Xét nghiệm viêm gan A: Khi nào cần, đọc kết quả và lưu ý

Xét nghiệm viêm gan A nên được thực hiện ngay khi xuất hiện các triệu chứng hoặc nghi ngờ bản thân nhiễm bệnh. Cách đọc kết quả và những lưu ý khi xét nghiệm bạn có thể tìm hiểu qua bài viết sau của ECO Pharma.

Xét nghiệm viêm gan A là gì?

Xét nghiệm viêm gan A là xét nghiệm máu giúp xác định bạn có đang (hoặc đã từng) nhiễm virus viêm gan A hay không. Quá trình này nhằm tìm kiếm các kháng thể do cơ thể tạo ra để chống lại virus. Nếu máu của bạn tồn tại những kháng thể này, chứng tỏ bạn đang (hoặc đã từng) mắc phải viêm gan A.

Virus viêm gan A (HAV) có khả năng lây lan và gây nhiễm trùng gan cấp tính. Bệnh thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Trong hầu hết các trường hợp, viêm gan A không có giai đoạn mãn tính. Tuy nhiên ở một số tình trạng cực kỳ hiếm, viêm gan A có thể trở nên nghiêm trọng, dẫn tới tổn thương gan hoặc suy gan. HAV lây qua đường phân – miệng, nghĩa là nuốt phải thứ đã bị nhiễm phân của người bệnh. Thông thường, bạn có thể nhiễm virus viêm gan A khi ăn, uống những thực phẩm chưa rửa sạch hoặc nước bị ô nhiễm.

Thông thường sẽ mất 14 – 50 ngày để cơ thể phát triển các triệu chứng kể từ khi nhiễm HAV, thời gian trung bình là khoảng 30 ngày. Kháng thể thường hình thành trong máu từ 5 – 10 ngày tính từ lúc bắt đầu có triệu chứng. Chúng có thể tồn tại khoảng 6 tháng, riêng kháng thể IgG có thể tồn tại suốt đời. (1)

Khi nào cần xét nghiệm chẩn đoán viêm gan A?

Người lớn mắc viêm gan A thường xuất hiện các triệu chứng sau khoảng 28 ngày kể từ khi nhiễm virus. Riêng trẻ em dưới 6 tuổi hiếm khi có triệu chứng.

Bạn nên tiến hành xét nghiệm chẩn đoán viêm gan A nếu gặp một số dấu hiệu dưới đây:

• Nước tiểu sẫm màu.
• Bị tiêu chảy, phân có màu xám hoặc màu đất sét.
• Cơ thể mệt mỏi.
• Sốt nhẹ.
• Đau bụng hoặc đau khớp.
• Buồn nôn, nôn hoặc chán ăn.
• Bị vàng da, vàng mắt.

Ngoài ra, bạn cũng nên xét nghiệm gan A nếu đã từng tiếp xúc với người xuất hiện các triệu chứng trên hoặc có nguy cơ mắc bệnh cao. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm viêm gan A bao gồm:

• Đi du lịch, đặc biệt là đến các vùng/quốc gia có tỷ lệ nhiễm HAV cao, chẳng hạn như Châu Á, Nam Mỹ, Trung Mỹ, Châu Phi và Trung Đông.
• Tiếp xúc gần với người mắc viêm gan A.
• Quan hệ tình dục với người bị nhiễm HAV.
• Quan hệ tình dục đồng tính nam.
• Làm việc tại trung tâm chăm sóc sức khỏe, nhà trẻ hoặc cơ sở xử lý nước thải.
• Sử dụng chung kim tiêm để tiêm thuốc qua đường tĩnh mạch.
• Thường xuyên ăn động vật có vỏ như hàu, trai, sò,…

Ý nghĩa xét nghiệm viêm gan A

Việc xét nghiệm viêm gan A nhằm mục đích:

• Chẩn đoán tình trạng nhiễm trùng hiện tại: Xét nghiệm viêm gan A giúp bác sĩ chẩn đoán mức độ nhiễm trùng ở những người đã xuất hiện triệu chứng.
• Đánh giá khả năng miễn dịch: Nếu người bệnh đã hồi phục sau khi nhiễm viêm gan A, cơ thể họ sẽ có khả năng miễn dịch nhờ sự hình thành của các kháng thể. Xét nghiệm viêm gan A cho biết người bệnh đã phát triển các kháng thể chống lại viêm gan A sau khi khỏi bệnh hoặc sau khi tiêm vắc xin hay chưa.

Quá trình xét nghiệm giúp tìm ra hai loại kháng thể IgM anti-HAV và IgG anti-HAV – đây là những kháng thể do hệ thống miễn dịch tạo ra để chống lại sự tấn công của HAV: (2)

• Xét nghiệm kháng thể immunoglobulin M (anti HAV-IgM): Trường hợp người bệnh bị nhiễm viêm gan A lần đầu, cơ thể sẽ sản xuất kháng thể IgM anti-HAV. Những kháng thể này thường được phát hiện sau khoảng 2 tuần kể từ khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng cho đến 6 tháng sau đó.
• Xét nghiệm kháng thể immunoglobulin G (anti HAV-IgG): Sự xuất hiện của kháng thể này cho thấy người bệnh đã nhiễm virus viêm gan A trong thời gian gần đây hoặc khá lâu trước đó. Kháng thể IgG có thể tồn tại trong cơ thể suốt đời, giúp chống lại sự xâm nhập của virus viêm gan A trong tương lai. Xét nghiệm IgG anti-HAV được sử dụng để xác định những đối tượng đã từng nhiễm HAV trong quá khứ hoặc khả năng miễn dịch của cơ thể sau khi mắc bệnh/tiêm vắc xin.
• Xét nghiệm kháng thể viêm gan A toàn phần: Phương pháp này nhằm phát hiện cả kháng thể IgM và IgG, do đó thường được áp dụng để xác định cả ca nhiễm hiện tại và trước đây.

Đọc kết quả xét nghiệm viêm gan A

Xét nghiệm viêm gan A sẽ cho ra kết quả theo hai trường hợp:

• Kết quả âm tính: Không tìm thấy kháng thể virus viêm gan A, chứng tỏ bạn không mắc bệnh.
• Kết quả dương tính: Tìm thấy kháng thể viêm gan A. Lúc này, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm tiếp để tìm hiểu xem bạn đã từng hay đang nhiễm virus. Nếu có sự tồn tại của kháng thể IgM có nghĩa là bạn đang hoặc mới bị nhiễm trùng. Trường hợp phát hiện kháng thể IgG tức là bạn từng bị nhiễm trùng hoặc đã được tiêm vắc xin ngừa viêm gan A.

Những lưu ý khi xét nghiệm viêm gan A

Để việc xét nghiệm viêm gan A cho ra kết quả chính xác nhất, người bệnh hãy lưu ý những vấn đề dưới đây trong quá trình thực hiện:

• Tránh sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá,… ít nhất 48 giờ trước khi xét nghiệm.
• Người bệnh nên nhịn ăn khoảng 2 – 5 giờ trước khi xét nghiệm viêm gan A, nhằm đảm bảo kết quả chẩn đoán chính xác nhất.
• Hãy thông báo cho bác sĩ về những loại thuốc bạn đang sử dụng, kể cả thuốc không kê đơn, vitamin, thuốc bổ,… Vì một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.
• Trong quá trình thực hiện, bạn cần đảm bảo tuân thủ đúng hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời thư giãn cơ thể để máu lưu thông tốt, giúp việc lấy máu diễn ra suôn sẻ, an toàn.
• Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kết quả xét nghiệm, hãy trao đổi với bác sĩ để được giải đáp kịp thời.

Thắc mắc thường gặp

ECO Pharma giải đáp những thắc mắc phổ biến xoay quanh vấn đề xét nghiệm viêm gan A:

1. Xét nghiệm viêm gan A bao nhiêu tiền?

Đây là loại xét nghiệm rất phổ biến và có nhiều cơ sở y tế cung cấp dịch vụ này. Tùy thuộc vào cơ sở thực hiện, thiết bị máy móc, trình độ bác sĩ,… sẽ có mức giá niêm yết khác nhau. Hiện nay chi phí xét nghiệm viêm gan A dao động từ 100.000 – 300.000 đồng. Bạn hãy liên hệ trực tiếp đến trung tâm y tế để được tư vấn mức giá chính xác nhất.

2. Xét nghiệm viêm gan A có được bảo hiểm chi trả không?

Trường hợp bạn thực hiện xét nghiệm viêm gan A nhằm mục đích tầm soát sức khỏe sẽ không được bảo hiểm y tế chi trả, do không thuộc phạm vi điều trị bệnh.

3. Xét nghiệm viêm gan A bao lâu có kết quả?

Kết quả xét nghiệm viêm gan A có thể được trả trong vòng 2 – 3 giờ nhưng cũng có thể lâu hơn khoảng 7 – 10 ngày làm việc. Điều này tùy thuộc vào quy trình lấy mẫu, tay nghề kỹ thuật viên, máy móc thiết bị và số lượng người thực hiện xét nghiệm tại cơ sở y tế.

4. Xét nghiệm viêm gan A có cần nhịn ăn không?

Có, bạn nên nhịn ăn khoảng 2 – 5 tiếng và ngưng sử dụng rượu, bia, thuốc lá ít nhất 48 tiếng trước khi thực hiện xét nghiệm viêm gan A để đảm bảo kết quả chính xác. Bạn vẫn có thể uống nước bình thường.

Tuy nhiên, việc nhịn ăn quá lâu có thể làm hạ huyết áp, hạ đường huyết. Do đó người bệnh cần chú ý tuân thủ chỉ định của bác sĩ về thời gian xét nghiệm phù hợp cũng như những lưu ý quan trọng trước khi thực hiện.

5. Xét nghiệm máu có thể phát hiện bệnh viêm gan A không?

Có thể. Xét nghiệm máu giúp tìm ra các kháng thể IgG (anti HAV-IgG) và kháng thể IgM (anti HAV-IgM) tồn tại trong huyết tương. Sự xuất hiện của những kháng thể này sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán được liệu bạn đã từng hoặc đang nhiễm virus viêm gan A hay không, từ đó xác định phương pháp cải thiện kịp thời.

6. Xét nghiệm nước tiểu có phát hiện viêm gan A không?

Xét nghiệm nước tiểu không phải là loại xét nghiệm tiêu chuẩn để phát hiện viêm gan A.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm nước tiểu để đánh giá chức năng gan thông qua chỉ số urobilinogen (UBG) và bilirubin (BIL) – đây là những chỉ số gợi ý một số bệnh về gan nói chung. Thế nhưng, nước tiểu không chứa các chỉ số cần thiết để kết luận bạn có mắc viêm gan A hay không. Trường hợp xuất hiện triệu chứng viêm gan A, bạn nên thực hiện xét nghiệm máu theo chỉ định của bác sĩ.

7. Xét nghiệm viêm gan A ở đâu tốt?

Việc lựa chọn địa chỉ xét nghiệm viêm gan A uy tín, chất lượng là yếu tố quan trọng giúp bạn có kết quả chính xác.

Khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy thuộc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp dịch vụ thăm khám, xét nghiệm và điều trị những bệnh lý về gan như viêm gan virus A, B, C, E; viêm gan do rượu; viêm gan tự miễn; xơ gan; ung thư gan.

Nhờ có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, cùng sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị y tế hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài như Máy siêu âm hiện đại có đàn hồi mô Aixplorer Mach 30 của hãng Supersonic Imagine Pháp, hệ thống cắt đốt điện hãng ERBE thế hệ VIO 3, hệ thống C-Arm model Cios Fit hãng Siemen, bàn mổ đa năng điện thủy lực Model: DR-2600 hãng Takara Belmont – Nhật Bản, máy rửa và khử khuẩn ống soi OER-AW của công ty Olympus Nhật Bản,… phục vụ tối đa nhu cầu thăm khám và điều trị của người bệnh.

Không những thế, bệnh viện sở hữu nhiều tiện nghi: cơ sở vật chất khang trang, dịch vụ chăm sóc hậu phẫu thuật,… hỗ trợ bạn nhanh chóng phục hồi sau khi điều trị, sớm quay lại cuộc sống hằng ngày.

Viêm gan A thường không đe dọa tính mạng nhưng gây ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc xét nghiệm viêm gan A sẽ giúp phát hiện và cải thiện các triệu chứng kịp thời. Trong trường hợp chưa lây nhiễm HAV, bạn nên chủ động tiêm vắc xin phòng viêm gan A để giảm nguy cơ mắc bệnh trong tương lai.