệnh. Trong khi đó, viêm gan B và C không lây qua đường ăn uống mà chỉ lây truyền khi tiếp xúc trực tiếp với chất dịch hoặc máu từ người bệnh.

Bệnh viêm gan có lây không và đường lây nhiễm như thế nào phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan A và B cho cả trẻ em và người lớn; An toàn trong ăn uống, quan hệ tình dục, tiêm chích, thủ thuật phẫu thuật và dùng thuốc điều trị; Kiểm soát cân nặng… là những giải pháp tối ưu để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng trước các nguy cơ của bệnh viêm gan.