Viêm gan E do virus HEV gây ra, ảnh hưởng chủ yếu đến gan, thường không có biến chứng nghiêm trọng nhưng không nên xem nhẹ. Viêm gan E có lây không? Nếu có, bệnh viêm gan E lây qua đường nào? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu những vấn đề này để phòng tránh, bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Khi tìm hiểu về căn bệnh này, hầu hết mọi người đều muốn biết viêm gan E có lây không và viêm gan E lây truyền qua đường nào. Câu trả lời là viêm gan E có khả năng lây nhiễm, chủ yếu qua đường tiêu hóa, đặc biệt là khi người bệnh tiêu thụ thực phẩm hoặc nước uống bị nhiễm virus HEV.
Khác với viêm gan B hay C (lây nhiễm qua đường máu và quan hệ tình dục), viêm gan E thường lây qua con đường phân – miệng. Điều này thường xảy ra trong các khu vực có điều kiện vệ sinh kém, nguồn nước không đảm bảo hoặc thói quen ăn uống không an toàn như ăn gỏi, tiết canh, gan sống của động vật nhiễm bệnh.
Sau đây là tổng hợp các đường lây nhiễm của virus HEV giúp bạn hiểu rõ hơn virus viêm gan E lây qua đường nào.
Đây là con đường lây nhiễm phổ biến nhất của viêm gan E. Virus HEV có thể tồn tại trong phân của người nhiễm bệnh và phát tán ra môi trường thông qua nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm. Khi con người tiêu thụ nước không sạch, vệ sinh kém hoặc không rửa tay sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn uống, nguy cơ lây nhiễm tăng cao. Những khu vực có điều kiện vệ sinh môi trường yếu kém và thiếu nước sạch thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn.
Ở các nước phát triển, một số trường hợp viêm gan E được ghi nhận là do ăn thực phẩm, đặc biệt là thịt, gan động vật (như lợn, hươu, lợn rừng) chưa được nấu chín kỹ. Virus HEV có thể tồn tại trong mô gan của động vật mang mầm bệnh và tiêu thụ nội tạng sống hoặc tái sẽ khiến nguy cơ lây nhiễm tăng cao.
Mặc dù không phổ biến như viêm gan B hoặc C, nhưng viêm gan E vẫn có khả năng lây truyền qua máu, đặc biệt trong trường hợp truyền máu không được sàng lọc kỹ. Lây nhiễm qua đường máu dễ xảy ra ở những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc đang điều trị bệnh nền.
Virus HEV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai. Đối với phụ nữ mang thai, viêm gan E có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, với tỷ lệ tử vong lên đến 10% – 30% ở những phụ nữ mang thai trong tam cá nguyệt thứ ba. Nguyên nhân được cho là do thai phụ thường có sự thay đổi trong nội tiết tố và hệ miễn dịch yếu khó chống đỡ khi bị virus HEV tấn công. (1)
Viêm gan E không lây qua tiếp xúc thông thường như bắt tay, ôm, dùng chung đồ dùng cá nhân hoặc trò chuyện cùng người bệnh. Virus HEV chủ yếu lây qua đường tiêu hóa, đặc biệt là nước uống hoặc thực phẩm bị nhiễm virus. Vì vậy, sống hoặc làm việc gần người mắc viêm gan E không làm tăng nguy cơ lây nhiễm nếu bạn tuân thủ vệ sinh cá nhân tốt. Tuy nhiên, cần lưu ý rửa tay sạch sẽ sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn uống để phòng ngừa hiệu quả.
Sau khi tìm hiểu viêm gan E có lây không bạn cũng nên biết cách phòng ngừa căn bệnh này để chủ động bảo vệ bản thân trước virus HEV.
Đây là biện pháp nền tảng nhưng lại dễ bị bỏ qua trong sinh hoạt hằng ngày. Virus HEV có thể lây lan qua đường phân – miệng, do đó việc rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn hoặc chế biến thực phẩm là điều bắt buộc. Tránh đưa tay bẩn lên mắt, mũi, miệng cũng là cách hạn chế sự xâm nhập của virus vào cơ thể. Ngoài ra, cần giữ vệ sinh móng tay sạch sẽ và thường xuyên vệ sinh các vật dụng cá nhân.
Virus HEV có thể tồn tại trong nước bẩn và gây bùng phát dịch nếu nguồn nước không được xử lý đúng cách. Vì thế, hãy sử dụng nguồn nước sạch đã được xử lý hợp vệ sinh, ưu tiên uống nước đun sôi để nguội. Nếu sử dụng nước giếng, cần đảm bảo hệ thống lọc hiệu quả và thường xuyên kiểm tra chất lượng nước.
Một trong những con đường lây truyền HEV là qua thực phẩm bị nhiễm virus, đặc biệt là thịt, gan động vật chưa nấu chín kỹ. Để phòng bệnh bạn nên ăn chín, uống sôi, không ăn gỏi, tiết canh, gan sống hoặc tái; Nên sử dụng dao thớt riêng cho thực phẩm sống và chín đồng thời, thực hành bảo quản thực phẩm đúng cách, tránh nhiễm chéo.
Hệ thống xử lý nước thải, rác thải và vệ sinh công cộng là yếu tố quyết định có thể kiểm soát nguồn lây trong cộng đồng hay không. Để đảm bảo môi trường sống, chúng ta nên xây dựng nhà vệ sinh hợp vệ sinh, không phóng uế bừa bãi; Có quy trình xử lý phân và chất thải sinh hoạt đúng cách, tránh làm ô nhiễm nguồn nước; Thường xuyên dọn dẹp khu vực sinh sống, tránh để nước tù đọng, rác thải bốc mùi.
Dù viêm gan E không lây qua tiếp xúc thông thường, nhưng cần thận trọng khi tiếp xúc với người nghi ngờ mắc bệnh, đặc biệt là khi chăm sóc bệnh nhân. Hãy sử dụng găng tay khi xử lý chất thải, dịch tiết và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định vệ sinh y tế. Đối với người làm việc trong lĩnh vực thú y, chăn nuôi, giết mổ động vật nên tránh tiếp xúc trực tiếp với gan sống và đảm bảo mang đồ bảo hộ khi cần thiết.
Hiện nay, một số quốc gia đã cấp phép sử dụng vắc xin phòng viêm gan E, chủ yếu dành cho người lớn sống trong vùng dịch hoặc có nguy cơ cao. Tuy nhiên, vắc xin chưa phổ biến rộng rãi trên toàn thế giới và tại nhiều quốc gia vẫn chưa được áp dụng chính thức. Mặc dù vậy, tiêm chủng vẫn là một hướng đi tiềm năng trong việc phòng ngừa viêm gan E ở cộng đồng nguy cơ cao.
Phụ nữ mang thai (đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ ba) nếu mắc viêm gan E có nguy cơ cao bị suy gan cấp tính, sảy thai hoặc tử vong. Do đó, thai phụ tuyệt đối không ăn thực phẩm sống, chưa nấu chín kỹ, không uống nước chưa đun sôi và hạn chế đến những nơi có điều kiện môi trường dễ nhiễm bệnh hoặc đang diễn ra dịch bệnh.
Hy vọng bạn đã có cho mình những thông tin cần thiết về vấn đề viêm gan E có lây không. Viêm gan E là bệnh lý dễ truyền nhiễm, đặc biệt tại các khu vực có điều kiện vệ sinh kém và nguồn nước không đảm bảo. Mặc dù phần lớn các trường hợp có thể tự hồi phục, nhưng bệnh vẫn có nguy cơ diễn tiến nghiêm trọng, nhất là với phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể bổ sung các dưỡng chất từ thiên nhiên như Wasabia và S. Marianum giúp hỗ trợ kiểm soát tế bào Kupffer nhằm hạn chế sản xuất các tác nhân gây viêm, hỗ trợ bảo vệ gan và chức năng gan khỏe mạnh.
