Thiếu sắt gây rụng tóc không? Sắt là một khoáng chất thiết yếu cho nhiều quá trình trao đổi chất khác nhau trong cơ thể. Thiếu hụt sắt có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe bao gồm cả rụng tóc. Cùng ECO Pharma tìm hiểu cụ thể trong bài viết sau.
Cơ thể cần sắt để tổng hợp các protein vận chuyển oxy, đặc biệt là hemoglobin, myoglobin. Cơ thể cũng cần sắt để hình thành các enzyme heme và các enzyme chứa sắt khác tham gia vào quá trình truyền electron và oxy hóa – khử.
Gần hai phần ba lượng sắt trong cơ thể được tìm thấy trong hemoglobin của hồng cầu lưu thông, 25% chứa trong kho dự trữ sắt dễ huy động và 15% còn lại liên kết với myoglobin trong mô cơ và trong nhiều loại enzyme tham gia vào quá trình chuyển hóa oxy hóa cũng như nhiều chức năng khác của tế bào.
Sắt đóng vai trò thiết yếu đối với sức khỏe con người, nó mang lại nhiều lợi ích như:
Thiếu máu do thiếu sắt có gây rụng tóc. Một số nghiên cứu phát hiện người bị rụng tóc có hàm lượng sắt trong máu thấp, điều này không đồng nghĩa với việc thiếu sắt là “thủ phạm” duy nhất gây rụng tóc. Rụng tóc có thể xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm di truyền, thay đổi nội tiết tố, stress, chế độ dinh dưỡng không hợp lý, sử dụng thuốc hoặc các bệnh lý về da đầu.
Nhưng nếu rụng tóc thực sự do thiếu sắt, thường không gây tổn thương vĩnh viễn đến nang tóc. Nói cách khác, nang tóc vẫn duy trì sự sống và hoàn toàn có khả năng sản sinh ra những sợi tóc mới khỏe mạnh khi cơ thể được cung cấp đủ sắt và các chất dinh dưỡng cần thiết khác. [2]
Vậy chính xác thì thiếu sắt gây rụng tóc như thế nào? Để hiểu rõ hơn chúng ta cần đi sâu vào cơ chế cụ thể gây ra rụng tóc.
Sắt là thành phần quan trọng cấu tạo nên hemoglobin – một loại protein trong tế bào hồng cầu có chức năng vận chuyển oxy từ phổi đến khắp các cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả da đầu và nang tóc. Khi cơ thể thiếu sắt, quá trình sản xuất hemoglobin bị gián đoạn dẫn đến khả năng vận chuyển oxy kém đi, khiến các tế bào nang tóc không nhận đủ oxy cần thiết để duy trì hoạt động, điều này làm tóc mọc chậm, yếu, dễ gãy rụng và khó mọc lại.
Nang tóc cũng cần được nuôi dưỡng bằng nguồn oxy dồi dào để duy trì sự sống và sản sinh ra những sợi tóc chắc khỏe. Thiếu sắt gây thiếu hụt oxy làm cho các tế bào nang tóc không thể thực hiện quá trình trao đổi chất và sản sinh năng lượng, dần dần trở nên suy yếu và hoạt động kém hiệu quả. Lúc này nang tóc sẽ dễ bị tổn thương bởi các tác nhân bên ngoài như hóa chất, nhiệt độ cao hay tia UV từ ánh nắng mặt trời. Kết quả là tóc dễ gãy rụng, chẻ ngọn, xơ rối và khó phục hồi.
Thiếu sắt ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của sợi tóc và rụng tóc do thiếu sắt theo từng giai đoạn của chu trình phát triển tóc diễn ra như sau:
Rụng tóc do thiếu sắt thường đi kèm với các dấu hiệu khác. Nhận biết những dấu hiệu này sẽ giúp bạn chủ động cải thiện và ngăn ngừa tình trạng rụng tóc nặng hơn.
Thiếu sắt là một tình trạng phổ biến, ảnh hưởng hầu hết mọi lứa tuổi. Nhận biết các nguyên nhân gây thiếu sắt sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa và cải thiện.
Chế độ ăn uống thiếu các loại thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, hải sản, rau lá xanh đậm, các loại đậu là nguyên nhân phổ biến gây thiếu sắt. Người ăn chay trường hoặc ăn kiêng quá mức có nguy cơ thiếu sắt cao hơn do hạn chế nguồn thực phẩm giàu sắt từ động vật. Chế độ ăn kiêng không khoa học, thiếu cân bằng dinh dưỡng cũng khiến cơ thể không hấp thụ đủ sắt.
Một số vấn đề sức khỏe phổ biến có thể gây thiếu sắt như tình trạng mất máu trong các kỳ kinh nguyệt. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là những người có kinh nguyệt ra nhiều hoặc thường gặp tình trạng rong kinh dễ bị thiếu sắt. Tình trạng xuất huyết tiêu hóa mạn tính ở người viêm loét dạ dày tá tràng, viêm đại tràng, trĩ cũng có thể dẫn đến thiếu sắt.
Giai đoạn mang thai và cho con bú cũng thường bị thiếu hụt sắt. Phụ nữ trong các giai đoạn này cần nhiều sắt hơn bình thường để cung cấp máu nuôi dưỡng thai nhi, hoặc bù đắp lượng sắt bị thiếu hụt do mất máu trong sinh nở.
Một số yếu tố tạm thời có thể gây thiếu sắt như tập luyện thể thao quá sức hoặc lạm dụng thuốc. Thiếu sắt do các yếu tố này thường dễ cải thiện.
Tập luyện thể thao cường độ cao có thể gây mất sắt qua mồ hôi, và làm cho cơ thể có nhu cầu về sắt nhiều hơn. Các vận động viên vì vậy dễ bị thiếu sắt và cần bổ sung chất này nhiều hơn những người khác. Tình trạng lạm dụng một số loại thuốc như kháng sinh, thuốc chống viêm không steroid (NSAID) cũng có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt của cơ thể.
Để biết chính xác thiếu sắt có gây rụng tóc cần kết hợp cả xét nghiệm máu và thăm khám lâm sàng, bởi rụng tóc có thể do các nguyên nhân khác gây ra.
Ngoài xét nghiệm máu, bác sĩ sẽ khám lâm sàng để đánh giá các dấu hiệu bên ngoài:
Để biết được thiếu sắt có gây rụng tóc không, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu để xác định một số chỉ số sau:
Thiếu sắt gây rụng tóc hoàn toàn có thể khắc phục được nếu bạn áp dụng đúng phương pháp. Dưới đây là một số biện pháp giúp cải thiện tình trạng thiếu sắt và rụng tóc:
Bạn nên bổ sung vào chế độ ăn uống các loại thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ (thịt bò, thịt cừu), hải sản (hàu, sò, nghêu), gan động vật, rau lá xanh đậm (rau cải bó xôi, cải xoăn), các loại đậu (đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ), ngũ cốc nguyên hạt. Bên cạnh đó hãy kết hợp các thực phẩm trên với các loại trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi, dâu tây, kiwi,… vì vitamin C giúp tăng cường hấp thu sắt.
Sử dụng viên uống bổ sung sắt thường cần thiết khi chế độ ăn uống thông thường không cung cấp đủ vi chất này cho cơ thể. Viên uống bổ sung sắt thường thấy dưới dạng thuốc viên hoặc vitamin tổng hợp. Quá liều sắt gây ngộ độc sắt với các triệu chứng kích ứng dạ dày và đường tiêu hóa, đôi khi gây chảy máu, sau đó có thể tổn thương gan. Ngộ độc sắt nghiêm trọng có thể gây sẹo gan và đường tiêu hóa. [4]
Vì vậy, bạn luôn dùng viên uống bổ sung sắt dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ. Đặc biệt phụ nữ mang thai và phụ nữ cho con bú. Ngoài ra, trong thời gian dùng các viên uống bổ sung sắt, bạn nên uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây để ngăn ngừa táo bón – một tác dụng phụ do sắt gây ra.
Nếu rụng tóc do thiếu sắt, bổ sung sắt là thiết yếu. Nhưng nếu rụng tóc quá nhiều bạn nên điều trị bằng thuốc để ngăn ngừa hói đầu.
Bạn cần duy trì các biện pháp chăm sóc từ bên ngoài tốt như sử dụng các sản phẩm dầu gội, dầu xả chiết xuất từ thiên nhiên lành tính. Các chiết xuất từ dầu dừa, trà xanh chứa nhiều chất chống oxy hóa, kháng khuẩn thường tốt cho tình trạng rụng tóc nhiều.
Quản lý stress, ngủ đủ giấc là cần thiết để ngăn ngừa tóc rụng thêm. Một số biện pháp thư giãn như yoga, thiền định, nghe nhạc giúp giảm stress, an thần và ngủ ngon giấc. Bạn nên ngủ đủ giấc 7 – 8 tiếng mỗi đêm.
⇒ Ngoài thiếu sắt gây rụng tóc bạn có thể tìm hiểu thêm: Bị rụng tóc thiếu chất gì? Cần bổ sung thực phẩm nào để khắc phục?
Mặc dù thiếu sắt có gây rụng tóc, nhưng bạn có thể chủ động phòng ngừa được bằng cách áp dụng những biện pháp đơn giản sau:
⇒ Xem thêm: Thiếu máu gây rụng tóc không? Cách xử trí như thế nào?
Ngoài ra, chăm sóc tóc từ bên trong bằng các tinh chất thiên nhiên qua đường uống đã được khoa học chứng minh ngăn rụng tóc và hỗ trợ mọc tóc mới thường hữu ích. Cynatine®, Millet Seed, Black Cohosh, Aged Black Garlic phù hợp cho nữ giới còn Cynatine®, Saw Palmetto, Eurycoma Longifolia, Methyl Sulfonyl Methane thích hợp cho nam giới.
Thiếu sắt gây rụng tóc nhưng thường cải thiện được bằng cách bổ sung đầy đủ sắt cho cơ thể. Nhưng nếu rụng tóc quá nhiều bạn nên đi thăm khám và điều trị để ngăn hói đầu. Bên cạnh bổ sung sắt qua viên uống hoặc vitamin tổng hợp, bạn nên tăng cường thực phẩm giàu sắt, rau xanh, trái cây trong các bữa ăn hàng ngày, uống nhiều nước.
