Hiểu về ung thư hắc tố giai đoạn 3 sao cho đúng?

Ung thư hắc tố giai đoạn 3 là bước tiến triển nghiêm trọng của bệnh lý ác tính da, khi tế bào ung thư đã lan đến hạch bạch huyết lân cận nhưng chưa di căn xa. Việc nhận biết sớm đặc điểm, triệu chứng và hướng điều trị ở giai đoạn này đóng vai trò quan trọng trong tiên lượng sống còn. Bài viết dưới đây của ECO Pharma sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất và cách tiếp cận bệnh hiệu quả.

Ung thư hắc tố giai đoạn 3 là sao?

Ung thư hắc tố giai đoạn 3 là thời điểm tế bào ác tính đã lan từ khối u nguyên phát trên da đến hạch bạch huyết vùng hoặc xuất hiện các tổn thương vệ tinh quanh u, nhưng chưa di căn đến cơ quan xa.

Theo hệ thống phân loại của Ủy ban Ung thư Hoa Kỳ (AJCC), giai đoạn 3 được chia thành các mức 3A, 3B, 3C và 3D nhằm phản ánh chính xác tiên lượng và định hướng điều trị. (1)

1. Giai đoạn 3A

Giai đoạn 3A được xác định khi có đến 3 hạch bạch huyết lân cận chứa tế bào ung thư hắc tố. Ở giai đoạn này, khối u nguyên phát có thể chưa loét và độ dày không quá 2mm. Tế bào ung thư đã lan đến một hoặc vài hạch bạch huyết lân cận nhưng chỉ được phát hiện qua sinh thiết hạch gác cửa dưới kính hiển vi, chưa gây sưng hạch rõ rệt trên lâm sàng. Tiên lượng ở giai đoạn này nhìn chung khả quan hơn so với các mức cao hơn nếu được phẫu thuật và điều trị bổ trợ kịp thời.

2. Giai đoạn 3B

U hắc tố được xếp vào giai đoạn 3B khi thuộc một trong các trường hợp sau:

• Không thể nhìn thấy khối u nguyên phát, hoặc khối u đã lan đến một hạch bạch huyết gần đó, hoặc có u hắc tố vệ tinh, u hắc tố di căn, hoặc cả hai.
• Độ sâu Breslow của khối u là 1mm hoặc nhỏ hơn (có loét), 2mm hoặc nhỏ hơn (không loét). Khối u có thể đã lan đến 1 – 3 hạch bạch huyết gần đó, hoặc có u hắc tố vệ tinh, u hắc tố di căn, hoặc cả hai.
• Độ sâu Breslow của khối u là 1,1 – 2mm (có loét) hoặc 2,1 – 4mm (không loét). Ngoài ra, khối u có thể lan đến 1 – 3 hạch bạch huyết lân cận, hoặc có u hắc tố vệ tinh, u hắc tố di căn, hoặc cả hai.

3. Giai đoạn 3C

U hắc tố giai đoạn 3C khi tình trạng thuộc một trong các trường hợp sau:

• Không thể nhìn thấy khối u nguyên phát, khối u đã di căn đến 2 hoặc 3 hạch bạch huyết.
• Độ sâu Breslow của khối u dưới 2mm (có hoặc không có loét), hoặc không quá 4mm (không có loét). Có thể có khối u khu trú ở 1 hạch bạch huyết, các khối u vệ tinh, khối u di căn hoặc cả hai (chúng có thể nằm trên hoặc dưới da). Hoặc, ung thư đã lan đến 4 hạch bạch huyết trở lên, các hạch bạch huyết có thể dính liền (kết nối) với nhau.
• Độ sâu Breslow của khối u là 2,1mm nhưng dưới 4mm (có loét), hoặc trên 4mm (không loét). Có khối u ở 4 hạch bạch huyết trở lên, ở các hạch bạch huyết dính liền nhau, hoặc cả hai. Có các khối u vệ tinh, khối u di căn, hoặc cả hai (chúng có thể nằm trên hoặc dưới da).
• Độ sâu Breslow của khối u lớn hơn 4mm (có loét), hoặc có tế bào ung thư ở 1 hay nhiều hạch bạch huyết. Có thể là các khối u vệ tinh, khối u di căn, hoặc cả hai (nằm trên hoặc dưới da).

4. Giai đoạn 3D

Đây là mức nặng nhất trong nhóm giai đoạn 3. Khối u thường có độ sâu Breslow lớn kèm loét (>4mm), hoặc có ít nhất 4 hạch bạch huyết bị khối u xâm lấn hoặc tổn thương lan rộng quanh khu vực nguyên phát.

Đặc điểm nhận biết ung thư hắc tố giai đoạn 3

Ung thư hắc tố giai đoạn 3 là thời điểm tế bào ác tính không chỉ khu trú tại da mà đã lan đến hệ bạch huyết vùng: (2)

• Vị trí khối u nguyên phát: Xuất hiện các tổn thương da bất đối xứng, bờ không đều, màu sắc bất thường. Khối u có thể dày lên, loét, chảy máu hoặc ngứa kéo dài. Một số trường hợp đã cắt bỏ u nguyên phát nhưng vẫn xuất hiện tổn thương mới quanh sẹo phẫu thuật.
• Dấu hiệu di căn hạch: Hạch vùng gần khối u (cổ, nách, bẹn) sưng to, cứng, ít di động và thường không đau. Đây là biểu hiện điển hình khi tế bào ung thư lan theo đường bạch huyết.
• Biểu hiện toàn thân: Người bệnh có thể mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc giảm sức đề kháng, phản ánh tình trạng tiến triển của bệnh.

=> Xem thêm: Cảnh giác với ung thư hắc tố giai đoạn 2.

Ung thư hắc sắc tố giai đoạn 3 có di căn xa chưa?

Chưa có bằng chứng di căn ở ung thư hắc tố giai đoạn 3. Ở giai đoạn này, tế bào ung thư đã lan đến hạch bạch huyết vùng hoặc xuất hiện các tổn thương vệ tinh quanh khối u nguyên phát, nhưng chưa xâm lấn đến các cơ quan ở xa như phổi, gan hay não. Tuy nhiên, việc lan đến hạch cho thấy bệnh đã tiến triển và làm tăng nguy cơ tái phát hoặc chuyển sang giai đoạn 4. (3)

Làm sao để nhận diện bệnh ung thư sắc tố giai đoạn 3?

Để xác định đúng tình trạng ung thư sắc tố da giai đoạn 3 cần đánh giá đa chiều, kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và các kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu:

• Khám lâm sàng toàn diện da và hạch: Bác sĩ Da liễu – Ung bướu sẽ kiểm tra kỹ tổn thương nguyên phát theo tiêu chí bất đối xứng, bờ viền, màu sắc, đường kính và sự thay đổi theo thời gian. Đồng thời, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra các vùng hạch cổ, nách, bẹn để tìm kiếm hạch to, cứng, kém di động.
• Sinh thiết hạch bạch huyết: Sinh thiết hạch gác cửa giúp xác định tế bào ung thư đã lan vi thể đến hạch hay chưa. Đây là tiêu chuẩn quan trọng để xác định giai đoạn chính xác.
• Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm hạch, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ hỗ trợ đánh giá mức độ xâm lấn và loại trừ di căn xa.
• Xét nghiệm đột biến gen: Phân tích đột biến như BRAF giúp định hướng điều trị nhắm trúng đích, đồng thời góp phần tiên lượng bệnh.

Chiến lược xử trí bệnh ung thư hắc tố giai đoạn 3

Ung thư hắc tố giai đoạn 3 là thời điểm bệnh đã lan đến hạch bạch huyết vùng nhưng chưa di căn xa, vì vậy chiến lược điều trị thường mang tính đa mô thức. Mục tiêu không chỉ loại bỏ tổn thương hiện có mà còn giảm nguy cơ tái phát và kéo dài thời gian sống:

• Cắt u nguyên phát: Phẫu thuật cắt rộng vùng khối u là bước nền tảng, nhằm loại bỏ hoàn toàn tổn thương tại da cùng rìa an toàn mô lành xung quanh. Độ rộng diện cắt phụ thuộc vào độ dày và mức độ xâm lấn của khối u.
• Miễn dịch trị liệu: Các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch giúp tăng cường khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư của hệ miễn dịch. Đây là lựa chọn quan trọng trong điều trị bổ trợ sau phẫu thuật.
• Nạo vét hạch vùng: Khi hạch bạch huyết đã bị xâm lấn, phẫu thuật loại bỏ nhóm hạch liên quan có thể được cân nhắc nhằm kiểm soát bệnh tại chỗ.
• Liệu pháp nhắm trúng đích: Áp dụng cho trường hợp có đột biến gen như BRAF, giúp ức chế chọn lọc đường tín hiệu tăng sinh của tế bào ác tính.
• Hóa trị và xạ trị: Ít được ưu tiên hơn nhưng vẫn có vai trò trong một số tình huống đặc biệt nhằm kiểm soát triệu chứng hoặc giảm nguy cơ tái phát.

Tiên lượng sống bệnh nhân ung thư hắc tố giai đoạn 3 sau điều trị

Tiên lượng sống của bệnh nhân ung thư sắc tố giai đoạn 3 sau điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ dày và tình trạng loét của khối u nguyên phát, số lượng hạch bạch huyết bị xâm lấn, mức độ đáp ứng với điều trị bổ trợ và tình trạng sức khỏe tổng thể. So với giai đoạn sớm, giai đoạn 3 được xem là có nguy cơ tái phát hoặc di căn từ trung bình đến cao.

Đối với tất cả các loại ung thư hắc tố, phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt. Đối với giai đoạn 3, tiên lượng sống dao động từ 93% đến 32% sau 5 năm kể từ khi chẩn đoán ban đầu.

Có thể dự phòng ung thư hắc tố giai đoạn 3 tiến triển sang giai đoạn 4 không?

Có thể giảm nguy cơ tiến triển từ ung thư hắc sắc tố giai đoạn 3 sang giai đoạn 4, nhưng không thể bảo đảm tuyệt đối. Ở giai đoạn 3, tế bào ung thư đã lan đến hạch bạch huyết vùng, vì vậy mục tiêu điều trị là kiểm soát vi di căn còn sót lại và ngăn chặn khối u lan xa.

Khả năng dự phòng phụ thuộc vào một số yếu tố quan trọng:

• Phẫu thuật triệt để và đánh giá hạch chính xác: Cắt rộng u nguyên phát kết hợp xử trí hạch vùng giúp loại bỏ tối đa tế bào ác tính.
• Điều trị bổ trợ sau mổ: Miễn dịch trị liệu hoặc liệu pháp nhắm trúng đích (nếu có đột biến gen phù hợp) có vai trò giảm nguy cơ tái phát và di căn xa.
• Theo dõi định kỳ nghiêm ngặt: Tái khám đúng lịch, thực hiện chẩn đoán hình ảnh khi cần giúp phát hiện sớm tái phát để can thiệp kịp thời.
• Chăm sóc toàn diện sức khỏe: Duy trì miễn dịch, tránh phơi nắng quá mức và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

=> Xem thêm: Ung thư hắc tố da giai đoạn cuối (4) diễn ra thế nào?

Ung thư hắc tố giai đoạn 3 là bước tiến triển nghiêm trọng nhưng vẫn còn cơ hội kiểm soát nếu được chẩn đoán và điều trị đúng hướng. Tùy vào tình trạng, bác sĩ có thể kết hợp phẫu thuật và điều trị bổ trợ để giảm nguy cơ tái phát, hạn chế di căn xa và cải thiện tiên lượng sống.