Mất ngủ kéo dài gây ra cảm giác mệt mỏi, khó tập trung, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và công việc hằng ngày. Các bài thuốc dân gian trị mất ngủ được áp dụng hàng nghìn năm qua, được cho là mang lại hiệu quả. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Những yếu tố nguy cơ gây ra hoặc góp phần dẫn đến tình trạng mất ngủ: (1)
Các bài thuốc dân gian trị mất ngủ sử dụng các loại cây, cỏ quanh đời sống để làm nguyên liệu. Nhiều loại trong danh sách này đã được các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng chúng chứa một số hoạt chất có lợi cho thần kinh, não bộ và giấc ngủ.
Cây xấu hổ còn được gọi là hàm tu thảo, cây thẹn, cây mắc cỡ, cây trinh nữ, tên khoa học là mimosa pudica L., thuộc họ trinh nữ (mimosaceae). Cây xấu hổ chứa nhiều thành phần hóa học như alcaloid, một axit amin tự nhiên thường được dùng trong y học để giảm đau và gây tê. Ngoài ra, cây này còn chứa flavonosid, crocetin, minosin, các loại axit amin, alcol và axit hữu cơ. Hạt xấu hổ có chứa selen và chất nhầy, lá có thành phần tương tự selen và adrenalin, hỗ trợ quá trình vận chuyển máu đến tim.
Theo Đông y, cây xấu hổ có vị ngọt, tính hơi hàn, thường được dùng trong các bài thuốc dân gian chữa mất ngủ, suy nhược thần kinh, viêm kết mạc cấp tính, huyết áp cao, đau dạ dày, viêm phế quản, sỏi đường tiết niệu, phong thấp,… Rễ và cành lá cây xấu hổ là những bộ phận thường được sử dụng để làm thuốc.
Bài thuốc dân gian trị mất ngủ từ cây xấu hổ:
Xem thêm: 4 cách dùng cây xấu hổ chữa mất ngủ
Theo nghiên cứu khoa học, trong thành phần hoa tam thất có các hoạt chất saponin gingsenoid nhóm Rb và Rg, tác dụng hỗ trợ điều trị các triệu chứng mất ngủ và tăng cường tuần hoàn máu. Cụ thể, saponin Rb1 giúp điều hòa hoạt động của hệ thần kinh, cải thiện sự tập trung và giảm căng thẳng, mệt mỏi. Trong khi đó, saponin Rb2 tăng cường khả năng hấp thu của tế bào gan, giúp quá trình thải độc diễn ra nhanh chóng hơn.
Trong Đông y, hoa tam thất được biết đến với tác dụng ức chế thần kinh, dưỡng tâm an thần, dưỡng khí và điều hòa huyết áp. Những tác dụng này giúp tăng cường tuần hoàn máu lên não, người bệnh dễ dàng đi vào giấc ngủ và có giấc ngủ sâu hơn.
Bài thuốc dân gian trị mất ngủ từ hoa tam thất:
Nên uống thuốc này hàng ngày vào buổi tối, khoảng 1 giờ trước khi đi ngủ, kiên trì sử dụng trong 1 tuần để cải thiện tình trạng khó ngủ.
Xem thêm: Cách dùng nụ hoa tam thất chữa mất ngủ như thế nào?
Hoa bia chứa nhiều loại tinh dầu, khoáng chất và vitamin có lợi cho sức khỏe, được sử dụng làm thảo dược trị mất ngủ. Các tinh dầu trong hoa bia gồm myrcene, caryophyllene, farnesene và humulene. Hoa bia cũng giàu các vitamin như vitamin C, vitamin E và vitamin B6.
Hoa bia đã được dùng trong y học cổ truyền hàng thế kỷ qua và nổi tiếng là loại thảo dược có tác dụng an thần. Nhiều bộ lạc Mỹ bản địa đã sử dụng hoa bia để điều trị chứng đau đầu và mất ngủ. Trong y học hiện đại, hoa bia được đánh giá cao về khả năng thư giãn và an thần. (2)
Hoa bia cũng được xem như một liều thuốc tốt cho tiêu hóa, giúp ăn ngon miệng, tan đờm, chặn ho, làm dịu thần kinh và gây ngủ nhẹ. Trong Đông y, hoa bia là loại thuốc vị đắng, thơm, tính bình, có tác dụng kiện vị, hóa đàm, chỉ khái và an thần.
Bài thuốc từ hoa bia trị mất ngủ:
Cây nữ lang đã được sử dụng làm thuốc từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại. Theo truyền thống, cây nữ lang được dùng để trị chứng mất ngủ, đau nửa đầu, mệt mỏi và đau bụng. Hiện nay, cây nữ lang được biết đến với tác dụng điều trị mất ngủ, lo âu, trầm cảm, hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS), các triệu chứng mãn kinh và đau đầu. (3)
Thành phần hóa học quan trọng nhất trong cây nữ lang là axit valerenic và các dẫn xuất valepotriates. Chúng kết hợp với thụ thể GABA, giúp ngăn chặn các tín hiệu căng thẳng và lo lắng truyền đến hệ thần kinh trung ương. Điều này hỗ trợ quá trình ức chế hoạt động của não bộ, giúp giảm kích thích và mang lại cảm giác dễ ngủ.
Bài thuốc dân gian chữa mất ngủ từ cây nữ lang:
Cây lạc tiên, còn gọi là dây nhãn lồng hoặc chùm bao, là một vị thuốc Nam chữa mất ngủ được nhiều người biết. Trong Đông y, cây lạc tiên vị đắng, tính mát, có tác dụng an thần và dưỡng tâm.
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh cây lạc tiên có hiệu quả trong điều trị lo âu, mất ngủ và rối loạn thần kinh. Tác dụng chống lo âu của hoa lạc tiên xuất phát từ việc chúng ảnh hưởng đến các chất dẫn truyền thần kinh như GABA và dopamine. Ngoài ra, cây lạc tiên chứa các dược chất như saponin, alcaloid và flavonoid có tác động lên hệ thần kinh, giúp chống trầm cảm, trị chứng lo âu, hồi hộp, mang lại cảm giác thoải mái và dễ dàng đi vào giấc ngủ.
Công thức bài thuốc dân gian trị mất ngủ từ cây lạc tiên:
Xem thêm: 5 cách dùng cây lạc tiên chữa mất ngủ
Tâm sen còn được gọi là liên tử tâm hoặc tim sen, có tên khoa học là embryo nelumbinis. Đây là phần mầm nhỏ nằm ở trung tâm hạt sen, với phần đầu màu xanh lục và phần dưới màu vàng tươi.
Tâm sen có tác dụng an thần và cầm máu. Trà tâm sen đã được sử dụng phổ biến từ thời nhà Đường, Trung Quốc. Theo y học cổ truyền, tâm sen giúp giải nhiệt, giảm cảm giác mệt mỏi và lo lắng, cũng như ổn định huyết áp.
Tâm sen chứa các hoạt chất như alcaloid, flavonoid và axit amin, giúp giải tỏa căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Ngoài ra, tâm sen còn có tác dụng cân bằng huyết áp và giảm cảm giác mệt mỏi.
Bài thuốc dân gian chữa mất ngủ bằng tâm sen:
Nhiều nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng dịch chiết từ cây đinh lăng có khả năng ức chế men monoamine oxidase (MAO), giúp tăng cường dẫn truyền xung động thần kinh, nâng cao sức đề kháng và hệ miễn dịch. Đặc biệt, cây đinh lăng có tác dụng an thần, ổn định thần kinh và hỗ trợ điều trị chứng mất ngủ.
Theo y học cổ truyền, cây đinh lăng có vị đắng, tính mát, giúp giải độc cơ thể, lợi tiểu, giảm đau, thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết, giảm mệt mỏi, giúp ngủ ngon và cải thiện cảm giác thèm ăn.
Bài thuốc dân gian trị mất ngủ từ đinh lăng:
Sử dụng nước thuốc này hàng ngày sẽ giúp cải thiện giấc ngủ, giảm căng thẳng và mang lại cảm giác thư thái.
Xem thêm: 6 cách dùng lá đinh lăng chữa mất ngủ
Lá vông còn được gọi là vông nem, là một vị thuốc Nam quý có nhiều tác dụng chữa bệnh. Theo Đông y, lá vông có vị đắng hơi chát, tính bình, tác dụng an thần, ổn định thần kinh, giảm căng thẳng và giúp ngủ ngon. Ngoài ra, lá vông còn có tác dụng hạ huyết áp, sát trùng, hạ nhiệt và trị phong thấp. Còn theo nghiên cứu khoa học, chiết xuất từ lá vông chứa hoạt chất erythrin có khả năng giảm cảm giác lo âu, mang lại giấc ngủ sâu.
Nhờ những đặc tính này, lá vông được sử dụng trong dân gian để trị bệnh mất ngủ, cải thiện giấc ngủ, an thần và giảm mệt mỏi do suy nghĩ nhiều.
Cách dùng lá vông trong bài thuốc dân gian trị mất ngủ:
Xem thêm: 6 cách dùng lá vông chữa mất ngủ
Cây xạ đen tên khoa học là celastrus hindsii benth, còn được biết đến với các tên khác như bạch vạn hoa, cây bách giải và cây dây gối. Thành phần hóa học của cây xạ đen bao gồm polyphenol, triterpene, sesquiterpene, cùng với một số hợp chất khác như axit amin, tanin, flavonoid. Cây xạ đen đặc biệt hữu ích cho những ai bị suy nhược cơ thể, mất ngủ thường xuyên và thiếu máu. Hơn nữa, xạ đen còn cải thiện tuần hoàn máu và hỗ trợ điều trị chứng chóng mặt và hoa mắt.
Theo y học cổ truyền, cây xạ đen có tác dụng giải nhiệt, giải độc, giảm đau và tăng cường sức đề kháng. Ngoài ra, cây xạ đen còn giúp thông huyết mạch, ổn định huyết áp, an thần và hỗ trợ cải thiện mất ngủ.
Bài thuốc dân gian trị mất ngủ từ cây xạ đen:
Mặc dù các bài thuốc dân gian trị mất ngủ thường an toàn và lành tính, người bệnh cần chú ý một số điểm sau khi áp dụng tại nhà:
Ngoài các bài thuốc dân gian trị mất ngủ, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau để cải thiện chứng mất ngủ: (4)
9 bài thuốc dân gian trị mất ngủ trên đây có thể hữu ích trong việc điều trị và chăm sóc giấc ngủ. Ngoài ra, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín để thăm khám và xác định chính xác nguyên nhân gây mất ngủ kéo dài để có phương pháp điều trị thích hợp.
