Ngoài điều trị tích cực bằng thuốc, chế độ ăn uống hàng ngày cũng rất quan trọng để giúp làm chậm sự phát triển của bệnh phì đại lành tính tiền liệt tuyến và ngăn ngừa ung thư. Người bệnh phì đại tuyến tiền liệt kiêng ăn uống gì? Cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ hơn ở bài viết sau.
Tuyến tiền liệt là một tuyến nhỏ nằm trong vùng chậu và là một phần quan trọng của hệ thống sinh sản nam giới. Theo sinh lý tự nhiên, tuyến này có xu hướng to dần khi nam giới già đi, nhanh chóng nhất là từ 50 tuổi. Tình trạng tuyến tiền liệt gia tăng kích thước được gọi là tăng sản lành tính tuyến tiền liệt hoặc còn gọi là phì đại lành tính tuyến tiền liệt.
Phì đại tuyến tiền liệt gây chèn ép niệu đạo dẫn đến các triệu chứng rối loạn tiểu tiện gồm tiểu bí, tiểu nhiều lần, đặc biệt vào ban đêm, tiểu không tự chủ, luôn có cảm giác buồn tiểu. Một số trường hợp nặng còn gặp phải các triệu chứng rối loạn cương dương, đau bụng dưới, đau dương vật, đau khi quan hệ hoặc xuất tinh và tiểu ra máu.
Điều trị phì đại tuyến tiền liệt tập trung vào việc sử dụng thuốc, vật lý trị liệu và cải thiện lối sống. Chế độ ăn uống là một phần quan trọng trong lối sống khoa học, giúp kiểm soát triệu chứng và làm chậm sự tiến triển thông qua việc điều chỉnh tình trạng viêm và cân bằng nội tiết tố. Các nghiên cứu chỉ ra rằng chế độ ăn uống lành mạnh và lối sống còn có khả năng giảm PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt), cũng như làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư tuyến tiền liệt. (1)
Bởi vì các loại thực phẩm tiêu thụ hàng ngày có thể tác động trực tiếp đến tình trạng viêm trong cơ thể. Ví dụ thực phẩm giàu đường và carbohydrate tinh chế có thể thúc đẩy tình trạng viêm, gây hại cho tuyến tiền liệt. Ngược lại, các loại thực phẩm có đặc tính chống viêm lại giúp giảm bớt các triệu chứng khó chịu.
Bên cạnh đó, chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến mức độ hormone, từ đó tác động đến tình trạng phì đại tuyến tiền liệt. Bởi vì hormone đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và chức năng của tuyến tiền liệt. (2)
Đối với thắc mắc phì đại tiền liệt tuyến nên kiêng ăn gì thì người bệnh nên tránh một số thực phẩm sau:
Đối với thắc mắc “phì đại tuyến tiền liệt kiêng ăn uống gì?” thì đồ ăn cay nóng là nhóm thực phẩm nam giới cần tránh. Các gia vị cay nồng như tiêu, ớt, mù tạt… có khả năng kích thích niêm mạc bàng quang, dẫn đến tình trạng bàng quang hoạt động quá mức, gây ra các triệu chứng khó chịu như tiểu gấp, tiểu nhiều lần. Hơn nữa, gia vị cay còn làm tăng độ axit của nước tiểu, gây kích ứng tuyến tiền liệt nhiều hơn, làm tăng cảm giác khó chịu và đau rát khi tiểu tiện.
Người bị phì đại tiền liệt tuyến kiêng ăn gì thì nên tránh các loại đồ ăn nhiều dầu mỡ và cholesterol xấu (chất béo bão hòa). Cụ thể như thức ăn từ mỡ động vật như pate, gan, bơ, sốt mayonnaise, vì chất béo từ nhóm thực phẩm này có thể làm tăng cường tác động của men 5-alpha reductase, một yếu tố dẫn đến tình trạng phì đại tuyến tiền liệt. Ngoài ra, đồ ăn nhiều dầu mỡ cũng làm tăng lượng cholesterol trong cơ thể, làm u xơ tiền liệt tuyến phát triển nhanh.
Một số nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ giữa lượng chất béo bão hòa tiêu thụ và nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt tiến triển, nhưng không phải tất cả các nghiên cứu đều xác nhận những phát hiện này. Việc giảm lượng chất béo này trong chế độ ăn uống vẫn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tuyến tiền liệt và sức khỏe tổng thể. Điều này không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn tạo điều kiện cho cơ thể hấp thụ tốt hơn các chất xơ và thực vật giàu dinh dưỡng
Tương tự như nhóm thịt đỏ, người bệnh phì đại tiền liệt tuyến kiêng gì thì đó là thức ăn được chế biến sẵn như thịt xông khói, xúc xích. Các loại thực phẩm này thường chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao có thể gây viêm, làm trầm trọng thêm các triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt.
Ngoài ra, do chứa hàm lượng chất bảo quản, hóa chất cao nên nam giới ăn quá nhiều thức ăn này có thể làm tăng nguy cơ gây tổn thương tế bào, dẫn đến mắc ung thư tuyến tiền liệt.
Muối và các món mặn chứa hàm lượng natri cao là thực phẩm mà nam giới khi muốn tìm hiểu bệnh bị phì đại tiền liệt tuyến kiêng ăn gì. Ăn thức ăn mặn, nhiều muối khiến thận phải hoạt động nhiều để đào thải lượng muối dư thừa ra khỏi cơ thể. Điều này khiến cho các triệu chứng bệnh phì đại tuyến tiền liệt trở nên trầm trọng hơn như đi tiểu nhiều lần, tiểu gấp và khó tiểu.
Một nghiên cứu được thực hiện ở chuột Wistar đực trưởng thành mắc phì đại lành tính tuyến tiền liệt đã chứng minh rằng lượng muối ăn vào, bất kể ở mức thấp, tiêu chuẩn hay cao, đều làm trầm trọng thêm tình trạng phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH) do testosterone gây ra. Cơ chế bệnh sinh liên quan đến sự gia tăng tình trạng viêm, stress oxy hóa, ức chế quá trình chết tế bào theo chương trình (apoptosis) và hình thành mạch máu mới. Đáng chú ý, nhóm chuột tiêu thụ lượng muối cao nhất cho thấy mức độ tăng sản tuyến tiền liệt nghiêm trọng hơn đáng kể.
Do đó, nam giới nên cắt giảm lượng muối nạp vào cơ thể hàng ngày, giúp giảm viêm, giảm tình trạng giữ nước, từ đó giảm áp lực lên bàng quang và giảm thiểu các triệu chứng khó chịu.
Ăn thịt đỏ thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ bị phì đại tuyến tiền liệt lên gấp 3 lần. Chế biến thịt đỏ ở nhiệt độ cao nhất là nướng sẽ tạo ra hai chất ung thư là HCAs (amin dị vòng) và PAHs (hydrocacbon thơm đa vòng). Đây là các chất nếu được tạo ra trong cơ thể sẽ gây đột biến, thay đổi ADN của tế bào tuyến tiền liệt, tăng nguy cơ phì đại và ung thư. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo các loại thịt đỏ có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt.
Do đó, nam giới nên hạn chế các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt chó, thịt trâu, thịt dê để bảo vệ sức khỏe tuyến tiền liệt. Khẩu phầu lý tưởng là 100g đến 120g một đến hai lần một tuần.
Nên kiêng uống các loại đồ uống chứa caffein như trà, cà phê, soda, chocolate. Nhóm thức uống này lợi tiểu, làm tăng lượng nước tiểu và tần suất tiểu tiện ở người bệnh phì đại tuyến tiền liệt.
Ngoài ra, uống rượu cũng gây kích thích thận đào thải nhiều nước hơn, tăng tần suất đi tiểu trong ngày, gây cản trở sinh hoạt của người bệnh. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng uống rượu có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư tuyến tiền liệt. Vì thế nam giới khi bị phì đại tuyến tiền liệt cần bỏ hẳn loại thức uống gây hại này.
Sữa và các chế phẩm từ sữa thường chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, gây viêm có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng phì đại tuyến tiền liệt như tiểu gấp và tiểu nhiều lần. Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Mỹ cũng cho thấy rằng việc uống sữa nguyên chất có thể tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư tuyến tiền liệt gây tử vong. Ngoài ra, cắt giảm sữa và các chế phẩm từ sữa có thể giúp nam giới duy trì cân nặng, ngăn ngừa các bệnh lý tim mạch.
Vì thế nam giới cần cắt giảm tiêu thụ sữa và các chế phẩm từ sữa như bơ, sữa, phô mai, kem. Thay vào đó, lựa chọn các sản phẩm thay thế từ thực vật như sữa hạt lanh, sữa hạnh nhân, hoặc sữa đậu nành.
Lòng đỏ trứng chứa lượng axit arachidonic cao, làm gia tăng tình trạng viêm nhiễm của cơ thể, gồm cả tuyến tiền liệt. Các tế bào bị viêm sẽ càng sưng to, gây chèn ép và làm hẹp đường niệu quản, từ đó khiến triệu chứng bệnh ngày càng trầm trọng. Mặc dù không được ăn lòng đỏ, nam giới vẫn có thể ăn lòng trắng vì giúp bổ sung đạm rất tốt cho cơ thể. (3)
Khi đã biết được nhóm thực phẩm khi bị phì đại tiền liệt tuyến kiêng ăn gì thì người bệnh cũng cần biết rõ các loại thức ăn, nước uống tốt cho tình trạng này vì góp phần kiểm soát phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
Phì đại tuyến tiền liệt nên ăn gì tốt cho sức khỏe thì chế độ ăn Địa Trung Hải được chứng minh có thể giúp tuyến tiền liệt tăng trưởng chậm hơn và giảm thiểu nguy cơ tiến triển ung thư tuyến tiền liệt. Hoặc chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa và chất béo lành mạnh.
Các chế độ ăn này đều tập trung vào việc tiêu thụ các thực phẩm gồm:
Không chỉ tìm hiểu phì đại tuyến tiền liệt kiêng ăn uống gì, người bệnh còn nên nắm rõ một số lưu ý về chế độ ăn uống hàng ngày như thế nào.
Sau đây là những điều cần lưu ý:
Đối với thắc mắc “phì đại tuyến tiền liệt kiêng ăn uống gì?” thì nam giới cần hạn chế tiêu thụ các chất béo xấu, mỡ nội tạng, thịt đỏ, đồ ăn chế biến sẵn, muối và đồ ăn cay nóng. Thay vào đó nên áp dụng chế độ địa Trung Hải giàu rau xanh, trái cây, cá béo vì cung cung cấp nhiều chất chống oxy hóa, chất kháng viêm và chất béo lành mạnh hỗ trợ nâng cao sức khỏe tuyến tiền liệt và ngăn ngừa ung thư.
Nếu gặp khó khăn trong việc xây dựng chế độ ăn uống chuyên biệt khi mắc bệnh, bạn nên nhờ đến sự hỗ trợ của các chuyên gia dinh dưỡng Nutrihome. Đội ngũ bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng chuyên nghiệp sẽ hướng dẫn xây dựng khẩu phần ăn và cách chế biến khoa học, cân bằng chất mà vẫn đảm bảo sự đa dạng và hợp khẩu vị của từng người.
