Trong khi điều trị y tế, thảo dược hoặc thuốc cổ truyền vẫn được dùng để hỗ trợ điều trị gan nhiễm mỡ nhưng cần có sự hướng dẫn và giám sát chặt chẽ. Gan nhiễm mỡ độ 2 uống lá gì có thể hỗ trợ điều trị bệnh? Cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết sau đây.
Ở gan nhiễm mỡ độ 2, chức năng gan đã suy giảm đáng kể. Việc uống nước của một số loại lá cây có dược tính sinh học có thể mang đến một số lợi ích để hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả hơn. Tuy vậy cần dùng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ và không nên thay thế các điều trị y tế (bao gồm thuốc, bỏ rượu, giảm cân lành mạnh, chế độ ăn uống và vận động khoa học).
Từ hàng ngàn năm qua, y học cổ truyền đã dùng một số loại thảo dược tính mát để thanh nhiệt, giải độc gan, duy trì chức năng gan. Các nghiên cứu ngày nay cũng đã khám phá ra một số loại lá cây chữa bệnh gan cổ truyền chứa những thành phần hóa học có thể hữu ích đối với gan nhiễm mỡ. Chẳng hạn như flavonoid, terpenoid, alkaloid, cynarin, catechin có đặc tính chống viêm, chống oxy hóa. Chúng ngăn ngừa tích tụ chất béo thông qua điều hòa quá trình chuyển hóa lipid, tăng tổng hợp axit mật, chống gốc tự do, giảm cholesterol xấu LDL-c và triglyceride.
Nhiều loại lá cây khác nhau được dùng làm vị thuốc trong các bài thuốc chữa bệnh gan nhiễm mỡ cổ truyền. Nhưng dưới đây là những loại phổ biến và đã được nghiên cứu nhiều nhất.
Lá sen là một vị thuốc quen thuộc trong Đông y với tên gọi hà diệp hoặc liên diệp. Nó có vị đắng, tính bình, vào tâm, can, tỳ, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, thường được dùng trong các bài thuốc chữa bệnh gan.
Lá sen hình tròn, nhăn nheo, kích thước lớn với đường kính khoảng 30cm đến 60cm. Nghiên cứu cho thấy loại lá này có tiềm năng trong việc kiểm soát gan nhiễm mỡ nhờ chứa các flavonoid, alkaloid. Hai hợp chất này đều tác động đến quá trình chuyển hóa lipid để ngăn ngừa tích tụ chất béo trong gan.
Flavonoid trong lá sen làm giảm mỡ gan chủ yếu thông qua hoạt động của miquelianin, và alkaloid thông qua nuciferine. Miquelianin không chỉ làm giảm lipid mà còn giảm cả đường huyết và mô mỡ trắng nhưng không gây tổn thương thận. Nuciferine lại hỗ trợ cải thiện các bất thường về chuyển hóa glucolipid để tránh tăng mỡ gan. Vì vậy, lá sen có thể là giải pháp tốt cho vấn đề gan nhiễm mỡ độ 2 uống lá gì.
Bài thuốc trị gan nhiễm mỡ từ lá sen phổ biến là dùng một lá sen tươi, thái nhỏ, đun sôi với một lít nước 10 đến 15 phút trong lửa nhỏ để lấy nước uống trong ngày.
Y học cổ truyền sử dụng lá diệp hạ châu để tiêu viêm, thải độc, mát gan. Theo Đông y, loại lá này có vị hơi đắng, tính mát, quy vào kinh can, phế.
Đặc điểm của lá diệp hạ châu là hình bầu dục, dài khoảng 5mm đến 15mm, mặt trên màu xanh lục nhạt, mặt dưới màu xám nhạt, không cuống hoặc cuống rất ngắn. Các nhà khoa học đã tìm ra nhiều thành phần hóa học có lợi cho gan trong lá diệp hạ châu là flavonoid, lignan, tannin, axit phenolic và terpenoid.
Nghiên cứu trên tạp chí Gan học (Mỹ) cho thấy, lá diệp hạ châu giúp cải thiện viêm gan nhiễm mỡ bằng cách giảm viêm, stress oxy hóa và tích tụ lipid. Báo cáo khác năm 2024 cũng đã chứng minh lá diệp hạ châu có tác dụng dược lý lâm sàng đối với xơ gan, ung thư biểu mô tế bào gan – những biến chứng nghiêm trọng của gan nhiễm mỡ độ 2. (1)
Bài thuốc chữa gan nhiễm mỡ là dùng 20g lá diệp hạ châu và 20g cam thảo đất sắc lấy nước uống trong ngày.
Lá mật gấu hình bầu dục thuôn dài, khoảng 10cm đến 15cm, hai mặt nhẵn, màu xanh đậm. Theo Đông y, thảo dược này vị đắng, tính mát, vào kinh phế, vị, can, thận; có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, mát gan, tiêu viêm, lợi mật.
Nghiên cứu ngày nay đã chỉ ra các thành phần trong lá mật gấu gồm terpenoid, alkaloid và flavonoid có tác dụng chống oxy hóa. Chúng hoạt động như một chất chống gốc tự do và ngăn ngừa tổng hợp cytokine gây viêm, vì vậy lá mật gấu có thể giúp bảo vệ chức năng gan nhiễm mỡ độ 2.
Bài thuốc chữa bệnh gan nhiễm mỡ dùng 20g lá mật gấu tươi, đun sôi với 1 lít nước trong vòng 15 phút để lấy nước uống hàng ngày.
Lá nhân trần hình trái xoan, mọc đối xứng, đầu lá dài và nhọn, mép răng cưa, hai mặt trên dưới đều có lông mịn, khi vò tỏa ra mùi thơm. Theo Đông y, lá nhân trần vị đắng, tính bình, hơi vào kinh bàng quang, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tăng tiết mật. Thảo dược này thường được dùng trong các bài thuốc trị bệnh gan và chứng vàng da.
Mặc dù chưa có nhiều nghiên cứu về lợi ích của lá nhân trần đối với gan nhưng các chất chống oxy hóa của nó như flavonoid, polyphenol và coumarin có thể có lợi ích cho tình trạng gan nhiễm mỡ. Điều này do chúng có thể bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa và ngăn ngừa viêm.
Bài thuốc chữa bệnh gan nhiễm mỡ dùng 30g lá nhân trần pha lấy nước uống hàng ngày.
Theo y học cổ truyền, lá trà xanh vị đắng, chát, hơi ngọt, tính mát, dùng để thanh nhiệt, thải độc, lợi tiểu, mát gan.
Đây là loại lá dài nhọn, mọc so le, mép răng cưa. Thành phần hóa học chính là catechin, có hoạt tính hạ lipid máu, chống oxy hóa, chống viêm, hỗ trợ cải thiện gan nhiễm mỡ độ 2. Thử nghiệm có đối chứng trên Tạp chí Quốc tế về Y học phân tử (Hy Lạp) cho thấy, uống 700ml trà xanh chứa catechin mỗi ngày trong 12 tuần giúp giảm mỡ gan, hạ men gan (ALT) ở người bị gan nhiễm mỡ không do rượu. Lợi ích này đến từ khả năng chống stress oxy hóa của trà xanh. (2)
Người bệnh gan nhiễm mỡ độ 2 nên uống lá gì? Chỉ cần hãm 100g lá trà xanh tươi với 1 lít nước sôi ở nhiệt độ 85 độ C để uống mỗi ngày.
Đông y sử dụng atiso trong các bài thuốc thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc gan. Loại lá này có vị đắng, hơi ngọt, quy vào kinh can, đởm.
Lá atiso to, dài, mọc so le, phiến có răng cưa, chứa nhiều thành phần hóa học có lợi cho gan và giảm tích tụ mỡ gan. Chúng bao gồm cynarin, luteolin, axit chlorogenic, axit caffeic, là các hoạt chất có khả năng làm giảm cholesterol, tăng độ nhạy insulin, tăng tổng hợp axit mật và chống oxy hóa.
Một thử nghiệm năm 2018 đã chứng minh điều này. Sau khi bổ sung chiết xuất lá atiso trong 2 tháng, những người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu đã cải thiện chỉ số men gan ALT, AST, tỷ lệ APRI (tỷ lệ AST/tiểu cầu) và tổng bilirubin. Ngoài ra, cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol, cholesterol không phải HDL (non-HDL-c) và triglyceride cũng giảm đáng kể. (3)
Bài thuốc cổ truyền dùng 100g lá atiso tươi sắc với 1.5 lít nước để lấy nước uống hàng ngày.
Theo Đông y lá cà gai leo vị hơi the, đắng, tính ấm, có tác dụng giảm đau, tiêu độc, thường dùng chữa viêm gan, xơ gan.
Loại lá này hình bầu dục hoặc thuôn dài, mép phiến lượn sóng không đều, mặt trên có gai, mặt dưới phủ lông tơ trắng. Thành phần hóa học của nó gồm alkaloid, glycoalkaloid, steroid saponin, flavonoid, phytosterol, carotenoid, coumarin, axit amin., là các hợp chất có khả năng chống oxy hóa. Trong đó, glycoalcaloid là hoạt chất chính có tác dụng chống viêm, ức chế sự phát triển xơ gan, một biến chứng thường gặp của gan nhiễm mỡ.
Bài thuốc dùng 35g lá cà gai leo tươi sắc với 1 lít nước đến khi nước còn khoảng 300ml, chắt lấy nước để uống trong ngày.
Theo y học cổ truyền, lá vọng cách vị đắng, tính mát, trị viêm gan, tiểu tiện khó, tiêu hóa kém.
Loại lá này hình trái xoan, đầu tù hoặc nhọn, mặt trên nhẵn bóng, mặt dưới ít lông ở các gân, mép nguyên hoặc khía răng cưa, khi vò tỏa mùi thơm như chanh. Nó chứa premarin và ganiarin, hai hoạt chất có khả năng tăng tiết nước bọt, thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ cải thiện rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, khó tiêu (các triệu chứng của gan nhiễm mỡ).
Hiện nay, nghiên cứu về lá vọng cách vẫn còn hạn chế, nhưng một thử nghiệm năm 2010 trên động vật cho thấy dùng ở liều lượng 10g lá vọng cách/1kg trọng lượng động vật và 20g lá vọng cách/1kg trọng lượng động vật có tác dụng giảm đau, chống viêm và bảo vệ gan.
Ngoài ra, lá vọng cách chứa premarin và ganiarin. Những thành phần này làm tăng tiết nước bọt, thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ cải thiện triệu chứng của gan nhiễm mỡ như rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, khó tiêu. Tuy nhiên, premarin và ganiarin cũng gây cường giao cảm, có thể khiến huyết áp tăng cao, bạn chỉ nên uống vài ngày rồi tạm ngưng, tránh dùng liều cao liên tục.
Bài thuốc dùng 40g lá vọng cách tươi vò nát, đun sôi với một ít nước, dùng uống trong ngày.
Ngoài việc tìm hiểu gan nhiễm mỡ độ 2 nên uống lá gì, người bệnh cũng cần lưu ý:
Người mắc gan nhiễm mỡ không nên uống nhiều nước lá thảo dược. Điều này sẽ gây mất cân bằng dinh dưỡng, dẫn đến tiêu chảy, đầy bụng, khó tiêu, làm tăng gánh nặng cho gan và thận, giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cơ thể. Bạn cần phải dùng liều lượng theo hướng dẫn trên bao bì, theo thang của thầy thuốc có kinh nghiệm.
Gan nhiễm mỡ độ 2 uống lá gì? Mặc dù những loại lá ở trên thường được dùng để chữa bệnh gan nhiễm mỡ theo cổ truyền nhưng không chắc có phù hợp với thể trạng và tình hình điều trị y tế của bạn hay không. Vì vậy điều quan trọng là bạn cần hỏi bác sĩ điều trị khi muốn sử dụng các bất kỳ biện pháp hỗ trợ nào. Nếu có thể dùng hãy tìm đến một thầy thuốc cổ truyền có kinh nghiệm để được bốc thuốc phù hợp với bệnh trạng của bạn.
