11 tác hại của mất ngủ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe

Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Tác hại của mất ngủ không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi, thiếu sức sống mà còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm. 11 tác hại phổ biến của việc mất ngủ nên cảnh giác, cùng ECO Pharma tìm hiểu trong nội dung sau đây.

Đối tượng nào dễ bị mất ngủ?

Mất ngủ có thể xảy ra ở bất kỳ ai và tác hại của mất ngủ rất nghiêm trọng. Một số nhóm đối tượng dễ bị mất ngủ hơn so với người bình thường, bao gồm:

• Người cao tuổi: Quá trình lão hóa khiến giấc ngủ bị rút ngắn, dễ tỉnh giấc giữa đêm.
• Người làm việc căng thẳng: Áp lực công việc, cuộc sống khiến thần kinh căng thẳng, khó đi vào giấc ngủ.
• Phụ nữ mang thai và sau sinh: Thay đổi nội tiết tố, áp lực chăm sóc con cái ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
• Người mắc bệnh lý mãn tính: Những bệnh như tiểu đường, cao huyết áp, trầm cảm thường gây mất ngủ.
• Người có lối sống thiếu khoa học: Thói quen thức khuya, sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ gây rối loạn nhịp sinh học.

Những tác hại của mất ngủ cực kỳ nghiêm trọng

Tác hại của việc mất ngủ có thể chia thành hai nhóm chính: ảnh hưởng ngắn hạn và hậu quả dài hạn. Nếu không có biện pháp khắc phục kịp thời, sức khỏe của bạn có thể bị suy giảm đáng kể. (1)

1. Tác hại của mất ngủ ngắn hạn

Mất ngủ ngắn hạn có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực ngay lập tức đến cơ thể và tâm trí. Chỉ sau một vài đêm thiếu ngủ, bạn có thể cảm thấy kiệt sức, giảm hiệu suất làm việc và gặp khó khăn trong các hoạt động hằng ngày.

1.1 Mệt mỏi, cáu gắt

Chỉ một đêm thiếu ngủ cũng khiến cơ thể trở nên uể oải, kém linh hoạt. Người bị mất ngủ thường cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, dễ cáu gắt và khó kiểm soát cảm xúc. Điều này ảnh hưởng đến công việc, học tập và các mối quan hệ xã hội.

1.2 Khó tập trung

Tác hại của mất ngủ còn làm suy giảm khả năng tập trung và ghi nhớ. Khi não bộ không được nghỉ ngơi đầy đủ, hiệu suất làm việc sẽ giảm sút, dẫn đến sai sót, giảm khả năng xử lý thông tin.

2. Tác hại của mất ngủ kéo dài

Không chỉ gây ra những phiền toái tức thời, tác hại mất ngủ còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe lâu dài. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính, suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

2.1 Trầm cảm

Tác hại của bệnh mất ngủ có thể dẫn đến rối loạn tâm thần nghiêm trọng, đặc biệt là trầm cảm. Thiếu ngủ cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần, khiến bạn khó kiểm soát và xử lý cảm xúc của mình hơn. Những người bị thiếu ngủ có nhiều khả năng cảm thấy các triệu chứng của bệnh trầm cảm và lo âu. (2)

Tác động của việc thiếu ngủ phụ thuộc vào lý do tại sao nó xảy ra và kéo dài bao lâu. Một người bị thiếu ngủ càng lâu thì tác động càng lớn và nghiêm trọng hơn.

2.2 Suy giảm hệ miễn dịch

Tác hại của mất ngủ kéo dài làm ảnh hưởng đến hệ miễn dịch. Giấc ngủ và hệ thống miễn dịch có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Trong khi ngủ, các protein quan trọng liên quan đến chức năng miễn dịch và tình trạng viêm tăng lên (ví dụ: cytokine). Điều hòa miễn dịch trong khi ngủ có thể giúp phục hồi và chữa lành vết thương hoặc chống lại nhiễm trùng. (3)

Ngủ đủ giấc có thể tăng cường phản ứng miễn dịch, hỗ trợ hệ thống phòng thủ miễn dịch cân bằng. Điều này có nghĩa là giấc ngủ ngon hỗ trợ phản ứng hiệu quả hơn với vắc-xin và ít phản ứng dị ứng của cơ thể hơn.

2.3 Bệnh tim mạch

Thiếu ngủ có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch chuyển hóa bao gồm béo phì, tăng cholesterol máu (mức cholesterol cao), tiểu đường và tăng huyết áp. Ngủ ít, đặc biệt là dưới 7 giờ mỗi đêm có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong.

2.4 Tăng nguy cơ bị tiểu đường

Tác hại của mất ngủ đối với hệ trao đổi chất là rất lớn. Việc ngủ không đủ giấc khiến cơ thể giảm khả năng kiểm soát đường huyết, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

2.5 Vô sinh hiếm muộn

Thiếu ngủ ảnh hưởng đến nội tiết tố, làm giảm khả năng sinh sản ở cả nam và nữ. Nam giới bị mất ngủ lâu ngày có thể suy giảm chất lượng tinh trùng, trong khi nữ giới dễ rối loạn kinh nguyệt, khó thụ thai.

2.6 Tăng nguy cơ tai nạn

Người mất ngủ thường bị giảm phản xạ, dễ buồn ngủ vào ban ngày, làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, tai nạn lao động do mất kiểm soát hành vi.

2.7 Giảm ham muốn tình dục

Tác hại của mất ngủ kéo dài còn ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng. Thiếu ngủ kéo dài gây suy giảm testosterone – hormone quan trọng quyết định ham muốn tình dục. Điều này dẫn đến giảm hưng phấn, rối loạn cương dương ở nam giới và giảm khoái cảm ở nữ giới. Ngoài ra, mất ngủ làm tăng cortisol, gây căng thẳng và ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng sinh lý. (4)

2.8 Lão hóa sớm

Giấc ngủ giúp cơ thể tái tạo tế bào, sản sinh collagen. Khi bị mất ngủ, làn da dễ bị nhăn nheo, chảy xệ, hình thành quầng thâm và nếp nhăn, khiến bạn trông già hơn tuổi thật.

2.9 Gây tăng cân, béo phì

Mất ngủ làm rối loạn hormone kiểm soát cảm giác đói, khiến bạn thèm ăn và dễ tăng cân. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì và các vấn đề sức khỏe liên quan.

Điều trị mất ngủ như thế nào?

Để điều trị mất ngủ, trước tiên cần áp dụng các biện pháp cải thiện chất lượng giấc ngủ như:

• Xây dựng thói quen ngủ khoa học: Ngủ đúng giờ, tránh sử dụng điện thoại, máy vi tính trước khi ngủ.
• Tạo môi trường ngủ thoải mái: Giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh, sử dụng nệm và gối phù hợp.
• Hạn chế caffeine và rượu bia: Các chất kích thích này có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn.
• Tập thể dục thường xuyên: Vận động giúp cơ thể giảm căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Sử dụng các phương pháp thư giãn: Thiền, yoga, hít thở sâu giúp tinh thần thư thái, dễ đi vào giấc ngủ hơn.
• Trà thảo dược: Một số loại trà thảo dược như trà hoa cúc, trà lạc tiên chứa các hoạt chất có khả năng làm dịu hệ thần kinh giúp an thần từ đó mang đến giấc ngủ ngon.

Nếu mất ngủ vẫn không cải thiện và tiếp tục kéo dài hơn một tháng, bạn nên đến bệnh viện thăm khám, tìm nguyên nhân để được điều trị bằng các phương pháp hiệu quả hơn. Điều trị có thể bằng thuốc ngủ, các thuốc kiểm soát bệnh nền gây ra mất ngủ và liệu pháp hành vi nhận thức, kích thích từ trường xuyên sọ. Một số bác sĩ có thể kết hợp trị liệu bằng các phương pháp cổ truyền như bấm huyệt, châm cứu hoặc diện chuẩn.

Bị mất ngủ kéo dài nên đi khám ở đâu?

Nếu bạn bị mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, hãy đến bệnh viện uy tín, có chuyên khoa Tâm – Thần kinh để được thăm khám và điều trị kịp thời. Một số địa chỉ khám chữa mất ngủ đáng tin cậy tại Việt Nam bao gồm:

• Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM: Đây là một trong những bệnh viện hàng đầu với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa thần kinh giỏi, chuyên điều trị rối loạn giấc ngủ. Bệnh viện có trang thiết bị hiện đại, áp dụng nhiều phương pháp tiên tiến như đo đa ký giấc ngủ để chẩn đoán chính xác nguyên nhân mất ngủ. Bệnh nhân có thể đặt lịch khám trước để tiết kiệm thời gian chờ đợi.
• Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1: Chuyên điều trị các bệnh lý tâm thần, trong đó có mất ngủ liên quan đến lo âu, trầm cảm, rối loạn lo âu lan tỏa. Bệnh viện có khoa giấc ngủ với các bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp phương pháp điều trị bằng thuốc và liệu pháp tâm lý. Nếu mất ngủ đi kèm các triệu chứng tâm lý, đây là địa chỉ đáng cân nhắc.
• Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM): Khoa Nội thần kinh tại bệnh viện này tiếp nhận nhiều ca mất ngủ mãn tính liên quan đến rối loạn thần kinh và bệnh lý nền như tiểu đường, cao huyết áp. Bệnh viện có đầy đủ phương tiện kiểm tra, xét nghiệm để xác định các nguyên nhân sinh lý gây mất ngủ. Người bệnh có thể được tư vấn phác đồ điều trị kết hợp cả thay đổi lối sống và dùng thuốc nếu cần.
• Viện Y học Giấc ngủ Hà Nội: Đây là cơ sở chuyên sâu về giấc ngủ, cung cấp các dịch vụ chẩn đoán và điều trị mất ngủ bằng các phương pháp khoa học. Viện có các thiết bị đo sóng não, theo dõi nhịp thở và chuyển động cơ thể trong khi ngủ để tìm ra nguyên nhân chính xác. Nếu muốn có đánh giá chi tiết về chất lượng giấc ngủ, bạn có thể tìm đến địa chỉ này.
• Phòng khám chuyên khoa giấc ngủ tại các bệnh viện lớn: Một số bệnh viện lớn như Bạch Mai, Vinmec, FV cũng có các phòng khám chuyên biệt về giấc ngủ. Các phòng khám này thường có dịch vụ tư vấn và điều trị theo hướng cá nhân hóa, kết hợp cả Tây y và liệu pháp tâm lý để giúp bệnh nhân cải thiện giấc ngủ một cách bền vững.
• Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh: Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong những cơ sở y tế hàng đầu trong điều trị các bệnh lý thần kinh, đặc biệt là tình trạng mất ngủ. Với đội ngũ chuyên gia Nội thần kinh giàu kinh nghiệm và sự phối hợp chặt chẽ với chuyên khoa Tai – Mũi – Họng, bệnh viện áp dụng phương pháp kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) nhằm hỗ trợ điều trị mất ngủ hiệu quả. Đây là kỹ thuật không xâm lấn, sử dụng từ trường để tác động trực tiếp lên vùng não liên quan, giúp cải thiện hoạt động của hệ thần kinh và giấc ngủ.

Tùy vào tình trạng cụ thể và khu vực sinh sống, bạn có thể lựa chọn địa điểm phù hợp để thăm khám sớm, tránh để mất ngủ kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Tác hại của mất ngủ là vô cùng nghiêm trọng. Đừng để tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Hãy thực hiện các biện pháp cải thiện giấc ngủ ngay hôm nay để bảo vệ cơ thể và tinh thần của bạn.