Sự hình thành hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là tình trạng phổ biến ở người bệnh. Vậy chúng có nguy hiểm không? Cách điều trị như thế nào? Cùng ECO Pharma tìm hiểu cụ thể qua bài viết sau.
Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp (nốt thấp khớp) là các cục u cứng, thường xuất hiện dưới da tại khớp bị ảnh hưởng, như ngón tay, khuỷu tay, bàn chân. Theo Hiệp hội Viêm khớp dạng thấp Quốc gia (NRAS), có khoảng 20% người bệnh viêm khớp dạng thấp mắc tình trạng này. Chúng thường vô hại, nhưng đôi khi có thể gây đau hoặc các biến chứng khác như loét, nhiễm trùng trên bề mặt da. Hiếm hơn, những hạt này có thể xuất hiện ở phổi và dây thanh quản. (1)
Một số hình ảnh các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp:
Người bệnh có thể nhận biết hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp thông qua các dấu hiệu (2):
Không phải tất cả người bệnh viêm khớp dạng thấp đều phát triển hạt dưới da. Nguyên nhân của tình trạng này đến nay vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, các chuyên gia đã khoanh vùng một số yếu tố nguy cơ, bao gồm:
Các hạt dưới da thường xuất hiện ở các điểm chịu nhiều áp lực như khuỷu tay, ngón tay, cẳng tay, đầu gối, gót chân. Ngoài ra, vị trí hiếm gặp bao gồm phổi, tim, mắt, dây thanh quản, âm hộ, túi mật, cột sống – điều này làm chúng khó xác định hoặc chẩn đoán đúng. Vì chúng thường không gây ra triệu chứng (chẳng hạn như hạt ở phổi) hoặc bị nhầm lẫn với đặc điểm của tình trạng khác.
Trong hầu hết trường hợp, các hạt dưới da không ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Nhưng chúng có thể bị loét; nhiễm trùng dẫn đến đỏ, sưng, nóng; hoặc nằm đè lên dây thần kinh, làm hạn chế vận động.
Ngoài ra, trường hợp hạt nằm dưới lòng bàn chân khiến việc đi lại khó khăn; hoặc chuyển áp lực sang các khớp khác, gây đau đầu gối, háng, lưng dưới. Điều quan trọng là bạn cần thăm khám để được khắc phục kịp thời, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Các hạt dạng thấp thường không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu có dấu hiệu loét, sưng, nóng, đỏ ở các hạt; hoặc hạn chế phạm vi cử động ở các khớp liên quan, bạn nên đến gặp bác sĩ để được kiểm tra.
Để chẩn đoán hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp, bác sĩ thường chỉ định:
Tùy mức độ ảnh hưởng của hạt viêm khớp dạng thấp đến sức khỏe, các hạt dưới da có thể cần điều trị y tế hoặc không. Nếu cần thiết, một số phương pháp phổ biến gồm:
Thuốc chống thấp khớp cải thiện bệnh (DMARD) là thuốc kê đơn, giúp ổn định hệ miễn dịch, ngăn chặn hệ thống này gây tổn thương các mô trong cơ thể. Nhờ đó hỗ trợ giảm viêm, đau, duy trì chức năng khớp. Theo Hiệp hội Viêm khớp dạng thấp Quốc gia, sự kết hợp các liệu pháp giảm nhẹ và liệu pháp sinh học, đặc biệt là rituximab (một loại thuốc DMARD) có khả năng làm giảm tỷ lệ hình thành nốt dạng thấp. Tuy nhiên, một số tác dụng phụ khi sử dụng DMARD gồm tăng nguy cơ nhiễm trùng; giảm số lượng bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu; tăng men gan.
Bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc giảm đau liên quan đến viêm khớp dạng thấp như paracetamol, hoặc kết hợp paracetamol và codeine (co-codamol). Điều này nhằm hạn chế đau nhức, khó chịu ở các hạt dưới da.
Ngoài ra, thuốc chống viêm không steroid cũng thường được chỉ định. Chúng bao gồm Celecoxib (Celebrex), Diclofenac (Cataflam, Voltaren), Etodolac (Lodine), Ibuprofen (Advil, Motrin), Indomethacin (Indocin), Meloxicam (Mobic), Naproxen (Aleve, Naprosyn). Tác dụng phụ có thể gặp là đau, xuất huyết dạ dày.
Steroid (corticosteroid) là thuốc chống viêm giúp kiểm soát viêm khớp dạng thấp. Đồng thời làm dịu tình trạng hoạt động quá mức của hệ miễn dịch. Bác sĩ có thể tiêm steroid gần các hạt dưới da. Theo nghiên cứu trên Tạp chí Bệnh thấp khớp lâm sàng (Đức), tiêm steroid hỗ trợ giảm kích thước các nốt dạng thấp trong một số trường hợp. (5)
Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý về tác dụng phụ như kích ứng da, bầm tím hoặc tụ máu dưới da, cao huyết áp, gặp vấn đề thị lực như mờ mắt, nhiễm trùng. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường này, bạn hãy đến gặp bác sĩ ngay.
Các bài tập vật lý trị liệu được thiết kế bởi chuyên gia, đảm bảo phù hợp với thể trạng của người bệnh. Điều này giúp giảm đau nhức, khó chịu do hạt dưới da gây ra. Đồng thời tăng khả năng vận động; độ linh hoạt của khớp; thúc đẩy các cơ khỏe, từ đó nâng đỡ, ổn định khớp hiệu quả.
Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định một số máy móc hỗ trợ quá trình trị liệu như máy điện xung, máy laser công suất cao, máy điều trị bằng sóng radio hoặc từ trường,…
Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để cắt bỏ hạt dạng thấp trong các trường hợp:
Sau khi phẫu thuật, các hạt dạng thấp vẫn có thể xuất hiện trở lại.
Hiện nay, chưa có phương pháp nào đảm bảo phòng ngừa các hạt dạng thấp. Tuy nhiên, bạn có thể giảm thiểu tối đa nguy cơ bằng cách:
Bên cạnh đó, nếu bạn chưa mắc bệnh, hãy điều chỉnh chế độ ăn uống, lối sống khoa học để tránh mắc viêm khớp dạng thấp dẫn đến hình thành hạt dưới da:
Vitamin C và axit béo omega-3 cũng rất cần thiết, ngăn ngừa tình trạng viêm. Thực phẩm giàu những chất này gồm bưởi, kiwi, cá hồi, hạt lanh, hạt hồ đào, quả óc chó, cải Brussels, ớt chuông, dâu tây, cà rốt, rau diếp.
Ngoài ra, bạn nên bổ sung đầy đủ protein và các khoáng chất như kẽm, magie, photpho. Chúng giữ vai trò quan trọng đối với sự hình thành và phát triển của xương khớp. Hãy ăn tôm, hàu, ngũ cốc nguyên hạt, quả bơ, rau chân vịt, hạt bí ngô, đậu nành. Nạp đủ 2 đến 2.5 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ bôi trơn khớp. Tránh tiêu thụ thực phẩm nhiều đường, muối. Kiêng rượu bia.
Bệnh viện quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia đầu ngành, giàu kinh nghiệm, được đào tạo tại các nền y học tiên tiến trên thế giới. Các bác sĩ sử dụng máy móc tân tiến như công nghệ đông hủy mỡ – Cool Lipolysis, công nghệ Laser Lipolysis, công nghệ Radio Frequency (RF) Lipolysis, máy đo InBody 770,… để chẩn đoán và điều trị béo phì theo hướng cá thể hóa.
Bài liên quan: Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn tiến triển
ECO Pharma giải đáp một số thắc mắc thường gặp liên quan đến hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp:
Thông thường, các hạt dạng thấp không gây nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh và không cần thiết phải cắt bỏ. Nhưng nếu chúng gây đau, nhiễm trùng, hoặc nằm đè lên dây thần kinh làm hạn chế khả năng vận động, bạn hãy trao đổi với bác sĩ để được điều trị kịp thời, cải thiện chất lượng cuộc sống.
Các hạt dưới da ở người viêm khớp dạng thấp có thể tự biến mất theo thời gian hoặc phát triển lớn hơn. Đến nay, chưa có cách nào giúp dự đoán sự thay đổi của các nốt này. Thậm chí sau khi đã phẫu thuật cắt bỏ, chúng vẫn có khả năng tái phát.
Các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp có thể ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ, nhưng thường không gây hại đến sức khỏe. Hiện chưa có cách ngăn ngừa tình trạng này, nhưng bạn có thể hạn chế nguy cơ bằng cách bỏ thuốc lá, xây dựng chế độ ăn tốt cho khớp, thường xuyên vận động. Ngoài ra, việc thăm khám định kỳ cũng rất cần thiết, giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, tránh biến chứng nghiêm trọng.
