Viêm khớp gối cấp tính thường khởi phát đột ngột, gây đau nhức, sưng nóng và cứng khớp, làm ảnh hưởng lớn đến khả năng di chuyển của người bệnh. Vậy viêm khớp gối cấp tính là gì, nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị như thế nào? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết sau.
Viêm khớp gối cấp tính là tình trạng viêm, đau khởi phát nhanh chóng và đột ngột tại khớp gối. Bệnh có thể khỏi sau vài tuần hoặc vài tháng điều trị bảo tồn, nhưng cũng có nguy cơ chuyển sang mạn tính, làm phá hủy tổ chức sụn và xương dưới sụn, gây biến dạng khớp nếu không được can thiệp sớm.
Tình trạng này gây ra các triệu chứng như đau nhức, sưng nóng và cứng khớp gối.
Cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội tại khu vực khớp gối, khiến người bệnh khó chịu và hạn chế vận động. Người bệnh có thể cảm thấy đau khi ấn vào khớp gối hoặc khi đi đứng, thậm chí cử động đầu gối nhẹ nhàng cũng gây đau.
Khi bị viêm khớp gối cấp người bệnh thường thấy đầu gối sưng đỏ, đặc biệt ở vùng trên xương bánh chè. Khi chạm tay vào chỗ khớp gối bị sưng, người bệnh sẽ có cảm giác ấm nóng.
Khớp gối bị cứng, khó cử động, đặc biệt là vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi ở một tư thế bất động kéo dài. Triệu chứng này thường kéo dài khoảng 15 phút, người bệnh cần cử động nhẹ nhàng, kết hợp xoa duỗi khớp gối một lúc mới có thể cử động lại bình thường.
Người bệnh gặp khó khăn trong việc đi lại, đứng lên, ngồi xuống hoặc co duỗi chân, khiến các hoạt động sinh hoạt thường ngày bị hạn chế đáng kể. Ngoài ra, có thể nghe thấy tiếng lạo xạo hoặc lục cục khi cử động khớp gối.
Nhiễm trùng, chấn thương, thoái hóa,… là một số nguyên nhân gây ra bệnh này.
Nhiễm trùng khớp gối có thể do vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng gây ra. Trong đó, vi khuẩn là nguyên nhân phổ biến nhất và nghiêm trọng nhất. Tại Mỹ, tỷ lệ mắc bệnh dao động từ 2 – 10 trường hợp trên 100.000 người. Viêm khớp nhiễm trùng là một trường hợp cần cấp cứu y tế, có thể gây ra tình trạng sốc nhiễm trùng, dẫn đến tử vong. Ước tính tỷ lệ tử vong thay đổi từ 4 – 42% dựa trên các yếu tố bao gồm vị trí nhiễm trùng, nguyên nhân và độ tuổi của người bệnh. (1)
Xem thêm: Viêm khớp gối tràn dịch
Bệnh gút là một tình trạng cực kỳ đau đớn do sự tích tụ các tinh thể axit uric trong các khớp. Sự tích tụ này xảy ra khi có quá nhiều axit uric trong cơ thể, một tình trạng được gọi là tăng axit uric máu. Hơn 30% người bệnh gút kèm theo tăng huyết áp (2). Cơ thể tạo ra loại axit này khi phân hủy purin trong các loại thực phẩm bạn ăn.
Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công các mô khớp. Tình trạng viêm xảy ra ở màng hoạt dịch, lớp lót bên trong của khớp. Khi màng hoạt dịch dày lên do tăng số lượng tế bào và sản xuất protein, dẫn đến đau ở khớp. Viêm khớp dạng thấp có thể bắt đầu bằng tình trạng viêm nhẹ ở một vài khớp. Nếu không được điều trị, bệnh có thể bắt đầu ảnh hưởng đến nhiều khớp và gây đau nhiều hơn. (3)
Các vi tinh thể là nguyên nhân gây ra một số bệnh lý khớp phổ biến và phức tạp, thường đi kèm với cơn đau dữ dội và phản ứng viêm. Các tác nhân gây bệnh chính là tinh thể monosodium urat (MSU), canxi pyrophosphat (CPP), lắng đọng gây viêm xương khớp. Viêm khớp do vi tinh thể đặc trưng bởi nhiều cơn đau cấp tính, sau đó là mãn tính, gây tàn tật, làm suy giảm chất lượng cuộc sống và tăng tỷ lệ tử vong.
Nguyên nhân chủ yếu gây ra thoái hóa khớp gối là tuổi tác, khả năng chữa lành của sụn giảm dần khi một người già đi. Phụ nữ từ 55 tuổi trở lên có nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp gối cao hơn nam giới. Tuy nhiên, người trẻ cũng có thể gặp phải tình trạng này do di truyền, thừa cân hoặc nhiễm trùng.
Bài liên quan: Viêm khớp gối ở người già
Nhìn chung, viêm khớp gối cấp tính không quá nguy hiểm nếu được phát hiện và điều trị kịp thời, đúng cách. Bệnh có thể được kiểm soát sau vài tuần hoặc vài tháng điều trị. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của bệnh còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng sức khỏe tổng thể và khả năng đáp ứng điều trị của mỗi người. Nếu không được điều trị, viêm khớp gối cấp tính có thể tiến triển thành mãn tính, gây ra những biến chứng nguy hiểm như tàn tật, mất khả năng vận động vĩnh viễn.
Hãy gặp bác sĩ nếu các triệu chứng kéo dài trên 3 ngày hoặc xuất hiện nhiều lần trong cùng một tháng. Việc thăm khám sớm sẽ giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh. Từ đó, điều trị kịp thời, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. (4)
Bác sĩ có thể sử dụng một số phương pháp sau đây để xác định xem bạn có bị viêm khớp gối hay không:
Sụn không thể nhìn thấy trên ảnh X-quang, nhưng khoảng cách giữa các xương hẹp lại cho thấy sụn bị mất. X-quang cho thấy gai xương và nang xương, có thể do viêm xương khớp gây ra. Các chẩn đoán hình ảnh khác như chụp MRI hoặc CT hiếm khi cần thiết để chẩn đoán.
Có nhiều cách chữa viêm khớp gối cấp như dùng thuốc uống, tiêm thuốc, vật lý trị liệu,…
Việc vận động nặng, gây áp lực lên khớp sẽ làm tăng thêm sự kích thích và tổn thương, khiến cơn đau trở nên dữ dội và tình trạng viêm nghiêm trọng hơn. Nghỉ ngơi và giảm tải áp lực giúp tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục diễn ra hiệu quả hơn. Người bệnh có thể sử dụng nạng hoặc gậy chống để giảm tải trọng lên khớp gối khi di chuyển.
Chườm lạnh giúp co mạch máu, giảm lưu lượng máu đến vùng bị viêm, từ đó giảm sưng đau. Người bệnh có thể dùng túi chườm lạnh hoặc khăn bọc đá lạnh, chườm lên vùng khớp gối bị đau khoảng 15 phút, lặp lại vài lần trong ngày. Chườm nóng giúp giãn mạch máu, tăng lưu thông máu đến vùng bị viêm, từ đó thúc đẩy quá trình phục hồi. Hãy dùng túi chườm nóng chườm lên vùng khớp gối bị đau khoảng 15-20 phút, có thể lặp lại vài lần trong ngày.
Có nhiều loại thuốc giúp giảm đau do viêm khớp gối, hầu hết đều tương đối an toàn, nhưng không có loại nào hoàn toàn không có tác dụng phụ. Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể giảm đau và giảm viêm như ibuprofen (Advil, Motrin IB), naproxen sodium (Aleve). NSAID cũng có dạng kem hoặc gel, có thể thoa lên khớp. Tuy nhiên, NSAID có thể gây kích ứng dạ dày, làm tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ.
Vật lý trị liệu là một phương pháp điều trị hiệu quả giúp giảm đau, cải thiện chức năng khớp gối và phục hồi khả năng vận động. Phương pháp này cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu. Các bài tập cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng bệnh của từng người. Người bệnh có thể đặt 2 chân song song, rộng bằng vai, dần dần khuỵu đầu gối xuống. Bạn điều chỉnh tư thế sao cho lưng hơi hướng về phía trước. Giữ yên tư thế này trong 5 – 10 giây, sau đó thực hiện lại bài tập này 5 – 10 lần.
Tiêm corticosteroid (thường được gọi là steroid) làm giảm sưng và giảm đau khớp gối trong vài ngày đến vài tháng. Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây ra tác dụng phụ và người bệnh chỉ có thể tiêm 3 hoặc 4 lần một năm. Sau mũi tiêm đầu tiên, những mũi khác có thể không có tác dụng nhanh như mong muốn. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định tiêm huyết tương giàu tiểu cầu và tế bào gốc vào khớp gối để giảm viêm và tăng tốc độ chữa lành.
Người bị viêm khớp gối từ trung bình đến nặng đã sử dụng hết các phương pháp điều trị bảo tồn có thể cân nhắc phẫu thuật khớp gối. Thay khớp gối toàn phần có thể giúp giảm đau và cải thiện chức năng khớp gối. Tuy nhiên, đầu gối nhân tạo không khỏe và bền bằng đầu gối bình thường, và người bệnh được khuyến cáo không nên tham gia các hoạt động có tác động mạnh như chạy bộ để tránh làm tăng tốc độ hao mòn của khớp mới.
Bạn cần duy trì cân nặng phù hợp, vận động thường xuyên, dinh dưỡng khoa học,… để phòng ngừa khớp gối bị viêm cấp tính.
Khi bạn tăng cân, đặc biệt là thừa cân hoặc béo phì, khớp gối phải chịu thêm áp lực lớn hơn. Áp lực quá mức và kéo dài có thể gây tổn thương sụn khớp, lớp đệm bảo vệ đầu gối. Sụn khớp bị tổn thương sẽ dẫn đến viêm nhiễm, đau nhức và hạn chế vận động, gây ra viêm khớp gối. Vì thế, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định cân nặng lý tưởng phù hợp với chiều cao, độ tuổi và thể trạng của bạn. Nếu bạn đang thừa cân, hãy giảm cân an toàn bằng cách kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện thể dục thường xuyên.
Bên cạnh việc giảm cân, bạn có thể giảm áp lực lên khớp gối bằng cách sử dụng giày dép có đế mềm mại, vừa vặn với kích cỡ bàn chân, hạn chế đi giày cao gót. Đeo nẹp hoặc băng hỗ trợ khớp gối nếu cần thiết, đặc biệt khi tập thể dục hoặc vận động mạnh. Tránh các tư thế như ngồi xổm hoặc quỳ gối trong thời gian dài.
Vận động làm tăng tính linh hoạt của khớp gối, giúp khớp hoạt động trơn tru hơn và giảm nguy cơ chấn thương. Tập thể dục cũng giúp tăng cường lưu thông máu đến khớp gối, cung cấp chất dinh dưỡng và oxy cho các mô khớp, giúp khớp khỏe mạnh hơn. Bạn nên vận động với cường độ phù hợp thể trạng.
Để phòng ngừa viêm khớp gối cấp tính, bạn cần xây dựng chế độ ăn uống khoa học:
Bên cạnh đó, bạn cần uống đủ 2 lít nước mỗi ngày, giúp bôi trơn, tránh khô khớp. Bổ sung tinh chất Collagen type 2 không biến tính, Collagen peptide thủy phân, Eggshell Membrane, Chondroitin sulfate, Turmeric Root,… giúp điều hòa miễn dịch, ức chế sản sinh các chất gây viêm. Những tinh chất này còn hỗ trợ giảm đau nhức, tái tạo sụn và xương dưới sụn, duy trì cấu trúc và chức năng vận động của khớp gối một cách hiệu quả.
Bạn có thể phòng ngừa té ngã, chấn thương bằng cách tạo môi trường sống an toàn. Hãy sắp xếp nhà cửa gọn gàng, loại bỏ các vật cản lung tung trên lối đi. Sử dụng thảm chống trượt ở những nơi dễ trơn trượt như nhà tắm. Đảm bảo nhà đủ sáng, đặc biệt ở những khu vực như cầu thang, hành lang, nhà tắm. Bên cạnh đó, bạn nên chọn giày dép có đế bằng phẳng, chống trượt, vừa vặn với chân. Tránh đi giày cao gót hoặc mang giày quá rộng để phòng ngừa té ngã, ảnh hưởng đến khớp gối.
Bệnh tự miễn khiến hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các mô của cơ thể, bao gồm cả khớp gối. Nếu không được kiểm soát, tình trạng viêm nhiễm mãn tính có thể dẫn đến đau nhức, tổn thương khớp, hạn chế vận động, thậm chí tàn phế. Theo dõi sức khỏe thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và có biện pháp can thiệp kịp thời, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn.
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh về xương khớp. Đặc biệt, nếu có người thân mắc các bệnh về khớp, nguy cơ bạn mắc bệnh cũng tăng cao. Khám sức khỏe giúp đánh giá yếu tố này và có biện pháp phòng ngừa phù hợp. Thông qua các buổi kiểm tra định kỳ, bạn sẽ được bác sĩ trực tiếp hướng dẫn về một chế độ sinh hoạt giúp phòng ngừa viêm khớp hiệu quả.
Trung tâm Chấn thương chỉnh hình và Nội cơ xương khớp – Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, nhiệt huyết và hết lòng với người bệnh. Đây cũng là nơi được đầu tư trang thiết bị hiện đại như hệ thống máy nội soi công nghệ 3D độ phân giải cao, máy chụp X-quang, MRI thế hệ mới nhất,… phục vụ tối ưu cho việc thăm khám và điều trị hiệu quả. Bệnh viện còn sở hữu phòng khám khang trang, khu nội trú cao cấp, khu phục hồi chức năng hiện đại. Bên cạnh đó, quy trình chăm sóc hậu phẫu toàn diện giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục sức khỏe sau phẫu thuật.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Viêm khớp gối cấp tính là một bệnh lý gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc chẩn đoán và điều trị sớm có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm và duy trì chức năng vận động của khớp gối. Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần chú ý đến chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học, tập luyện thể dục nhẹ nhàng để thúc đẩy quá trình hồi phục.
