Khoảng 1/2 số người mắc viêm gan B không biết mình bị nhiễm bệnh. Nhiễm virus HBV có thể là ngắn hạn (cấp tính) hoặc dài hạn (mãn tính).(1) Trong bài viết này cùng ECO Pharma tìm hiểu thế nào là viêm gan B cấp tính và một số vấn đề liên quan.
Viêm gan B là bệnh về gan do virus HBV gây ra. Loại cấp tính hoặc mạn tính mà một người mắc phải phụ thuộc vào thời gian virus tồn tại trong cơ thể. Trong đó viêm gan siêu vi B cấp là một bệnh lý ngắn hạn xảy ra trong vòng 6 tháng đầu sau khi tiếp xúc với HBV. Một số trường hợp bị bệnh không có triệu chứng hoặc chỉ bị bệnh nhẹ. Đối với những trường hợp khác có thể gây ra bệnh nặng hơn, cần phải nhập viện.
Virus HBV là nguyên nhân phổ biến thứ hai gây viêm gan siêu vi cấp tính. Riêng tại Mỹ hơn 2.000 trường hợp nhiễm viêm gan B cấp tính đã được báo cáo năm 2021, giảm so với 25.000 trường hợp được báo cáo hàng năm trước khi vắc xin HBV được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên nhiều trường hợp không được phát hiện hoặc không được báo cáo. Vì vậy số ca nhiễm mới thực tế có thể cao hơn nhiều. (2)
Nhiều trường hợp nhiễm virus viêm gan B không biểu hiện triệu chứng. Nếu các triệu chứng xuất hiện trong giai đoạn nhiễm trùng cấp tính, chúng thường bắt đầu 90 ngày sau khi phơi nhiễm. Mặc dù các triệu chứng của nhiễm HBV cấp tính và mạn tính có thể tương tự nhau nhưng hầu hết những người bị nhiễm trùng mạn tính không biểu hiện triệu chứng cho đến tận sau này, thường là hàng thập kỷ sau khi phơi nhiễm.
Nhìn chung viêm gan siêu vi B nghiêm trọng hơn viêm gan A và đôi khi gây tử vong, đặc biệt là ở người lớn tuổi. Nhiễm trùng có thể nhẹ hoặc rất nặng (gọi là viêm gan tối cấp). Khi người bị viêm gan B đồng thời bị viêm gan D, các triệu chứng sẽ nghiêm trọng hơn.
Hầu hết những người bị viêm gan virus B đều có các triệu chứng điển hình của viêm gan siêu vi. Các triệu chứng viêm ban B cấp tính kéo dài từ vài tuần đến 6 tháng, thường bao gồm: (3)
Nếu viêm gan tối cấp phát triển, người bệnh có thể biểu hiện triệu chứng và biến chứng rất nhanh. Các chất độc hại thường được gan đào thải sẽ tích tụ trong máu và lên não, gây ra bệnh não gan. Người bệnh có thể rơi vào trạng thái hôn mê trong vòng vài ngày đến vài tuần. Viêm gan tối cấp có thể gây tử vong nếu không được ghép gan, đặc biệt là ở người lớn.
Trước tiên bác sĩ sẽ đánh giá lâm sàng tình trạng sức khỏe người bệnh thông qua:
Tiếp theo bác sĩ cần xét nghiệm máu để xác định chức năng gan và xem gan có bị tổn thương hay không. Xét nghiệm chức năng gan bao gồm việc đo nồng độ men gan và các chất khác do gan sản xuất. Những chỉ số cần được kiểm tra thường là nồng độ ALT (alanine aminotransferase), AST (aspartate aminotransferase), GGT (gamma-glutamyl transferase), albumin, tổng lượng protein, thời gian đông máu PT (Prothrombin),…
Nếu xét nghiệm phát hiện bất thường ở gan, các xét nghiệm máu khác sẽ được thực hiện để kiểm tra nhiễm virus viêm gan. Các xét nghiệm máu này có thể xác định các thành phần của virus cụ thể (kháng nguyên), kháng thể cụ thể do cơ thể sản xuất để chống lại virus, và đôi khi là vật chất di truyền (RNA hoặc DNA) của virus. Ở những người đã hồi phục sau nhiễm trùng viêm gan siêu vi B cấp tính, xét nghiệm máu được thực hiện 6 tháng sau khi chẩn đoán ban đầu sẽ cho thấy không còn virus viêm gan B trong máu.
Bên cạnh đó các chẩn đoán hình ảnh (siêu âm gan, MRI gan mật) cũng có thể được thực hiện để quan sát chi tiết cấu trúc gan, từ đó đánh giá mức độ tổn thương gan do virus HBV và phát hiện các bất thường như sẹo gan, xơ gan, u gan,… Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) khuyến nghị tất cả người trưởng thành nên xét nghiệm máu để tầm soát viêm gan B ít nhất một lần trong đời. Một số người cần được xét nghiệm thường xuyên hơn, bao gồm:
Nhìn chung viêm gan B cấp tính thường không gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe gan. Tuy nhiên trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh này có thể gây suy gan tối cấp, nguy cơ tử vong cao, đặc biệt là đối với người lớn tuổi hoặc người mắc nhiều bệnh nền. Nếu virus HBV được xác nhận là nghiêm trọng (tối cấp), bác sĩ cũng sẽ kiểm tra virus viêm gan D, loại virus này có ở 50% số người bị viêm gan B tối cấp.
Ngoài ra viêm gan siêu vi B cấp còn có thể tiến triển thành viêm gan B mạn tính, đe dọa sức khỏe và tính mạng nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Một điều cần lưu ý khác, phục hồi sau nhiễm trùng cấp tính có nghĩa là mặc dù virus không còn trong máu nữa nhưng nó vẫn sống trong gan ở trạng thái không hoạt động. Lúc này bạn không thể lây nhiễm cho bất kỳ ai khác. Tuy nhiên virus trong gan có thể tái hoạt động trong tương lai nếu hệ miễn dịch suy yếu. Điều này có thể nguy hiểm cho gan.
Không có phương pháp điều trị cụ thể nào cho bệnh. Người bệnh cần tập trung vào việc tránh rượu bia, thuốc lá; ăn nhiều rau xanh, trái cây, các loại cá béo,…; tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng; vận động cơ thể một cách hợp lý; ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi đầy đủ; giảm stress theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc sử dụng vitamin bổ sung có thể sẽ không giúp ích cho quá trình hồi phục, thậm chí có thể gây hại nhiều hơn lợi cho gan.
Hiện nay vẫn chưa có thuốc đặc trị viêm gan B. Nếu bị ngứa, bác sĩ có thể kê đơn thuốc cholestyramine dạng uống để làm giảm ngứa. Trong trường hợp viêm gan tối cấp tiến triển, thuốc kháng virus, thường là entecavir hoặc tenofovir có thể được sử dụng. Các loại thuốc này được dùng bằng đường uống. Ghép gan là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với tình trạng này và là hy vọng sống sót tốt nhất, đặc biệt là đối với người lớn.
Tuy nhiên bạn không nên quá lo lắng, đối với viêm gan B cấp tính, hầu hết mọi người có thể quay lại làm việc một cách an toàn sau khi triệu chứng biến mất.
Tiêm vắc xin là cách tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm viêm gan B. Vắc xin HBV an toàn và hiệu quả giúp bảo vệ bạn lâu dài khỏi tình trạng nhiễm trùng cấp tính và mãn tính. Vắc xin này được khuyến nghị cho tất cả trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 18 tuổi, người lớn mắc bệnh tiểu đường, những người có nguy cơ nhiễm trùng cao do công việc, lối sống, điều kiện sống hoặc quốc gia sinh sống. Vì ai cũng có nguy cơ mắc bệnh, tất cả người lớn nên cân nhắc nghiêm túc việc tiêm vắc xin viêm gan B để bảo vệ suốt đời khỏi căn bệnh có thể phòng ngừa được này.
Trường hợp đối với trẻ nhỏ:
Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng cho Trẻ em và Người lớn VNVC có mạng lưới hàng trăm trung tâm tiêm chủng hiện đại trên khắp cả nước giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ tiêm chủng chất lượng cao. VNVC cung cấp đầy đủ các loại vắc xin chính hãng, thế hệ mới, bao gồm cả những loại vắc xin thường xuyên khan hiếm trên thị trường. Các loại vắc xin này được nhập khẩu chính hãng từ các nhà sản xuất hàng đầu thế giới, bao gồm cả vắc xin HBV.
Quy trình tiêm chủng tại VNVC được thực hiện theo đúng quy định của Bộ Y tế, với đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng có chứng chỉ an toàn tiêm chủng. Mỗi khách hàng đều được khám sàng lọc trước tiêm miễn phí. VNVC cung cấp nhiều tiện ích miễn phí như wifi, nước uống, khăn giấy ướt… để mang lại sự thoải mái cho khách hàng. Hiện tại VNVC có nhiều loại vắc xin ngừa HBV cần thiết như Gene Hbvax 1ml, Heberbiovac 1ml, Gene Hbvax 0.5ml, Heberbiovac 0.5ml,…. khách hàng có thể đến trực tiếp VNVC để được tư vấn và tiêm ngừa loại vắc xin phù hợp nhất.
HỆ THỐNG TRUNG TÂM TIÊM CHỦNG CHO TRẺ EM VÀ NGƯỜI LỚN VNVC
Cần lưu ý rằng nếu bạn quên tiêm một liều vắc xin HBV, đừng quá lo lắng. Hãy đảm bảo tiêm liều tiếp theo càng sớm càng tốt theo chỉ định của bác sĩ.
Bên cạnh việc tiêm chủng, bạn cũng cần thực hiện những điều sau để phòng ngừa viêm gan B một cách toàn diện: (4)
Tóm lại viêm gan B cấp tính là một bệnh hoàn toàn có thể được phòng ngừa và cải thiện tốt nếu chăm sóc bản thân đúng cách. Việc nắm vững các triệu chứng, cách lây truyền và phương pháp phòng ngừa là chìa khóa để bảo vệ bản thân và cộng đồng. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để bổ sung tinh chất hỗ trợ gan Wasabia và S. Marianum. Hai tinh chất thiên nhiên này đã được chứng minh giúp hạn chế hình thành các chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β… Từ đó, giúp bảo vệ và tái tạo cấu trúc gan, tăng khả năng thải độc, giảm viêm gan và phòng ngừa xơ hóa hiệu quả.
