Bị viêm gan B có bị ngứa không? Bệnh do virus HBV gây ra thường lây truyền qua máu, tinh dịch, dịch âm đạo và có thể gây ngứa da toàn thân. Tuy nhiên không phải trường hợp viêm gan virus B nào cũng sẽ bị ngứa. Cùng ECO Pharma tìm hiểu nguyên nhân gây ngứa da ở người mắc bệnh và cách giảm ngứa ngay sau đây.
Ngứa da là triệu chứng có thể gặp ở bệnh nhân viêm gan B, đặc biệt là trong trường hợp bệnh đã tiến triển sang giai đoạn mạn tính hoặc xuất hiện các biến chứng. Tuy nhiên không phải tất cả bệnh nhân đều bị ngứa. Mức độ và tần suất ngứa có thể khác nhau tùy thuộc vào tình trạng bệnh, chức năng gan và một số yếu tố liên quan. Ngứa da toàn thân có thể đi kèm các triệu chứng khác như vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa.
Mặc dù không có dấu hiệu phát ban hay tổn thương da nhưng người bệnh thường xuyên than phiền về tình trạng ngứa. Bệnh nhân mắc bệnh gan mạn tính bị ngứa toàn thân, ảnh hưởng đáng kể đến các hoạt động thường ngày và giấc ngủ. Tình trạng này thường không được cải thiện ngay cả khi gãi vào các vùng da bị ngứa.
Ngứa thường gặp ở bệnh nhân viêm đường mật nguyên phát (PBC) hoặc mắc bệnh gan mạn tính. Tỷ lệ bị ngứa được báo cáo là 70% ở bệnh nhân PBC. Ngoài ra, ngứa cũng được ghi nhận ở 8% bệnh nhân viêm gan B mạn tính và 2.5 – 20% ở bệnh nhân viêm gan C mạn tính. Ứ mật do viêm gan, xơ gan hoặc vàng da tắc mật cũng gây ngứa. (1)
Bệnh viêm gan B có bị ngứa không? Nguyên nhân gây ngứa da ở bệnh nhân khá phức tạp và chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã đưa ra một số giả thuyết giải thích cho hiện tượng này:
Gan có chức năng sản xuất mật để tiêu hóa chất béo và đào thải các chất độc hại ra khỏi cơ thể. Khi gan bị tổn thương bởi virus viêm gan B, quá trình này bị suy giảm. Báo cáo tổng quan năm 2022 cho rằng bệnh gan có thể làm tăng muối mật, sau đó tích tụ dưới da và gây ngứa. Tuy nhiên, giả thuyết này vẫn chưa hoàn toàn thuyết phục vì không phải tất cả bệnh nhân có nồng độ muối mật cao đều bị ngứa. (2)
Một số nghiên cứu khác cho thấy nồng độ bilirubin bất thường có thể kích thích các tế bào thần kinh cảm giác ngứa ngoại biên. Bilirubin là sắc tố có trong dịch mật và thường tăng cao ở bệnh nhân mắc bệnh gan. Nồng độ bilirubin cao làm da và mắt chuyển sang màu vàng (vàng da) còn sự tích tụ của muối mật kích thích các dây thần kinh dưới da, gây ra cảm giác ngứa dữ dội.
Viêm gan B mạn tính có thể gây tổn thương các dây thần kinh ngoại biên dẫn đến rối loạn dẫn truyền tín hiệu thần kinh khiến người bệnh cảm thấy ngứa ngay cả khi không có tác nhân kích thích nào từ bên ngoài. Cơ chế này thường gặp ở những bệnh nhân có tổn thương gan lâu năm. Hiện tượng này thường không đi kèm với phát ban hoặc tổn thương da nhìn thấy được.
Khi virus viêm gan B tấn công, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ phản ứng bằng cách giải phóng cytokine và chất trung gian gây viêm. Các chất này không chỉ gây tổn thương tế bào gan mà còn có thể đi vào máu gây ra phản ứng dị ứng hoặc viêm da trên toàn thân dẫn đến cảm giác ngứa. Tình trạng này có thể giống với các phản ứng dị ứng thông thường, nhưng nguyên nhân chính đến từ bệnh lý về gan mạn tính.
Xem thêm: Có phải viêm gan B gây giảm tiểu cầu không?
Một số nghiên cứu gần đây còn phát hiện vai trò của keratinocyte (tế bào lớp ngoài cùng của da) trong phản ứng ngứa. Người bệnh viêm đường mật nguyên phát (PBC) có nồng độ lysophosphatidylcholine (LPC) trong máu tăng cao. Khi LPC đến da qua tuần hoàn, nó kích hoạt phản ứng thần kinh tại keratinocyte, làm cơn ngứa trở nên dữ dội hơn. Trong viêm gan B tiến triển, đặc biệt khi xuất hiện xơ gan hoặc biến chứng mật, ngứa thường dai dẳng, tăng lên về đêm và ít đáp ứng với thuốc kháng histamine thông thường.
Ngứa do viêm gan B khác với tình trạng ngứa do dị ứng hay các bệnh ngoài da khác, cụ thể:
Để giảm bớt cảm giác khó chịu do ngứa, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp tại nhà kết hợp với điều trị y tế theo chỉ định của bác sĩ.
Đối với các trường hợp ngứa nhẹ, bạn có thể tắm bằng nước ấm, tránh tắm bằng nước quá nóng vì có thể làm khô da, tăng cảm giác ngứa. Ở nhà, bạn hãy chọn mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, ưu tiên chất liệu cotton hoặc vải lanh mềm, mát, thấm hút mồ hôi tốt, tránh ma sát gây ngứa.
Nếu cảm giác ngứa râm ran, bạn tránh gãi mạnh gây tổn thương da, thay vào đó chườm lạnh hoặc vỗ nhẹ lên vùng da bị ngứa. Bên cạnh đó, tránh các loại thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn và caffeine, tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu chất chống oxy hóa.
Bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc sau:
Trong giai đoạn đầu, bệnh gan thường không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên người bệnh cần đi khám bác sĩ nếu họ có các biểu hiện sau:
Ngoài ra, người bệnh nên đi khám nếu ngứa da có đặc điểm bất thường như:
Viêm gan B có bị ngứa không? Ngứa da là một trong những triệu chứng thường gặp ở người mắc bệnh. Tình trạng này có thể xuất hiện do sự tích tụ muối mật và bilirubin trong máu, rối loạn thần kinh hoặc phản ứng miễn dịch. Mặc dù không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm, nhưng ngứa kéo dài và dữ dội có thể cảnh báo tình trạng bệnh đang tiến triển nặng hơn. Để giảm ngứa, người bệnh nên kết hợp các biện pháp chăm sóc tại nhà với phác đồ điều trị của bác sĩ.
