6 phương pháp điều trị viêm gan và lưu ý khi chữa bệnh tại nhà

Cách điều trị viêm gan phụ thuộc vào nguyên nhân và giai đoạn bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nếu không được điều trị kịp thời, khoảng 20% – 30% người bị nhiễm HBV hoặc HCV mạn tính có thể tiến triển thành xơ gan. Để hiểu rõ hơn về cách chữa viêm gan, bạn hãy cùng theo dõi bài viết sau đây của ECO Pharma.

Thế nào là viêm gan?

Viêm gan là tình trạng viêm mô gan gây ra các biểu hiện như vàng da, chán ăn, nôn, mệt mỏi, đau bụng và tiêu chảy… Viêm gan được phân loại thành cấp tính và mãn tính. Nếu khỏi trong vòng 6 tháng là viêm gan cấp tính. Viêm gan mãn tính kéo dài hơn 6 tháng.

Theo WHO, khoảng 25% số người bị chẩn đoán mắc viêm gan mãn tính trên thế giới. Virus như virus gây viêm gan A, B, C, D và E thường là nguyên nhân chính gây viêm gan. Những loại khác như cytomegalo, epstein-barr, sốt vàng da cũng có thể gây viêm gan. Ngoài ra, viêm gan còn bắt nguồn từ việc lạm dụng rượu, tác dụng phụ của một số loại thuốc, chất độc, các bệnh nhiễm trùng khác, bệnh tự miễn và gan nhiễm mỡ không do rượu.(1)

Viêm gan A (HAV) và E (HEV) chủ yếu lây lan qua đường tiêu hóa (đường phân – miệng). Viêm gan A cũng có thể lây qua quan hệ tình dục đường miệng, hậu môn với người bệnh. Viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV) lây qua đường tình dục, từ mẹ sang con và qua tiếp xúc máu người nhiễm bệnh. Viêm gan D (HDV) chỉ lây nhiễm cho những người đã mắc viêm gan B.

Phương pháp điều trị viêm gan

Việc điều trị viêm gan tùy thuộc vào loại và mức độ tổn thương gan, có thể chữa bằng cách:

1. Điều trị viêm gan bằng thuốc

Nhiều nguyên nhân gây ra nhiều loại viêm gan khác nhau. Đối với viêm gan do virus, điều trị thường dùng thuốc kháng virus. Mục tiêu là giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, hạn chế biến chứng như xơ gan và ung thư gan.

1.1 Thuốc kháng virus điều trị viêm gan A

Điều trị viêm gan A cấp tính nhằm giảm triệu chứng, theo dõi sức khỏe gan để cơ thể tự chống lại virus. Người có nguy cơ tiếp xúc với virus viêm gan A được khuyến cáo tiêm phòng HAV hoặc globulin miễn dịch để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Hiếm khi xảy ra tình trạng viêm gan A nghiêm trọng, chỉ cần dùng thuốc, bệnh sẽ tự khỏi sau 6 tháng. Ngoài ra, cần kết hợp với ăn uống cân đối (nạp đủ lượng calo, chia nhỏ bữa ăn), nghỉ ngơi đầy đủ, chăm sóc da, tránh uống rượu bia và quan hệ tình dục.

1.2 Thuốc kháng virus điều trị viêm gan B

Các loại thuốc hiện có không thể tiêu diệt virus hoàn toàn nhưng giúp tăng cường miễn dịch và làm chậm quá trình sản sinh virus, từ đó giữ cho gan khỏe mạnh. Các loại thuốc thường được dùng trong điều trị viêm gan B bao gồm:

• Thuốc điều hòa miễn dịch: Các chất điều biến miễn dịch như interferon (peginterferon alfa-2a và interferon alfa-2b) là các phiên bản tổng hợp của kháng thể mà cơ thể tạo ra để chống lại nhiễm trùng. Các loại thuốc này dùng tiêm trong khoảng 6 – 12 tháng, thường được kê đơn cho người lớn và trẻ em.(2)
• Thuốc kháng virus đường uống: Các loại thuốc kháng virus chính gồm tenofovir disoproxil, tenofovir alafenamide và entecavir, hiệu quả ức chế virus HBV. Người bệnh nên duy trì tiếp tục uống thuốc kháng virus đến hết đời để hạn chế sự bùng phát của virus.

1.3 Thuốc điều trị viêm gan C

Để chữa viêm gan C, thường dùng các thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAA). Loại thuốc này giúp loại bỏ virus trong 90% trường hợp, điều trị kéo dài từ 8 – 12 tuần, tùy thuộc vào loại viêm gan C ở mỗi người.(3)

Có những trường hợp cần sử dụng nhiều loại DAA khác nhau để điều trị. Nhóm thuốc điều trị viêm gan C được Dịch vụ Y tế Quốc gia, Anh (NHS) phê duyệt gồm: sofosbuvir; kết hợp giữa ledipasvir và sofosbuvir; ombitasvir, paritaprevir và ritonavir; elbasvir và grazoprevir; sofosbuvir và velpatasvir; sofosbuvir, velpatasvir và voxilaprevir; glecaprevir và pibrentasvir; ribavirin.

1.4 Thuốc kháng virus điều trị viêm gan D và E

Để điều trị viêm gan D mãn tính, bác sĩ có thể sử dụng pegylated interferon, tuy nhiên chúng không mang lại hiệu quả lâu dài. Hiện pegylated interferon vẫn là phương pháp điều trị viêm gan D phổ biến, nhưng các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm loại interferon mới tên là interferon lambda để tìm ra cách chữa viêm gan hiệu quả hơn.

Đối với viêm gan E mãn tính, thường xảy ra ở người ghép tạng hoặc người có hệ miễn dịch yếu, bác sĩ khuyên dùng ribavirin (thuốc kháng virus đường uống). Tác dụng phụ của ribavirin thường gặp như phát ban, kích ứng đường tiêu hóa, ho và thiếu máu. Ribavirin không được dùng cho phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.

1.5 Thuốc điều trị viêm gan do rượu

Điều trị viêm gan do rượu, người bệnh cần ngừng hẳn việc uống rượu, tuy khó khăn nhưng có thể dùng thuốc benzodiazepine và thực hành liệu pháp nhận thức hành vi để vượt qua giai đoạn cai nghiện. Trong trường hợp liệu pháp tâm lý không hiệu quả, cần dùng thuốc hỗ trợ cai rượu như acamprosate, disulfiram hoặc naltrexone.

Đối với những trường hợp viêm gan do rượu nặng, cần nhập viện để cai rượu và điều trị bằng corticosteroid.

2. Điều trị viêm gan tại nhà

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị viêm gan. Để được tư vấn và lập kế hoạch ăn uống phù hợp với tình trạng bệnh gan, bạn có thể tham khảo ý kiến các chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome. Dưới đây là một số cân nhắc về dinh dưỡng để phòng ngừa và chữa viêm gan:

• Tránh ăn thực phẩm sống hoặc tái.
• Tránh động vật có vỏ và thủy hải sản săn từ vùng nước ô nhiễm, cẩn trọng khi ăn đồ ăn đường phố không đảm bảo vệ sinh.
• Hạn chế ăn thực phẩm giàu chất sắt như thịt đỏ, nội tạng động vật, đậu nành để giảm nguy cơ ung thư gan ở người mắc viêm gan C.
• Điều trị viêm gan bằng interferon có thể gây ra các vấn đề tiêu hóa, do đó việc bổ sung dinh dưỡng qua thực phẩm hoặc viên uống theo chỉ định của bác sĩ là rất cần thiết. Đảm bảo bổ sung đủ vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể như vitamin nhóm B, C, E, K cùng với selen và kẽm.
• Giảm ăn thực phẩm giàu chất béo bão hòa và cholesterol như mỡ động vật và thức ăn nhanh. Tăng cường ăn thực phẩm giàu chất béo không bão hòa như cá hồi, quả bơ và dầu ô liu để giúp kiểm soát viêm gan C hiệu quả.
• Vitamin D hỗ trợ cải thiện khả năng đáp ứng điều trị và giảm tải lượng virus ở người mắc viêm gan C. Tắm nắng mỗi ngày từ 15 – 20 phút vào trước 9h sáng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên. Có thể bổ sung vitamin D qua thực phẩm như cá hồi, cá thu, lòng đỏ trứng, nấm.
• Uống cà phê giúp giảm tổn thương DNA và ổn định nhiễm sắc thể, hỗ trợ chữa viêm gan. Ưu tiên chọn cà phê nguyên chất và hạn chế đường, sữa. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng cà phê phù hợp với sức khỏe của mình.
• Bổ sung tinh chất Wasabia và S.Marianum là hai thành phần tự nhiên được chứng minh có khả năng hỗ trợ kiểm soát tế bào Kupffer, tăng cường khả năng giải độc và chống độc, giúp tăng sức đề kháng cho gan. Chúng hỗ trợ kép trong việc chống độc và kháng khuẩn, đồng thời ngăn chặn sự phá hủy và tổn thương tế bào gan, từ đó bảo vệ gan một cách toàn diện.

Bên cạnh tuân theo chế độ dinh dưỡng do bác sĩ chỉ định, duy trì một lối sống lành mạnh cũng rất quan trọng để hỗ trợ điều trị viêm gan hiệu quả, cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống, người bệnh cần:

• Tránh các chất có hại cho gan: Hạn chế dùng các loại thuốc như acetaminophen liều cao, vitamin A, các chất gây nghiện và hóa chất độc hại làm ảnh hưởng đến gan, thảo luận với bác sĩ để đảm bảo an toàn.
• Ngủ đủ giấc: Ngủ đủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi, tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình điều trị viêm gan. Duy trì thói quen ngủ đều đặn và tạo môi trường ngủ yên tĩnh, thoải mái.
• Giảm căng thẳng: Stress có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm gan. Áp dụng các biện pháp thư giãn như yoga, thiền hoặc nghe nhạc nhẹ để thư giãn.
• Hạn chế vận động mạnh: Tập thể dục nặng sẽ gây áp lực lên gan, người bệnh nên lựa chọn các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội và tham khảo ý kiến bác sĩ, huấn luyện viên trước khi bắt đầu.
• Tránh bia rượu và thuốc lá: Bia rượu và thuốc lá có hại cho gan và làm trầm trọng thêm bệnh viêm gan, người bệnh nên ngừng dùng chúng hoàn toàn.
• Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Tránh dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt và dao cạo râu.
• Quan hệ tình dục an toàn: Viêm gan B và C có thể lây qua đường tình dục, do đó người bị viêm gan nên sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục để phòng lây bệnh cho bạn tình.
• Khám sức khỏe định kỳ: Kiểm tra gan định kỳ 3 – 6 tháng/lần để theo dõi tình trạng bệnh và phát hiện sớm các biến chứng.

Những lưu ý khi chữa viêm gan

Trong quá trình điều trị viêm gan, bạn cần chú ý các điểm sau:

• Hiểu biết về loại virus mà bản thân mắc phải là viêm gan A, B, C, D và E, vì chúng có cách thức lây truyền và độ ảnh hưởng tới gan khác nhau.
• Tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan A và B để bảo vệ bản thân. Bạn có thể tham khảo giá vắc-xin tại VNVC – Trung tâm Tiêm chủng cho Người lớn và trẻ em, nơi cung cấp các loại vắc-xin phòng ngừa viêm gan A, B như Avaxim 80U (Pháp) và Twinrix (Bỉ). Đối với các loại virus khác, để hạn chế nguy cơ mắc bệnh cần tránh ăn thực phẩm và nước uống bị ô nhiễm, thận trọng khi chạm phải máu và thực hành quan hệ tình dục an toàn.
• Kiểm soát triệu chứng vàng da, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi, buồn nôn, nôn, đau bụng bằng cách uống nhiều nước, ngủ đủ giấc, hạn chế ăn thức ăn nhanh và kiểm soát căng thẳng.
• Chữa viêm gan mãn tính cần theo dõi thường xuyên để kiểm tra chức năng gan và ngăn chặn sự tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan.
• Thuốc kháng virus được kê đơn cho viêm gan B và C mãn tính. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và loại viêm gan mắc phải.
• Chế độ dinh dưỡng lành mạnh, bù nước và nghỉ ngơi đủ là rất cần thiết. Một số trường hợp nghiêm trọng, người bệnh cần nhập viện để nhận chăm sóc đặc biệt.
• Sau khi điều trị viêm gan cấp tính, người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm để đảm bảo gan đã hồi phục hoàn toàn và không có dấu hiệu bệnh tái phát.

Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để lập kế hoạch điều trị phù hợp, tùy theo tình trạng sức khỏe cá nhân và loại viêm gan mà bạn mắc phải. Việc chẩn đoán và điều trị sớm có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị. Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là những cơ sở y tế chuyên khoa Tiêu hóa uy tín, cung cấp các dịch vụ thăm khám và điều trị chất lượng cao cho người mắc bệnh về gan, từ gan nhiễm mỡ, viêm gan cấp tính và mạn tính đến xơ gan và ung thư gan.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có đội ngũ bác sĩ Nội khoa, Ngoại khoa, và Nội soi tiêu hóa chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, hệ thống thiết bị y tế hiện đại nhập khẩu, đáp ứng tốt nhu cầu thăm khám và điều trị của mọi khách hàng.

Thắc mắc hay gặp khi điều trị viêm gan

Trong quá trình chữa trị viêm gan, người bệnh thường có một số thắc mắc sau:

1. Bệnh viêm gan nào dễ điều trị nhất?

Viêm gan A thường dễ điều trị nhất do bệnh có khả năng tự khỏi mà không cần dùng thuốc. Đa số người bệnh hồi phục hoàn toàn sau khi nghỉ ngơi và bổ sung đủ nước.

2. Bệnh viêm gan nào khó chữa?

Viêm gan C là khó điều trị nhất vì có khả năng kháng thuốc và tiến triển nhanh đến xơ hóa và xơ gan. Viêm gan B cũng khó điều trị vì đôi khi cần phải chữa trọn đời, có nguy cơ cao trở thành mãn tính, đặc biệt khi nhiễm bệnh từ nhỏ.

Tóm lại, viêm gan A không điều trị đặc biệt. Viêm gan B mạn tính có thể được điều trị bằng các loại thuốc kháng virus đường uống như tenofovir hoặc entecavir. Điều trị viêm gan C mạn tính đòi hỏi tuân thủ chặt chẽ, vì bệnh kéo dài và gây ra tác dụng phụ khó kiểm soát.

Để ngăn ngừa và hỗ trợ điều trị viêm gan hiệu quả, bạn nên duy trì lối sống khoa học (ăn uống lành mạnh, đảm bảo thực phẩm được nấu chín kỹ và sạch sẽ, nhất là khi đi du lịch quốc tế. Rửa tay sạch trước khi chế biến và ăn uống; rửa kỹ rau củ dưới vòi nước chảy, quan hệ tình dục an toàn) và thường xuyên thăm khám sức khỏe định kỳ.