Cứ 40 người lại có một người bị viêm khớp ngón chân. Loại viêm khớp này phổ biến ở độ tuổi trên 50 gây đau nhức, khó chịu và khiến người bệnh khó đứng vững. Để có thể tìm ra nguyên nhân, triệu chứng, phương pháp chẩn đoán và điều trị viêm khớp ngón chân, bạn có thể theo dõi qua bài viết của ECO Pharma dưới đây.
Viêm khớp ngón chân là tình trạng viêm mãn tính ở các khớp ngón chân. Nó gây ra triệu chứng viêm, sưng khiến người bệnh sẽ luôn cảm thấy đau nhức, khó chịu tại những vùng khớp bị ảnh hưởng. Đặc biệt là khi tham gia các hoạt động thể chất như đi bộ hoặc trong tư thế đứng. [1]
Thông thường, tình trạng viêm khớp sẽ tấn công vào các khớp ở tay, đầu gối và hông. Nhưng nó có thể xảy ra ở bất cứ vị trí nào kể cả là ngón chân và thường là do tình trạng viêm khớp bàn chân trước gây nên. Trong đó, khớp ngón cái thường bị ảnh hưởng nhiều nhất. Đây chính là kết quả của sự hao mòn sụn ở khớp ngón chân.
Ngoài ra, nếu bạn không thể uốn cong ngón chân hoặc ngón chân xuất hiện dấu hiệu bị sưng đỏ, cơn đau kéo dài liên tục thì nó có thể liên quan đến gai xương và ảnh hưởng trực tiếp đến khớp ngón chân. Bất kỳ chấn thương và vết thương nào trước đây có tác động trực tiếp đến ngón chân như bị bong gân hoặc gãy đều có thể dẫn đến viêm khớp trong tương lai.
Tình trạng viêm và cứng khớp liên quan đến viêm khớp ngón chân có thể giảm khả năng vận động và khó khăn khi đi lại ở người bệnh. Các hoạt động chịu sức nặng ở chân như leo cầu thang cũng gặp nhiều trở ngại, những hạn chế này ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, viêm khớp ngón chân nên được điều trị sớm để ngăn bệnh tiến triển và gây ra các biến chứng nguy hiểm. [2]
Viêm khớp ngón chân có thể khiến các mô ở khớp bàn chân bị viêm và đau. Tình trạng này sẽ càng trầm trọng hơn khi viêm khớp phá vỡ sụn ở khớp dẫn đến xương cọ xát vào xương. Đa phần, các triệu chứng viêm khớp ngón chân còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.
Dưới đây là các triệu chứng phổ biến của viêm khớp ngón chân bao gồm:
Viêm khớp ngón chân có thể do nhiều loại viêm khớp gây ra, các vấn đề này làm tổn thương sụn ở khớp ngón chân dẫn đến các triệu chứng như cứng khớp, sưng tấy và hạn chế cử động. Dưới đây là những nguyên nhân gây nên tình trạng viêm khớp ngón chân như:
Viêm khớp dạng thấp ở ngón chân là một bệnh tự miễn mãn tính ảnh hưởng đến các khớp, gây viêm, sưng và đau. Tình trạng này xảy ra khi hệ thống miễn dịch tấn công nhầm vào màng hoạt dịch, một mô lót các khớp dẫn đến sự phá hủy sụn và xương. Các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp ở ngón chân có thể bao gồm cứng, đau, nóng, đỏ và khó đi lại hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày. [3]
Viêm khớp dạng thấp thường xảy ra trước tiên ở các khớp nhỏ của bàn tay và bàn chân, mặc dù nó có thể ảnh hưởng đến các khớp khác, chẳng hạn như hông, cổ, đầu gối và khuỷu tay. Theo ước tính, có khoảng 90% người bị viêm khớp dạng thấp sẽ gặp các vấn đề về chân từ đó gây nên viêm khớp ngón chân.
Nguyên nhân cụ thể gây nên tình trạng viêm khớp dạng thấp chưa được hiểu đầy đủ nhưng do tính di truyền, hormone và các yếu tố môi trường có thể đóng một vai trò nào đó gây ra bệnh. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời sớm sẽ giúp ngăn ngừa tổn thương và biến dạng khớp.
Thoái hóa khớp là nguyên nhân gây nên bệnh viêm khớp ngón chân. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở người lớn trên 55 tuổi. Hơn nữa, thoái hóa khớp còn là tình trạng sụn khớp bị mòn dần theo thời gian dẫn đến viêm và sưng nhức. Nó xảy ra khi phần sụn bảo vệ đệm các đầu xương bị mài mòn theo thời gian.
Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc bẻ khớp thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ viêm khớp, từ đó khiến cho ngón chân dễ bị viêm và mắc bệnh viêm khớp ngón chân. Khi bạn bẻ khớp, áp lực đột ngột có thể làm tổn thương phần sụn khớp bên trong, từ đó làm cho vùng khớp đó bị viêm và sưng.
Hơn nữa, thói quen bẻ khớp này có thể làm tổn thương bao hoạt dịch, đây là một túi chứa đầy chất lỏng giúp giảm ma sát giữa các khớp với nhau. Lâu ngày, nó sẽ làm suy yếu các khớp và khiến chúng dễ bị chấn thương hơn, từ đó khớp bị viêm sẽ dần phát triển thành viêm khớp ngón chân.
Viêm xương khớp là một bệnh thoái hóa khớp trong đó phần sụn đệm các đầu khớp bị mòn dần theo thời gian, tình trạng này thường gặp nhất là ở khớp dưới cùng của ngón chân cái, được gọi là khớp metatarsophalangeal hoặc khớp MTP hay viêm khớp ngón chân cái. Nó sẽ gây đau, nhức và có thể làm nóng rát phần khớp chân ở người bệnh. Viêm xương khớp thường xảy ra do sự hao mòn điển hình ở khớp theo tuổi tác, nó cũng có thể xảy ra do chấn thương khớp. [4]
Giống như viêm khớp dạng thấp, bệnh viêm khớp vảy nến là một bệnh tự miễn, trong đó các tổn thương da đặc trưng xuất hiện trước các triệu chứng của viêm khớp. Bệnh vẩy nến gây phát ban đỏ, có vảy và móng tay dày, rỗ. Hơn nữa, triệu chứng thường gặp của căn bệnh còn làm cứng khớp và khiến ngón chân, ngón tay bị sưng.
Viêm khớp nhiễm khuẩn còn được gọi là viêm khớp nhiễm trùng, loại viêm khớp này thường gây đau đớn tột độ và khiến cho người bệnh cảm thấy khó khăn khi vận động vùng khớp bị ảnh hưởng. Thông thường, tình trạng viêm khớp nhiễm trùng là do vi khuẩn hoặc nấm xâm nhập vào trong máu từ một khu vực khác trên cơ thể, từ đó nó sẽ làm nhiễm trùng mô khớp và chất lỏng xung quanh khớp.
Người bệnh bị nhiễm trùng vi khuẩn do chấn thương hoặc vết thương bị hở do phẫu thuật cũng có thể gây viêm khớp nhiễm trùng bằng cách đưa vi trùng trực tiếp vào khớp. Các triệu chứng của viêm khớp nhiễm khuẩn thường xuất hiện nhanh chóng gây sưng tấy, đau, sốt và ớn lạnh. Viêm khớp truyền nhiễm thường tấn công vào đầu gối, mắt cá chân, ngón chân và cổ tay cũng có thể bị ảnh hưởng.
Chấn thương ở bàn chân như gãy xương, bong gân hoặc trật khớp cũng có thể góp phần gây viêm khớp ngón chân, những chấn thương này có thể làm hỏng bề mặt khớp và làm tăng nguy cơ phát triển của bệnh. Dáng đi bị thay đổi do viêm khớp ngón chân có thể gây đau mắt cá chân, từ đó gây ảnh hưởng đến các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
Đối với nhiều người, triệu chứng đau và sưng tấy ở ngón chân cái, đặc biệt là ở các khớp nối giữa ngón chân với bàn chân là triệu chứng điển hình của bệnh gout. Trong đó, bệnh gout là một loại viêm khớp xảy ra do nồng độ axit uric trong máu tăng cao tích tụ và làm nặng thêm các khớp, gây viêm.
Các cuộc tấn công của bệnh gout có thể ảnh hưởng đến các khớp khác ngoài ngón chân, chẳng hạn như mắt cá chân, bàn chân, khuỷu tay và đầu gối. Các khối axit uric được gọi là tophi, nó có thể lộ rõ bên dưới vùng da xung quanh ngón chân, mắt cá chân và các khớp khác sau khi cơn bệnh kéo dài trong nhiều năm hoặc trong trường hợp bệnh không được kiểm soát tốt.
Viêm khớp ngón chân tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh nhưng nó có thể gây ra những tác động tiêu cực ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống sinh hoạt và sức khỏe của mỗi người. Bệnh viêm khớp ngón chân thường phát triển ở người lớn trong độ tuổi từ 50 – 60, đây là một biến dạng thoái hóa khớp, khiến phần sụn bị bào mòn thường xuyên hoặc có thể do những chấn thương gây nên. [5]
Do đó, việc phát hiện sớm các triệu chứng có liên quan đến viêm khớp ngón chân là điều rất quan trọng mà bệnh nhân nên biết nếu muốn kiểm soát hiệu quả tình trạng này. Quan sát cơ thể mỗi ngày, nếu bạn bị mất khả năng vận động và các khớp dần cứng lại đặc biệt là khớp ngón chân, không thể nào duỗi thẳng ra thì hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được khám chữa kịp thời.
Tương tự như các bệnh viêm xương khớp khác, bệnh viêm khớp ngón chân có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người bệnh bao gồm:
Người bệnh nên đi đến gặp bác sĩ để điều trị viêm khớp ngón chân khi phát hiện bản thân có các triệu chứng như sau:
Để có thể tìm ra chính xác nguyên nhân gây viêm khớp ngón chân, người bệnh cần đến trung tâm y tế, cơ sở bệnh viện để các bác sĩ chuyên gia thăm khám. Tại đây, các bác sĩ sẽ tiến hành việc chẩn đoán bệnh viêm khớp ở ngón chân bằng cách hỏi về các triệu chứng, tiền sử bệnh và khám thực thể bàn chân của bạn. Bên cạnh đó, họ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện một số xét nghiệm bao gồm:
Khi đã xác định được nguyên nhân, triệu chứng gây bệnh viêm khớp ngón chân người bệnh nên tiến hành các phương pháp điều trị nhanh chóng để làm chậm sự tiến triển của bệnh. Dưới đây là các cách điều trị mà bác sĩ có thể tiến hành trên người bệnh bao gồm:
Dùng thuốc điều trị viêm khớp ngón chân:
Tập vật lý trị liệu: Bên cạnh việc dùng thuốc, bác sĩ sẽ đề xuất người bệnh tập vật lý trị liệu để cải thiện phạm vi chuyển động và tăng cường sức mạnh cho các cơ xung quanh bàn chân. Phương pháp này sẽ giúp giảm áp lực cho các khớp ngón chân bị đau, đồng thời còn làm giảm độ cứng, tăng khả năng di chuyển các khớp trong phạm vi chuyển động.
Trong trường hợp tình trạng viêm khớp ngón chân không thuyên giảm khi dùng thuốc hoặc tập vật lý trị liệu, phẫu thuật điều trị viêm khớp ngón chân là biện pháp cuối cùng để khôi phục khả năng vận động và giảm đau hiệu quả.
Dưới đây là các phương án phẫu thuật viêm khớp ngón chân bao gồm:
Để phòng ngừa bệnh viêm khớp ngón chân, người bệnh nên thực hiện các phương pháp dưới đây bao gồm:
Mang giày quá chật hoặc giày cao gót có thể gây áp lực lên bàn chân trước, từ đó làm cho các ngón chân bị cong theo thời gian, làm tăng nguy cơ phát triển bệnh viêm khớp ngón chân. Để giảm thiểu rủi ro liên quan đến giày dép, bạn nên chọn giày có phần mũi rộng và được làm bằng chất liệu mềm mại, phần đế cứng có thể bảo vệ cổ chân và làm giảm sự cọ sát của xương vào giày.
Việc chọn một đôi giày đi thoải mái, không quá ôm chân sẽ bớt tạo áp lực lên các khớp ngón chân khi tham gia các hoạt động thường ngày. Ngoài ra, bạn có thể đặt miếng lót gót chân trong giày cao gót để giảm bớt sự khó chịu và khiến các ngón chân không bị sưng đau. Hạn chế đi giày cao gót từ 5 cm trở lên, nó có thể làm tăng áp lực lên ngón chân cái và góp phần gây viêm khớp ngón chân do bàn chân đặt ở góc không tự nhiên.
Liệu pháp chườm nóng hoặc chườm lạnh lên các ngón chân có thể giúp giảm viêm khớp đáng kể. Trong đó, việc chườm nóng có thể giúp làm giãn cơ, tăng lưu thông máu đến khu vực bị ảnh hưởng và đồng thời đưa nhiều oxy cùng các chất dinh dưỡng thiết yếu đến khớp và cơ.
Đối với cách chườm lạnh, nó sẽ giúp giảm đau và viêm. Vùng khớp chân bị sưng to sẽ xẹp đi nhanh chóng. Hơn nữa, người bệnh có thể chườm nóng, lạnh lên ngón chân trong khoảng 20 phút, duy trì thói quen này nhiều lần trong ngày. Điều quan trọng là phải bảo vệ da khỏi bị bỏng lạnh bằng cách bọc đá hoặc túi đá trong khăn.
Ngoài việc chườm nóng, lạnh lên các ngón chân, người bệnh cũng nên áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp để tăng cường sức khỏe tổng thể và giúp các khớp ngón chân không bị thoái hóa. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống có thể góp phần đáng kể vào việc kiểm soát chứng viêm khớp ngón chân.
Theo đó, bạn nên tránh ăn các thực phẩm chứa nhiều chất béo và thực phẩm được chế biến sẵn vì chúng có thể gây bùng phát các cơn đau do viêm khớp gây nên. Hạn chế ăn đồ quá ngọt, cùng với đó là những thực phẩm giàu hàm lượng muối hoặc purin, nó có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng liên quan đến viêm khớp ngón chân.
Để quản lý và ngăn ngừa bệnh viêm khớp ngón chân một cách hiệu quả, người bệnh nên áp dụng lối sống lành mạnh bằng cách tập thể dục thường xuyên. Dành ra khoảng 30 phút mỗi ngày để tập luyện, nó sẽ giúp duy trì chức năng của khớp đồng thời giảm đau, tránh tình trạng cứng khớp. Đi bộ cũng là một cách hữu ích cho những bệnh nhân bị viêm khớp ngón chân, nó có thể giúp cải thiện khả năng vận động của khớp.
Thông thường, tình trạng viêm khớp ngón chân có thể xuất phát từ các vết thương do tai nạn té ngã, chấn thương thể thao gây nên. Do đó, để đảm bảo các khớp ngón chân không bị tổn thương bạn nên đi đứng cẩn thận mỗi khi tham gia các hoạt động thể thao hàng ngày. Hơn nữa, hãy cẩn thận khi đi lại trên địa hình không bằng phẳng và dành thời gian nghỉ ngơi cho cơ thể nếu bạn cảm thấy đau hoặc mệt mỏi.
Duy trì cân nặng cơ thể ở mức vừa phải sẽ giúp ngăn ngừa bệnh viêm khớp ngón chân nói chung. Các nghiên cứu cho thấy, những người có cân nặng tương đối cao thì càng dễ mắc bệnh viêm khớp ở độ tuổi trẻ hơn. Cơ thể bị béo phì sẽ tạo thêm lực lên các khớp ngón chân, từ đó dẫn đến sự hao mòn và làm tổn thương ngón chân.
Đối với người béo phì, chỉ cần giảm khoảng 10% trọng lượng cơ thể cũng có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng của bệnh. Để làm được điều đó, bạn nên tập các bài tập aerobic, đạp xe hoặc bơi lội để chỉ số khối cơ thể (BMI) được giữ ở mức ổn định.
Nhằm phát hiện ra tình trạng viêm khớp ngón chân thật sớm, bạn nên đi thăm khám sức khỏe theo định kỳ để bác sĩ xem xét các triệu chứng có thể gây đau nhức ở ngón chân. Khi đã tìm ra chính xác nguyên nhân gây viêm khớp ngón chân, các bác sĩ sẽ đề xuất phương pháp điều trị dựa vào tình trạng sức khỏe của bạn hiện tại để xoa dịu cơn đau nhức viêm khớp và ngăn cho bệnh không tiến triển nặng hơn.
Viêm khớp ngón chân tuy không gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tính mạng của người bệnh, nhưng nó có thể gây ra nhiều trở ngại trong sinh hoạt thường ngày nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hơn nữa, căn bệnh viêm khớp ngón chân còn có thể khiến người bệnh đối mặt với các biến chứng nguy hiểm trong tương lai. Vì vậy, khi thấy tình trạng đau nhức khớp ngón chân không thuyên giảm, bạn nên đi khám tại các cơ sở y tế để bệnh không tiến triển nặng thêm.
Cluett, J., MD. (2024b, January 23). Symptoms and causes of arthritis in the toes. Verywell Health. https://www.verywellhealth.com/arthritis-in-toes-4584852
ProHealth Prolotherapy Clinic. (2024, January 30). Arthritis in toes – Causes & best treatment options in 2024. https://prohealthclinic.co.uk/blog/arthritis-in-toes/
Orthoconnecticut. (2023, September 20). Toe pain causes: 6 most common reasons your toe hurts. OrthoConnecticut. https://myorthoct.com/news-a-events/get-moving-blog/2006-toe-pain-causes-6-most-common-reasons-your-toe-hurts
Feintuch, S. (2023, June 2). Arthritis in toes: Signs of toe arthritis, and what to do about it. CreakyJoints. https://creakyjoints.org/living-with-arthritis/symptoms/arthritis-in-toes/
Foot Health Facts. (n.d.-b) Advances in Combating big toe arthritis . https://www.foothealthfacts.org/article/advances-in-combating-big-toe-arthritis
