Bệnh trầm cảm sau sinh có chữa được không? Chữa khỏi bằng cách nào?

Trầm cảm sau sinh là tình trạng rối loạn cảm xúc, thay đổi về thể chất, tâm lý và hành vi sau khi sinh con. Mệt mỏi, buồn chán và lo lắng là những biểu hiện của tình trạng này. Vậy bệnh trầm cảm sau sinh có chữa được không? Cùng ECO Pharma tìm hiểu chủ đề thông qua bài viết dưới đây.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh trầm cảm sau sinh

Sự ra đời của một đứa trẻ mang đến cho người mẹ nhiều cảm xúc khác nhau, từ vui sướng, phấn khích đến lo lắng và sợ hãi. Nó cũng có thể dẫn đến điều không mong muốn, đó là trầm cảm. Hầu hết phụ nữ đều cảm thấy buồn bã sau khi sinh, thường bao gồm sự thay đổi tâm trạng, lo lắng, khóc lóc và khó ngủ. Tình trạng này thường bắt đầu từ 2 đến 3 ngày đầu sau khi sinh, có thể kéo dài đến hai tuần. (1)

Trầm cảm sau sinh xảy ra do sự kết hợp của nhiều nguyên nhân, trong đó di truyền, sự thay đổi về thể chất và cảm xúc đóng một vai trò nhất định.

• Di truyền: Một người phụ nữ có nguy cơ bị trầm cảm sau sinh nếu người thân trong gia đình có tiền sử gặp phải tình trạng này.
• Thay đổi thể chất: Sau khi sinh, lượng estrogen và progesterone trong cơ thể giảm nhiều có thể góp phần gây ra trầm cảm sau sinh. Các hormone khác do tuyến giáp sản xuất cũng có thể giảm mạnh. Điều này có thể khiến phụ nữ sau sinh cảm thấy uể oải, mệt mỏi và chán nản.
• Vấn đề cảm xúc: Phụ nữ sau sinh có thể gặp khó khăn trong việc xử lý ngay cả những vấn đề nhỏ và lo lắng về khả năng chăm sóc con của mình. Từ đó thay đổi nhận thức về bản thân, cảm thấy mất kiểm soát cuộc sống của mình. Những điều này đều góp phần dẫn đến trầm cảm sau sinh.

Ngoài ra, một số nguyên nhân bị trầm cảm sau sinh cao hơn nếu bị những trường hợp sau:

• Có tiền sử trầm cảm, trong khi mang thai hoặc vào những thời điểm khác.
• Bị rối loạn lưỡng cực.
• Đã từng gặp tình trạng này trong lần mang thai trước đó.
• Có người thân trong gia đình bị trầm cảm hoặc rối loạn tâm trạng khác.
• Trải qua những điều căng thẳng trong năm qua như bệnh tật hoặc mất việc.
• Đứa trẻ vừa sinh có vấn đề về sức khỏe.
• Sinh đôi, sinh ba.
• Gặp khó khăn khi cho con bú.
• Xảy ra vấn đề trong mối quan hệ với chồng của mình.
• Không được quan tâm, chăm sóc tốt sau sinh.
• Gặp vấn đề về tài chính.
• Việc mang thai là ngoài kế hoạch.

Bệnh trầm cảm sau sinh có chữa được không?

Trầm cảm sau sinh có chữa khỏi không? Bệnh này có thể chữa khỏi được. Phương pháp điều trị trầm cảm sau sinh bao gồm tâm lý trị liệu, sử dụng thuốc hoặc kết hợp cả 2 để tăng hiệu quả điều trị cao hơn.

1. Thực hiện tâm lý trị liệu

Bệnh trầm cảm sau sinh có chữa được không? Một số loại tâm lý trị liệu (còn gọi là liệu pháp trò chuyện hoặc tư vấn) có thể giúp phụ nữ bị trầm cảm sau sinh bằng cách thay đổi suy nghĩ tích cực hơn đồng thời giúp họ thay đổi những thói quen góp phần gây ra trầm cảm. Phương pháp tâm lý trị liệu bao gồm trị liệu hành vi nhận thức và trị liệu giữa các cá nhân. (2)

• Trị liệu hành vi nhận thức (CBT): Phụ nữ được học cách thay đổi những suy nghĩ và hành vi tiêu cực để cải thiện cảm giác trầm cảm và lo lắng. Phương pháp này có thể được thực hiện riêng lẻ với từng cá nhân hoặc với một nhóm người có thể được điều trị chung.
• Trị liệu giữa các cá nhân (IPT): Phương pháp này dựa trên ý tưởng rằng các sự kiện trong cuộc sống sẽ ảnh hưởng đến tâm trạng và ngược lại. Trị liệu giữa các cá nhân nhằm mục đích giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp trong các mối quan hệ, hình thành mạng lưới hỗ trợ xã hội để giải quyết tốt hơn các vấn đề khác góp phần gây ra chứng trầm cảm.

2. Sử dụng thuốc điều trị

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống trầm cảm để kiểm soát các triệu chứng trầm cảm sau sinh. Thuốc chống trầm cảm giúp cân bằng các chất hóa học trong não ảnh hưởng đến tâm trạng. (3)

Nếu bạn đang cho con bú, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ về những rủi ro và lợi ích của việc dùng thuốc chống trầm cảm. Thuốc có thể truyền sang em bé qua sữa mẹ. Tuy nhiên, mức độ truyền thuốc sang con là thấp và nhiều loại thuốc chống trầm cảm được xem là an toàn. Dựa trên các triệu chứng, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc nào phù hợp cho tình trạng của từng người.

Một số thuốc chống trầm cảm phổ biến cho chứng trầm cảm sau sinh là:

• Các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) như sertraline (Zoloft®) và fluoxetine (Prozac®).
• Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine (SNRI) như duloxetine (Cymbalta®) và desvenlafaxine (Pristiq®).
• Bupropion (Wellbutrin® hoặc Zyban®).
• Thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCA) như amitriptyline (Elavil®) hoặc imipramine (Tofranil®).

Thuốc chống trầm cảm sẽ phát huy tác dụng trong ít nhất ba hoặc bốn tuần. Bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi ngừng thuốc. Việc ngừng dùng thuốc quá sớm có thể khiến các triệu chứng quay trở lại. Đa số các trường hợp đều nên giảm liều trước khi ngừng hoàn toàn.

Ngoài việc điều trị bằng tâm lý trị liệu và dùng thuốc, bạn có thể tự mình thực hiện những điều sau để tăng tốc độ phục hồi:

• Lối sống lành mạnh: Một lối sống khoa học cần có các hoạt động thể chất, chẳng hạn như tập yoga, đi dạo,… nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống lành mạnh và không uống rượu bia.
• Đặt kỳ vọng thực tế: Đừng ép bản thân phải làm mọi việc một cách hoàn hảo. Hãy nhờ sự giúp đỡ khi cần thiết.
• Dành thời gian cho bản thân: Hãy dành chút thời gian riêng tư cho bản thân và ra khỏi nhà để làm điều bạn thích, sau khi đã nhờ người thân chăm sóc em bé hoặc sắp xếp người trông trẻ.
• Tránh cô lập bản thân: Hãy trò chuyện nhiều hơn với người bạn đời, gia đình và bạn bè. Bạn cũng có thể trò chuyện với các bà mẹ khác về kinh nghiệm sau sinh của họ.
• Nhờ sự giúp đỡ: Hãy cởi mở với những người thân thiết và cho họ biết bạn cần giúp đỡ.

Trầm cảm sau sinh gây ảnh hưởng gì đến cuộc sống?

Nếu không được điều trị, trầm cảm sau sinh có thể cản trở mối liên kết giữa mẹ và con gây ra nhiều vấn đề trong gia đình và cuộc sống. Hãy cùng Eco Pharma tìm hiểu một số ảnh hưởng tiêu cực của bệnh trầm cảm sau sinh gây ra sau đây:

• Đối với các bà mẹ: Trầm cảm sau sinh kéo dài bao lâu? Nếu không điều trị có thể kéo dài hàng tháng, đôi khi trở thành rối loạn trầm cảm kéo dài hoặc rối loạn tâm thần sau sinh. Phụ nữ sau sinh có thể ngừng cho con bú, cảm thấy khó khăn trong việc gắn kết, chăm sóc con và có nguy cơ tự tử cao hơn. Ngay cả khi được điều trị, trầm cảm sau sinh vẫn làm tăng nguy cơ mắc các đợt trầm cảm nặng trong tương lai.
• Đối với gia đình: Trầm cảm sau sinh có tác động lan tỏa gây căng thẳng cho những thành viên khác trong gia đình. Khi người phụ nữ bị trầm cảm, nguy cơ trầm cảm ở người chồng cũng có thể tăng lên.
• Đối với đứa trẻ: Con của những người phụ nữ bị trầm cảm sau sinh không được điều trị có khả năng gặp các vấn đề về hành vi và cảm xúc, chẳng hạn như khó ngủ và khó ăn, khóc quá nhiều và chậm phát triển ngôn ngữ.

Một số cách phòng ngừa bệnh hiệu quả

Nếu bạn có tiền sử trầm cảm, đặc biệt là trầm cảm sau sinh, hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn đang có ý định mang thai hoặc ngay khi bạn phát hiện ra mình có thai.

1. Phòng ngừa khi mang thai

Dưới đây là một số cách phòng ngừa trầm cảm sau sinh khi mang thai:

• Chuẩn bị tâm lý sẵn sàng cho việc sinh con: Mang thai và sinh con là một trải nghiệm mang tính bước ngoặt trong cuộc đời của người phụ nữ. Do đó, việc chuẩn bị tâm lý sẵn sàng cho sự thay đổi này là rất quan trọng. Bạn có thể tham gia các lớp học tiền sản, đọc sách, báo, tạp chí về thai sản, nuôi dạy con cái để hiểu rõ hơn về những thay đổi mà bạn sẽ trải qua.
• Vận động cơ thể hợp lý: Phụ nữ mang thai không thể tập thể dục như người bình thường. Vì thế, bạn có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ về những cách vận động nhẹ phù hợp cho mẹ bầu nói chung và cho thể trạng cá nhân của bạn nói riêng.
• Ăn uống lành mạnh, đủ chất: Một chế độ ăn uống lành mạnh, đủ chất sẽ giúp bạn có đủ năng lượng để vượt qua thai kỳ và sinh nở. Bạn nên ăn nhiều trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và đạm nạc.
• Ngủ đủ giấc: Ngủ đủ giấc sẽ giúp bạn cảm thấy khỏe khoắn, tỉnh táo và có tinh thần tốt hơn. Bạn nên ngủ từ 7 – 8 tiếng mỗi đêm.
• Hãy nói chuyện với người thân, bạn bè: Chia sẻ cảm xúc của mình với người thân, bạn bè sẽ giúp bạn cảm thấy được thấu hiểu và hỗ trợ.
• Nhận sự giúp đỡ từ chuyên gia nếu cần: Nếu bạn cảm thấy lo lắng, căng thẳng hoặc có các triệu chứng của trầm cảm, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Xem thêm: Bài test trầm cảm khi mang thai dành cho mẹ bầu [Hãy lưu lại ngay]

2. Sau khi mang thai

Sau khi sinh con, phụ nữ có thể thực hiện những điều sau để phòng ngừa trầm cảm sau sinh:

• Tìm kiếm sự giúp đỡ từ gia đình và bạn bè: Có sự hỗ trợ từ những người thân yêu có thể giúp giảm bớt gánh nặng cho phụ nữ sau sinh. Những người thân có thể giúp chăm sóc trẻ sơ sinh, làm việc nhà và hỗ trợ bạn về mặt tinh thần.
• Tranh thủ ngủ khi con ngủ: Giấc ngủ là rất quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Phụ nữ sau sinh nên tranh thủ ngủ khi con ngủ để đảm bảo cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ.
• Đừng kỳ vọng mình phải là một bà mẹ hoàn hảo: Mọi người đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng. Đừng so sánh bản thân với những người khác và đặt ra những kỳ vọng quá cao cho bản thân.
• Chăm sóc bản thân: Hãy dành thời gian cho bản thân để thư giãn, nghỉ ngơi và làm những điều mình yêu thích.
• Sinh hoạt lành mạnh: Phụ nữ sau sinh cũng cần chú ý đến chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý và thăm khám sức khỏe định kỳ để đảm bảo sức khỏe tốt nhất.

Tìm hiểu thêm: Bài test trầm cảm sau sinh (EPDS) là gì? Thực hiện như thế nào?

Bệnh trầm cảm sau sinh có chữa được không? Đây là một căn bệnh có thể chữa khỏi. Tuy nhiên, việc phát hiện và điều trị sớm đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc cải thiện tình trạng bệnh và giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của người mẹ và bé. Vì vậy, các bà mẹ sau sinh cần chú ý theo dõi sức khỏe tinh thần của bản thân, nếu có những dấu hiệu của trầm cảm sau sinh cần chủ động thăm khám và điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, gia đình và bạn bè cũng cần quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ tinh thần cho người mẹ để giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn này.