Nhiều người dù rất quyết tâm học nhưng chỉ cần mở sách ra là mắt bắt đầu díp lại, đầu óc lơ mơ và khó tập trung. Tình trạng này không chỉ làm giảm hiệu quả tiếp thu mà còn dễ khiến bạn chán nản, bỏ dở việc học giữa chừng. Trong bài viết này, ECO Pharma sẽ chia sẻ những cách hết buồn ngủ khi đang học vừa hiệu quả vừa an toàn, giúp bạn nhanh chóng lấy lại sự tỉnh táo và duy trì sự tập trung trong suốt buổi học.
Buồn ngủ khi học là tình trạng rất phổ biến và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Với một số người, cảm giác này đến từ việc thiếu ngủ, mệt mỏi hoặc sử dụng thuốc có tác dụng an thần. Ở trường hợp khác, nguyên nhân lại nằm ở sự thiếu hứng thú với môn học, tâm trạng không tốt hoặc cảm giác tự ti về khả năng học tập khiến nhiều bạn nhanh chán và dễ rơi vào trạng thái uể oải.
Bên cạnh đó, thói quen học tập cũng ảnh hưởng đáng kể. Khi ngồi một chỗ quá lâu, quá trình lưu thông máu bị chậm lại khiến cơ thể trì trệ và khó tỉnh táo. Nếu học trong không gian quá thoải mái như trên giường, não có thể “hiểu nhầm” rằng đã đến giờ nghỉ ngơi. Tương tự, học ngay sau khi ăn no khiến cơ thể nặng nề, dẫn đến cảm giác buồn ngủ dù bạn vẫn cố gắng tỉnh táo.
Dưới đây là 9 cách hết buồn ngủ khi đang học giúp bạn tỉnh táo ngay lập tức và duy trì sự tập trung trong suốt buổi học.
Việc vận động giúp tăng lưu thông máu, cung cấp thêm oxy cho não và kích thích sản sinh các hormone endorphin, serotonin, dopamin giúp bạn cảm thấy minh mẫn và tỉnh táo hơn.
Một nghiên cứu năm 2018 trên học sinh từ tiểu học đến đại học cho thấy chỉ cần 10 phút đi bộ ngoài trời đã giúp cải thiện rõ rệt khả năng ghi nhớ và giải quyết vấn đề. Vì vậy, sau mỗi 30 – 50 phút học, bạn nên dành vài phút để đi lại quanh phòng, giãn cơ hoặc thực hiện vài động tác thể dục nhẹ. Những hoạt động này không chỉ giúp bạn lấy lại năng lượng mà còn giúp duy trì sự tập trung lâu hơn. (1)
Không gian học đủ sáng giúp não bộ nhận biết đây là thời gian cần tập trung, từ đó giảm cảm giác buồn ngủ và tăng hiệu quả học tập. Nên tận dụng ánh sáng tự nhiên bằng cách ngồi gần cửa sổ hoặc nơi có ánh nắng nhẹ vào ban ngày. Nếu học vào buổi tối, hãy kết hợp đèn trần và đèn bàn để ánh sáng phân bố đều, tránh quá mờ gây mỏi mắt hoặc quá chói làm bạn khó chịu.
Tư thế ngồi học ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tỉnh táo của cơ thể. Khi bạn nằm hoặc gục đầu xuống bàn, hệ thần kinh phó giao cảm hoạt động mạnh hơn, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái nghỉ ngơi và buồn ngủ. Ngược lại, ngồi thẳng lưng liên quan đến hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, giúp duy trì sự tỉnh táo và tập trung.
Nếu cảm thấy mệt mỏi, hãy thử thay đổi tư thế ngồi, duỗi người hoặc đứng lên đi lại vài phút. Bạn cũng có thể học khi đứng trong một khoảng thời gian ngắn để giúp máu lưu thông tốt hơn. Những thay đổi nhỏ này là cách hết buồn ngủ khi học bài rất hiệu quả, giúp não bộ hoạt động linh hoạt và tỉnh táo trở lại. (2)
Phòng ngủ là nơi để nghỉ ngơi, nên học trong không gian này dễ khiến bạn buồn ngủ và mất tập trung. Để cải thiện, hãy tách biệt rõ khu vực học và khu vực ngủ. Chọn một góc học riêng có đủ ánh sáng, bàn ghế thoải mái hoặc thỉnh thoảng thay đổi không gian bằng cách đến thư viện hay quán cà phê yên tĩnh. Sự tách biệt này giúp não bộ nhận biết rõ ràng rằng ngồi vào bàn là để học, còn lên giường là để nghỉ, từ đó duy trì sự tỉnh táo và nâng cao hiệu quả học tập.
Bổ sung đủ nước giúp máu lưu thông tốt hơn lên não, từ đó duy trì sự tỉnh táo và tăng khả năng tập trung khi học. Mỗi ngày, bạn nên uống khoảng 2 lít nước và chuẩn bị sẵn chai nước bên cạnh bàn học để uống từng ngụm nhỏ thường xuyên. Ngoài ra, uống một ly nước ngay sau khi thức dậy sẽ giúp “đánh thức” não bộ, khởi động ngày mới với tinh thần tràn đầy năng lượng.
Nếu bạn cảm thấy chán nản và dễ buồn ngủ khi học một mình, hãy thử thay đổi không khí bằng cách học cùng bạn bè. Việc trao đổi, thảo luận và đặt câu hỏi qua lại giúp quá trình học trở nên sinh động hơn, đồng thời kích thích não bộ hoạt động tích cực, giảm cảm giác buồn ngủ.
Tuy nhiên, nhóm học lý tưởng chỉ nên từ 3 – 6 người để tránh mất tập trung. Trước mỗi buổi học, hãy thống nhất mục tiêu cụ thể như “ôn xong 2 chương” hoặc “giải 10 bài tập”. Khi có kế hoạch rõ ràng, bạn sẽ dễ dàng duy trì nhịp độ học tập và đạt hiệu quả tốt hơn.
Đọc đi đọc lại ghi chú hoặc sách giáo khoa một cách thụ động dễ khiến bạn rơi vào trạng thái buồn ngủ. Để cải thiện tình trạng này, hãy chuyển sang phương pháp học tập chủ động bằng cách:
Ăn nhẹ đúng cách giúp bạn duy trì năng lượng và hạn chế cảm giác buồn ngủ trong lúc học. Bạn nên chọn các thực phẩm giàu protein như hạt khô, sữa chua hoặc phô mai sợi, vì chúng giúp cơ thể no lâu và giữ mức năng lượng ổn định.
Ngược lại, bánh kẹo, nước ngọt hay đồ ăn nhiều tinh bột chỉ tạo sự tỉnh táo thoáng qua rồi nhanh chóng khiến bạn mệt và mất tập trung. Để tránh hạ đường huyết – nguyên nhân khiến bạn dễ buồn ngủ khi học, hãy duy trì thói quen ăn nhẹ mỗi 2 – 3 giờ.
Nếu bạn thường xuyên buồn ngủ hoặc khó tập trung khi học, phương pháp Pomodoro là lựa chọn đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao. Cách học này chia thời gian thành các chu kỳ gồm 25 phút học tập trung và 5 phút nghỉ ngắn, sau bốn chu kỳ bạn có thể nghỉ dài hơn từ 15 – 30 phút.
Xem thêm: 13 cách hết buồn ngủ nhanh giúp bạn tỉnh ngủ ngay lập tức
Để bớt buồn ngủ và giữ đầu óc tỉnh táo khi học, bạn cần xây dựng cho mình một nhịp sống cân bằng. Trước hết, hãy ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi ngày để não bộ được phục hồi và hoạt động hiệu quả vào hôm sau. Việc chọn thời điểm học khi cơ thể tỉnh táo nhất, như buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, cũng giúp bạn tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn.
Bên cạnh đó, tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày giúp tăng tuần hoàn máu, giảm mệt mỏi và cải thiện khả năng tập trung. Hãy duy trì chế độ ăn lành mạnh và tránh nạp quá nhiều đường hoặc tinh bột trước khi học, vì chúng dễ khiến bạn uể oải và nhanh buồn ngủ. Cuối cùng, hãy tạo không gian học thoáng mát, đủ ánh sáng và dành một giấc ngủ trưa ngắn khoảng 15 – 30 phút nếu có thể để nạp lại năng lượng cho buổi học tiếp theo.
Khi tìm cách duy trì sự tỉnh táo lúc học, nhiều người thường nghĩ đến cà phê hoặc nước tăng lực. Vậy những lựa chọn này có thật sự mang lại hiệu quả như mong muốn? Hãy tiếp tục tìm hiểu ngay dưới đây.
Uống cà phê trước khi học có thể mang lại lợi ích nếu dùng đúng cách. Caffeine trong cà phê giúp kích thích hệ thần kinh trung ương, giảm cảm giác buồn ngủ và tăng khả năng tập trung, nhờ đó hỗ trợ việc học hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng nên sử dụng cà phê. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), trẻ dưới 12 tuổi không nên tiêu thụ caffeine, còn nhóm 12–18 tuổi chỉ nên giới hạn tối đa 100 mg mỗi ngày. Với sinh viên và người trưởng thành, mức an toàn là dưới 400 mg caffeine mỗi ngày và nên tránh uống sau 4 giờ chiều để không ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Nước tăng lực thường được quảng cáo giúp tỉnh táo và tràn đầy năng lượng, nhưng đây không phải là lựa chọn an toàn cho học sinh và sinh viên. Thức uống này chứa nhiều caffeine và đường, khiến cơ thể hưng phấn trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng rơi vào trạng thái mệt mỏi sau đó. Dùng thường xuyên có thể gây mất ngủ, đau đầu, tim đập nhanh, thậm chí ảnh hưởng đến tim mạch.
Áp dụng đúng cách hết buồn ngủ khi đang học không chỉ giúp bạn tỉnh táo và tập trung hơn mà còn hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ. Bên cạnh việc duy trì chế độ học tập và nghỉ ngơi hợp lý, bạn có thể bổ sung Ginkgo Biloba, Blueberry chiết xuất từ thiên nhiên. Ginkgo Biloba giúp tăng lưu thông máu lên não, trong khi Blueberry có tác dụng chống oxy hóa, nuôi dưỡng mạch máu và cải thiện kết nối thần kinh. Sự kết hợp này giúp tăng cường trí nhớ, giữ đầu óc minh mẫn và hỗ trợ giấc ngủ sâu, từ đó nâng cao hiệu quả học tập mỗi ngày.
