Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn ảnh hưởng đến khớp, gây ra đau nhức, sưng tấy và cứng khớp. Việc thực hiện các bài tập viêm khớp dạng thấp là một phần quan trọng trong việc kiểm soát bệnh hiệu quả và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Nhiều người bị viêm khớp dạng thấp có xu hướng tránh tập thể dục vì sợ rằng hoạt động này có thể làm trầm trọng thêm cơn đau khớp. Nhưng tập thể dục là một trong những phương pháp điều trị chính giúp giảm tình trạng khuyết tật có thể xảy ra. (1)
Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức mạnh và tính linh hoạt ở những người bị viêm khớp dạng thấp. Cơ bắp khỏe hơn sẽ hỗ trợ khớp tốt hơn, cải thiện và hỗ trợ chức năng khớp.
Tập thể dục làm giảm mệt mỏi và giảm trầm cảm. Thể lực tổng thể tốt hơn giúp ngăn ngừa bệnh tim và tiểu đường, hai căn bệnh rút ngắn tuổi thọ thường đi kèm với viêm khớp dạng thấp.
Viêm khớp dạng thấp cũng làm tăng tốc độ mất khối lượng cơ thường xảy ra khi người bệnh già đi. Đó là lý do tại sao phải tập thể dục thường xuyên và ưu tiên thực hiện các bài tập giúp xây dựng cơ bắp, ngoài các bài tập aerobic, giúp tăng cường sức mạnh cho tim và phổi của người mắc viêm khớp dạng thấp.
Các bài tập như đi bộ giúp ngăn ngừa tình trạng mất mật độ xương (loãng xương), căn bệnh xảy ra do viêm khớp dạng thấp. Việc tập thể dục sẽ không làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm khớp dạng thấp. Nhưng nếu viêm khớp dạng thấp đã làm tổn thương nghiêm trọng đến hông hoặc đầu gối, Người bệnh có thể chọn các bài tập như bơi lội hoặc đạp xe.
Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu một số bài tập cho người bị viêm khớp dạng thấp sau đây.
Cách thực hiện bài tập căng mắt cá chân:
Cách thực hiện bài tập kéo căng cổ tay, bàn tay:
Sau khi tập với lòng bàn tay hướng xuống, người bệnh nên tập theo hướng ngược lại như sau:
Cách thực hiện bài tập squat:
Cách thực hiện bài tập Lunge bên:
Cách thực hiện bài tập ngồi kéo dây:
Cách thực hiện bài tập gập bụng:
Cách thực hiện bài tập chống đẩy trên tường:
Người bị viêm khớp dạng thấp có thể tham khảo một số môn thể thao sau:
Bơi lội là một lựa chọn tốt cho người bị viêm khớp vì giúp kích thích lưu thông máu, làm giảm độ cứng cơ và giảm đau. Bơi lội cũng giúp duy trì và tăng cường sức mạnh và sức khỏe tim mạch, giúp khớp linh hoạt hơn. (2)
Người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp có nguy cơ mắc các bệnh và biến chứng tim mạch cao hơn. Đạp xe là một loại hình tập thể dục mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch. Đây là một bài tập dễ tác động lên khớp hơn so với các bài tập aerobic khác. Đạp xe giúp duy trì sức khỏe tim mạch, tăng sức mạnh của chân và giảm cứng khớp buổi sáng. Người bệnh có thể đạp xe bên ngoài, tham gia một nhóm đạp xe hoặc sử dụng xe đạp cố định tại phòng tập thể dục hoặc tại nhà. (3)
Đi bộ là một trong những hình thức tập thể dục dễ dàng và thuận tiện nhất. Ngoài việc tăng nhịp tim, đi bộ giúp nới lỏng các khớp và giảm đau. Nghiên cứu được công bố vào năm 2015 cho thấy rằng chỉ cần 30 phút đi bộ mỗi ngày cũng có thể cải thiện tâm trạng của bạn. (4)
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng, hãy thử sử dụng gậy đi bộ để giúp cơ thể ổn định. Nếu thời tiết khiến bạn phải ở trong nhà, hãy cân nhắc đến việc sử dụng máy đi bộ.
Yoga, kết hợp các tư thế với hơi thở và thư giãn, giúp cải thiện các triệu chứng viêm khớp dạng thấp. Một nghiên cứu năm 2013 cho thấy tập yoga giúp cải thiện cơn đau và tâm trạng của người bệnh. (5)
Trong nghiên cứu được công bố vào năm 2015, các nhà khoa học từ Đại học Johns Hopkins đã tìm thấy kết quả tương tự. Những người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp ít bị đau và sưng khớp hơn sau khi tập yoga so với trước đó. Nghiên cứu có sự tham gia của một nhóm nhỏ người lớn từ 18 tuổi trở lên có lối sống ít vận động. (6)
Bài tập cử tạ giúp cơ bắp khỏe hơn để người bệnh thực hiện các hoạt động hàng ngày. Bạn có thể bắt đầu bằng cách tập với tạ tay nhẹ và tăng dần sức bền theo thời gian bằng cách tăng tạ và số lần tập.
Sức khỏe của người mắc viêm khớp dạng thấp được cải thiện nhiều hơn sau khi tham gia thủy trị liệu hoặc tập thể dục trong nước ấm so với các loại hoạt động khác. Kết quả từ một đánh giá nghiên cứu lớn cho thấy những người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp tham gia thủy trị liệu ít bị đau và nhức khớp hơn so với những người không thực hiện hoạt động này. Các bài tập dưới nước, như bơi lội và thể dục nhịp điệu dưới nước, có thể giúp cải thiện việc sử dụng các khớp bị ảnh hưởng và giảm đau. (7)
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), nghiên cứu cho thấy 130 đến 150 phút (2 giờ 10 phút đến 2 giờ 30 phút) mỗi tuần hoạt động thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải, tác động thấp có thể cải thiện khả năng kiểm soát cơn đau viêm khớp và khả năng thực hiện các công việc hàng ngày, đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. (8)
Làm vườn là hoạt động giúp đốt cháy calo giúp làm dịu các triệu chứng trầm cảm liên quan đến viêm khớp dạng thấp. Nhưng người bệnh cần phải tự điều chỉnh tốc độ và cường độ thực hiện. Tuy nhiên, người đang bị viêm khớp ở những vị trí cổ chân, cổ tay nên hạn chế đào đất trong nhiều giờ liền để tránh bệnh có thể tái phát.
Pilates là bài tập kết hợp những động tác giữ thăng bằng, linh hoạt cùng điều chỉnh hơi thở giúp giảm các triệu chứng liên quan đến viêm khớp dạng thấp. Một nghiên cứu cho thấy, đối với những trường hợp bị viêm khớp dạng thấp, pilates cải thiện đáng kể các triệu chứng của mệt mỏi, trầm cảm, nâng cao chất lượng giấc ngủ và cuộc sống. (9)
Khi thực hiện bài tập cho người viêm khớp dạng thấp, cần lưu ý những điều sau để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Trước khi thực hiện bài tập chữa viêm khớp dạng thấp, người bệnh cần khởi động kỹ lưỡng. Khi khởi động, cơ bắp được vận động nhẹ nhàng, giúp tăng lưu lượng máu đến các cơ, cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho hoạt động sắp tới. Nhờ vậy, cơ bắp trở nên linh hoạt, dẻo dai hơn, hạn chế nguy cơ bị căng cơ, rách cơ trong quá trình tập luyện.
Khởi động giúp đánh thức cơ thể, tăng cường sự tập trung và tinh thần sẵn sàng cho bài tập. Nhờ vậy, bạn có thể dễ dàng hòa nhập vào bài tập và đạt được hiệu quả tốt hơn. Thời gian khởi động nên kéo dài ít nhất 5-10 phút, nên khởi động với các động tác nhẹ nhàng.
Việc tập luyện quá sức có thể làm gia tăng tình trạng viêm khớp, dẫn đến sưng tấy, đau nhức và cứng khớp nghiêm trọng hơn. Khi tập luyện nặng, các khớp phải chịu áp lực lớn, dễ bị tổn thương thêm, dẫn đến bào mòn sụn khớp nhanh hơn.
Tập luyện quá sức khiến cơ bắp xung quanh khớp phải hoạt động quá mức, dẫn đến mệt mỏi, căng cơ và đau nhức. Điều này có thể làm chậm quá trình phục hồi sau khi tập luyện và khiến các triệu chứng viêm khớp trở nên tồi tệ hơn. Việc vận động mạnh có thể dẫn đến bong gân, trật khớp, thậm chí gãy xương.
Việc cân bằng giữa nghỉ ngơi và tập luyện thể dục đóng vai trò quan trọng đối với người bị viêm khớp dạng thấp. Vì cả việc nghỉ ngơi và tập luyện đúng cách đều mang đến những lợi ích cho người bệnh.
Nghỉ ngơi đúng cách giúp giảm viêm và đau. Khi các khớp bị viêm, sưng hoặc đau, việc nghỉ ngơi cho phép các khớp phục hồi và giảm bớt áp lực. Việc tiếp tục vận động khi các khớp đang bị viêm có thể dẫn đến tổn thương thêm cho sụn và các mô xung quanh. Viêm khớp dạng thấp gây ra mệt mỏi đáng kể. Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể có thời gian phục hồi năng lượng và giảm bớt cảm giác mệt mỏi.
Đi kèm với nghỉ ngơi, người bệnh cũng cần tập luyện khoa học để tăng cường sức mạnh cơ bắp, tăng tính linh hoạt của khớp và cải thiện phạm vi chuyển động. Hoạt động thể chất giải phóng endorphin, có tác dụng giảm đau tự nhiên. Tập luyện thể dục có thể giúp cải thiện tâm trạng và giảm bớt triệu chứng trầm cảm và lo âu. Vì thế, việc cân bằng giữa nghỉ ngơi và tập luyện là điều cần thiết.
Điều quan trọng là phải lắng nghe cơ thể và nghỉ ngơi khi bạn cần. Nếu bạn cảm thấy đau đớn hoặc mệt mỏi, hãy ngừng tập luyện và nghỉ ngơi. Bắt đầu với các bài tập cường độ thấp và thời gian ngắn, sau đó dần dần tăng dần thời gian và cường độ khi bạn cảm thấy khỏe hơn.
Bài liên quan: Cách chăm sóc người bệnh viêm khớp dạng thấp
Trước khi bắt đầu bất kỳ kế hoạch tập luyện nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn về các bài tập phù hợp với tình trạng cụ thể của bạn. Tập thể dục với cường độ phù hợp là một phần quan trọng trong việc quản lý viêm khớp dạng thấp. Bằng cách tập luyện thường xuyên, người bệnh viêm khớp dạng thấp có thể cải thiện các triệu chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ mắc các biến chứng.
Bài liên quan: Biến chứng viêm khớp dạng thấp thường gặp
Người bệnh viêm khớp dạng thấp cần theo dõi cơ thể thường xuyên trong quá trình tập luyện thể dục để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo như đau đớn, cứng khớp, mệt mỏi nhiều hơn. Trong một số trường hợp, tập luyện quá sức có thể dẫn đến bong gân, căng cơ hoặc các tổn thương khác. Nếu nghi ngờ bị tổn thương, cần ngừng tập luyện và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Người bệnh cũng nên theo dõi hiệu quả tập luyện, chú ý đến mức độ linh hoạt, phạm vi chuyển động và khả năng chịu đựng của khớp để đánh giá hiệu quả tập luyện.
Viêm khớp dạng thấp là bệnh mãn tính, cần điều trị lâu dài. Việc khám bác sĩ thường xuyên giúp theo dõi hiệu quả điều trị, đánh giá mức độ hoạt động của bệnh, điều chỉnh phác đồ điều trị viêm khớp dạng thấp khi cần thiết. Bác sĩ có thể thay đổi thuốc, liều lượng hoặc kết hợp thêm các phương pháp điều trị khác để kiểm soát tốt nhất tình trạng bệnh của bạn.
Viêm khớp dạng thấp có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như tổn thương khớp, biến dạng khớp, loãng xương, bệnh tim mạch, tổn thương phổi,… Khám bác sĩ thường xuyên giúp phát hiện sớm các biến chứng này để có biện pháp can thiệp kịp thời, ngăn ngừa hoặc làm chậm tiến triển của biến chứng.
Bổ sung các tinh chất thiên nhiên quý như Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Turmeric Root, Chondroitin Sulfate, Eggshell Membrane,… giúp hỗ trợ kiểm soát tiến trình viêm, tái tạo sụn khớp và xương dưới sụn, từ đó góp phần phục hồi tổn thương và bảo vệ khớp hiệu quả, tránh các biến chứng nguy hiểm của viêm khớp dạng thấp.
Việc thực hiện kết hợp các bài tập viêm khớp dạng thấp và sinh hoạt hợp lý sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, việc tuân thủ theo kế hoạch của bác sĩ cũng là điều quan trọng để điều trị tốt căn bệnh này. Đừng quên ăn uống khoa học, bổ sung đủ dinh dưỡng, giảm stress, duy trì cân nặng hợp lý, tránh rượu bia, thuốc lá để nâng cao sức khỏe tổng thể.
