Các loại hải sản như mực, cá biển, ghẹ, đặc biệt là tôm thường được nhắc đến như một lựa chọn tốt cho xương khớp. Liệu viêm khớp có ăn được tôm không? Theo dõi bài viết dưới đây của ECO Pharma để biết thêm thông tin chi tiết.
Viêm khớp có ăn được tôm không?
Tôm là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein, vitamin D và selen cần thiết cho sức khỏe xương khớp. Tuy nhiên, tôm cũng chứa một lượng kẽm tương đối cao, có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm khớp.
Đối với người bị gout, tôm là một loại thực phẩm nên kiêng ăn. Gout là một dạng viêm khớp do tích tụ quá nhiều axit uric trong máu, gây ra các cơn đau nhức ở các khớp, thường là ở ngón chân. Axit uric có trong quá trình chuyển hóa purin, một loại chất có trong nhiều loại thực phẩm, đặc biệt là các loại thịt đỏ, nội tạng động vật và hải sản.
Tôm là một loại hải sản chứa nhiều purin, cứ 100 gram tôm sẽ có khoảng 170 miligram purin. Nếu người bệnh gout ăn quá nhiều tôm, sẽ tăng lượng axit uric trong máu, gây ra các cơn đau nhức và sưng tấy ở các khớp.
Người bị viêm khớp dạng thấp và viêm khớp thoái hóa có thể ăn tôm với lượng vừa đủ nhưng cần lưu ý những điều sau:
- Không nên ăn quá nhiều: Ăn quá nhiều tôm có thể khiến lượng kẽm trong cơ thể tăng lên, làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm khớp.
- Chọn loại tôm tươi: Tôm tươi sẽ có chất lượng tốt hơn và ít chất bảo quản hơn.
- Chế biến tôm đúng cách: Tôm nên được chế biến chín kỹ để loại bỏ vi khuẩn và ký sinh trùng.
Việc ăn tôm của người bệnh viêm khớp phụ thuộc vào dạng bệnh viêm khớp mà họ mắc phải. Nếu bệnh gout, người bệnh nên kiêng ăn tôm hoặc ăn rất ít để không làm tăng axit uric trong máu. Người bệnh viêm khớp dạng thấp và viêm khớp thoái hóa có thể ăn tôm vừa phải nhưng cần lưu ý những điều trên để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Ngoài tôm, người bệnh viêm khớp nên kiêng ăn gì?
Viêm khớp có ăn được tôm không? Ngoài tôm, người bệnh viêm khớp cũng nên kiêng ăn một số loại thực phẩm như muối, thịt đỏ, đường, rượu,... để giảm các yếu tố gây viêm và ngăn ngừa sự tiến triển của bệnh. Việc ăn kiêng không chỉ giúp giảm đau và sưng ở các khớp mà còn giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và ngăn ngừa các biến chứng khác.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, có 6 loại thực phẩm mà người bệnh viêm khớp nên tránh hoặc giảm ăn.
1. Thực phẩm nhiều muối
Muối thiết yếu trong bữa ăn hàng ngày nhưng nếu ăn quá nhiều, nó sẽ có hại cho sức khỏe. Muối có thể làm tăng huyết áp, gây ra các vấn đề về tim mạch và thận. Ngoài ra, muối cũng làm trữ nước trong cơ thể, gây ra sưng phù và đau nhức ở các khớp.
Người bệnh viêm khớp nên hạn chế lượng muối trong chế độ ăn uống, không nên ăn quá 5 gram muối mỗi ngày; nên tránh hoặc giảm ăn các loại thực phẩm chứa nhiều muối như mì gói, xúc xích, nem chua, dưa chua, mắm tôm…
2. Thịt đỏ, nội tạng động vật
Thịt đỏ và nội tạng động vật là những loại thực phẩm giàu protein và sắt nhưng cũng chứa nhiều chất béo bão hòa và purin. Chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol trong máu, gây ra các vấn đề về tim mạch. Purin là một loại chất có trong nhiều loại thực phẩm, đặc biệt là các loại thịt đỏ, nội tạng và hải sản. Khi cơ thể chuyển hóa purin, axit uric sẽ được sinh ra, gây ra các cơn đau nhức ở các khớp.
Người bệnh viêm khớp không nên ăn quá 100 gram thịt đỏ và nội tạng động vật mỗi ngày; nên tránh hoặc giảm ăn các loại thịt chế biến như xông khói, muối, rim…

3. Các loại thực phẩm chế biến sẵn
Các loại thực phẩm chế biến sẵn như bánh kẹo, snack, đồ uống có ga… rất tiện lợi và hấp dẫn nhưng lại có hại cho sức khỏe. Chúng chứa nhiều chất bảo quản, tạo màu, tạo vị và các hóa chất khác, gây dị ứng, viêm nhiễm và ung thư. Ngoài ra, các loại thực phẩm này cũng chứa nhiều đường, muối và chất béo bão hòa, có thể làm tăng huyết áp, cholesterol cao và gây béo phì.
Người bệnh viêm khớp nên tránh ăn các loại thực phẩm chế biến sẵn, thay vào đó nên ăn nhiều thực phẩm tươi sống và tự nấu ở nhà. Điều này sẽ giúp kiểm soát lượng dinh dưỡng và hạn chế được các yếu tố gây viêm.
4. Thực phẩm nhiều đường
Đường là một loại carbohydrate đơn giản thường có trong nhiều loại thực phẩm như đồ uống, bánh kẹo. Nếu tiêu thụ quá nhiều, nó có thể gây ra một số vấn đề sức khỏe, bao gồm cả viêm khớp.
Một nghiên cứu trên 217 bệnh nhân bị viêm khớp dạng thấp cho thấy, 24% người trong số đó thường dùng các món tráng miệng và soda có nhiều đường. Những món này khiến triệu chứng viêm khớp dạng thấp của họ trở nên tồi tệ hơn. [1]
Người bệnh viêm khớp nên hạn chế lượng đường trong chế độ ăn uống, không nên ăn quá 25 gram đường mỗi ngày; nên tránh hoặc giảm ăn các loại thực phẩm chứa nhiều đường như kẹo, bánh ngọt, socola, kem…

5. Thực phẩm chứa gluten
Gluten là một loại protein có trong các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch. Gluten có thể gây dị ứng hoặc không dung nạp ở một số người, đặc biệt là những người bị bệnh celiac (rối loạn tiêu hóa) hoặc nhạy cảm gluten. Bệnh celiac gây ra tình trạng tiêu hóa chậm, đầy hơi và các vấn đề về tiêu hóa. Nó cũng có thể gây đau, sưng và viêm ở nhiều vùng trên cơ thể, bao gồm cả khớp.
Giống như bệnh celiac, viêm khớp dạng thấp là dạng rối loạn tự miễn dịch. Khi hệ thống miễn dịch nhầm lẫn các mô tạo ra chất lỏng hoạt dịch ở khớp là “kẻ gây hại”, nó sẽ tấn công chúng. Điều này gây đau và viêm khớp, có thể dẫn đến tổn thương hoặc biến dạng theo thời gian nếu không được điều trị kịp thời.
Người bệnh viêm khớp nên kiểm tra xem mình có bị bệnh celiac hay nhạy cảm gluten hay không, nếu có nên tránh ăn các loại thực phẩm chứa gluten; có thể thay thế các loại ngũ cốc chứa gluten bằng các loại ngũ cốc khác như gạo, ngô, khoai lang, sắn…

6. Rượu bia, chất kích thích
Có thể nói, rượu bia tác động đến viêm khớp theo cả hai chiều. Tiến sĩ, bác sĩ Karen Costenbader thuộc Khoa xương khớp tại Bệnh viện Brigham and Women ở Boston (Mỹ), cho biết: “Việc tiêu thụ rượu vừa phải làm giảm các dấu hiệu sinh học của tình trạng viêm, bao gồm protein phản ứng C (CRP), interleukin-6 và thụ thể TNF-alpha 2”. Điều này có nghĩa là, nếu bạn chỉ uống 1 ly rượu (đối với phụ nữ) và 2 ly (đối với nam giới) mỗi ngày thì nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp sẽ giảm đi. [2]
Tuy nhiên, nếu đang mắc bệnh gout, có các triệu chứng sưng và tấy đỏ ở khớp, bạn nên cân nhắc và hạn chế dùng rượu bia. Nam giới có nguy cơ mắc bệnh gout cao hơn phụ nữ. Một nghiên cứu gần đây cho thấy những dù nam giới chỉ uống lượng rượu vừa phải (2 ly hoặc ít hơn mỗi ngày) vẫn có nguy bùng phát cơn gout cao hơn 41%. Vì trong bia có chứa lượng purin cao, phân hủy thành axit uric tích tụ trong máu hình thành các tinh thể nhỏ trong khớp, làm nặng hơn các triệu chứng của bệnh gout. [3]
Một số thực phẩm thay thế tôm người viêm khớp nên ăn
Nếu người bệnh viêm khớp không ăn được tôm, bạn có thể tìm kiếm một số thực phẩm thay thế tôm, có tác dụng chống viêm và bảo vệ khớp.
1. Chất béo chống viêm
Chất béo chống viêm là những loại chất béo có khả năng giảm các yếu tố gây viêm trong cơ thể như cytokine và eicosanoid. Các chất này giúp giảm đau, sưng và cứng ở các khớp, cải thiện chức năng và ngăn ngừa các biến chứng của viêm khớp.
Các loại chất béo chống viêm bao gồm omega-3-6-9. Trong đó, omega-3 là loại chất béo có khả năng chống viêm được ưa chuộng.
Các nguồn cung cấp chất béo chống viêm là:
- Các loại cá béo: Cá hồi, cá ngừ, cá trích, cá mòi,...
- Các loại hạt: Hạt lanh, óc chó, hạnh nhân,...
- Các loại dầu thực vật: Dầu ô liu, hạt lanh, hướng dương,...
- Quả bơ và óc chó.
Theo một nghiên cứu được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ vào tháng 2 năm 2022, những người ăn cá ít nhất 2 lần mỗi tuần có khả năng mắc bệnh viêm khớp dạng thấp thấp hơn so với những người ăn ít hơn hoặc không ăn cá. [4]

2. Trái cây, rau củ quả chống viêm
Trái cây và rau củ chứa nhiều chất chống oxy hóa, chẳng hạn như axit ascorbic (một dạng vitamin C), anthocyanin và carotenoid. Những hợp chất này giúp cơ thể loại bỏ các gốc tự do và hỗ trợ loại bỏ tình trạng viêm khớp.
Các loại trái cây, rau củ quả có tác dụng chống viêm bao gồm:
- Các loại trái cây màu đỏ, cam và vàng như: Trái cây họ cam chứa nhiều vitamin C, một loại vitamin có vai trò quan trọng trong việc sản sinh và bảo vệ sụn khớp. Vitamin C cũng có khả năng chống oxy hóa, ngăn ngừa sự hủy hoại của các tế bào khớp do các gốc tự do; Dưa hấu, đu đủ chứa nhiều lycopene, một loại chất chống oxy hóa có tác dụng chống viêm.
- Các loại rau củ màu xanh như bông cải xanh, cải xoăn: Chứa nhiều vitamin K, một loại vitamin có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của xương và khớp. Vitamin K cũng có khả năng ngăn ngừa sự thoái hóa của sụn khớp và giảm các yếu tố gây viêm như cytokine và prostaglandin.
- Các loại rau củ màu tím như cà tím, việt quất: Chứa nhiều anthocyanin, một loại chất chống oxy hóa. Anthocyanin có thể giúp bảo vệ các tế bào khớp khỏi sự hủy hoại do các gốc tự do.
Các nghiên cứu cho thấy, ở người trưởng thành chế độ ăn sẽ quyết định mức độ cải thiện tình trạng viêm khớp và các loại bệnh mãn tính khác. Các loại rau lá xanh đậm màu giàu vitamin B9, chất dinh dưỡng đặc biệt quan trọng đối với những đang dùng methotrexate (thuốc trị viêm khớp dạng thấp) vì thuốc có thể gây thiếu hụt chất này. [5]
3. Chế độ ăn chống viêm khớp
Chế độ ăn chống viêm bao gồm nhiều thực phẩm giàu omega-3, vitamin C, K, chất xơ và các chất chống oxy hóa. Nó giảm đau và sưng ở các khớp, cải thiện chức năng và ngăn ngừa các biến chứng khác.
- Cá béo: Theo Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng, Hoa Kỳ, người bệnh viêm khớp nên ăn ít nhất 80 - 100 gram cá mỗi tuần (2 lần một tuần). Một số loại cá là nguồn cung cấp axit béo omega-3 chống viêm tốt như cá hồi, cá ngừ, cá mòi, cá trích, cá cơm, sò điệp,...
- Các loại hạt: Người bị viêm khớp cần bổ sung khoảng 40 gram các loại hạt vào khẩu phần ăn mỗi ngày. Bởi vì trong hạt chứa vitamin B6, các chất béo không bão hòa, giúp giảm viêm và cải thiện cân nặng, cũng như giảm áp lực cho các khớp. Các loại hạt tốt cho người mắc các vấn đề về khớp như hạt óc chó, hạt thông, hạt hồ trăn (hạt dẻ cười) và hạnh nhân.
- Dầu thực vật: Dầu ô liu nguyên chất ít trải qua quá trình tinh chế nên giữ được nhiều chất dinh dưỡng. Nó chứa chất béo không bão hòa như oleocanthal có đặc tính như chất chống viêm, làm giảm các cơn đau khớp. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên người bệnh viêm khớp nên dùng 2 - 3 muỗng canh dầu ô liu mỗi ngày thay cho các loại dầu ăn thông thường.
- Rau củ màu xanh: Các loại rau xanh sẫm màu rất giàu vitamin D, các chất phytochemical và chất chống oxy hóa. Vitamin D rất cần thiết cho sự hấp thụ canxi cũng có thể tăng cường hệ thống miễn dịch giúp khớp chống lại nhiễm trùng. Người bệnh có thể bổ sung các loại rau như cải xoăn, bông cải xanh, rau diếp cá, bắp cải, cải rổ...
- Các loại củ gia vị (tỏi, gừng, nghệ): Các nhà khoa học tin rằng một hợp chất gọi là diallyl disulfide có trong tỏi có tác dụng chống lại các enzym trong cơ thể gây tổn thương sụn. Gừng kích hoạt hệ thống miễn dịch phản ứng chống lại các bệnh viêm nhiễm trong đó có viêm khớp.
- Các loại ngũ cốc: Ngũ cốc nguyên hạt như bột yến mạch, gạo lứt, hạt diêm mạch, bánh mì nguyên cám,... chứa nhiều chất xơ giúp duy trì cân nặng. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng chất xơ và thực phẩm giàu chất xơ có thể làm giảm nồng độ CRP (dấu hiệu của chứng viêm) trong máu. Người bệnh viêm khớp có thể ăn khoảng 170 gram ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày để cải thiện chứng viêm.

Cách phòng ngừa và cải thiện viêm khớp khoa học
Ngoài chế độ ăn uống, người bệnh viêm khớp cũng nên áp dụng một số cách phòng ngừa và cải thiện viêm khớp khoa học, như sau:
- Tập thể dục đều đặn: Người bệnh nên chọn những loại tập thể dục nhẹ nhàng và phù hợp với tình trạng bệnh của mình như đi bộ, bơi lội, yoga, thể dục nhịp điệu… Tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày và tránh những loại tập thể dục gây áp lực lên các khớp như chạy bộ, nhảy dây, chơi bóng rổ…
- Giảm cân: Thừa cân sẽ làm tăng áp lực lên các khớp gây ra sự mài mòn và thoái hóa của sụn khớp. Bạn nên chọn các bài tập cardio và ăn thực phẩm ít calo để cải thiện cân nặng, chỉ cần giảm giảm 0.5 kg có thể giúp giảm bớt 2 kg áp lực lên đầu gối ở những người bị viêm khớp gối.
- Uống đủ nước: Nước là một thành phần quan trọng của cơ thể, đặc biệt là của sụn khớp. Sụn khớp có chứa khoảng 70% nước, giúp sụn khớp giữ được độ đàn hồi và trơn tru. Khi thiếu nước, sụn khớp sẽ bị mất độ ẩm và dẻo dai gây ra sự ma sát và mài mòn giữa các xương. Do đó, người bệnh viêm khớp nên uống đủ nước mỗi ngày, khoảng 2 lít hoặc 8 ly nước. Ngoài nước lọc, bạn cũng có thể uống nước ép hoa quả, trà xanh hoặc trà thảo mộc để giải khát và thanh lọc cơ thể.
- Ngủ đủ giấc: Ngủ đủ giấc là một trong những yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe tổng thể và miễn dịch. Khi ngủ, cơ thể sẽ tự làm sạch và tái tạo các tế bào bị hư hại, trong đó có các tế bào khớp. Ngoài ra, khi ngủ, cơ thể cũng sẽ giảm sản xuất các yếu tố gây viêm và tăng sản xuất các yếu tố chống viêm, giúp giảm đau và sưng ở các khớp. Do đó, người bệnh viêm khớp nên ngủ đủ giấc mỗi đêm, khoảng 7 - 8 tiếng. Bạn nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ, tránh xem tivi, chơi điện thoại hoặc uống cà phê trước khi đi ngủ để có một giấc ngủ sâu và ngon.
- Sử dụng các thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Các thuốc giúp giảm đau, sưng, cứng và viêm ở các khớp cải thiện chức năng và ngăn ngừa các biến chứng khác. Tuy nhiên, các thuốc cũng có thể gây ra các tác dụng phụ nếu sử dụng không đúng cách. Do đó, người bệnh viêm khớp nên dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý mua hoặc ngừng dùng thuốc. Bạn cũng nên báo cho bác sĩ biết nếu gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nào.
Việc ăn tôm tác động đến bệnh viêm khớp như thế nào sẽ khác nhau ở mỗi cá nhân, mỗi loại khớp. Bị viêm khớp có ăn được tôm không? Người bệnh gout nên kiêng ăn tôm hoặc ăn rất ít để giảm lượng axit uric trong máu. Người bệnh viêm khớp dạng thấp và viêm khớp thoái hóa có thể ăn tôm vừa phải và kết hợp với các loại rau xanh để cân bằng dinh dưỡng. Bên cạnh chế độ ăn uống, bạn cũng nên áp dụng một số cách phòng ngừa và cải thiện viêm khớp khoa học như tập thể dục nhẹ nhàng hàng ngày, giảm cân nếu thừa cân, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và sử dụng các thuốc theo chỉ định của bác sĩ.





