Trà atiso hương vị thanh mát, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng có tốt cho giấc ngủ? Uống trà atiso có mất ngủ không và uống như thế nào để tối ưu hóa các giá trị dinh dưỡng của trà atiso? Hãy cùng ECO Pharma khám phá trong nội dung sau.
Atiso thuộc họ hướng dương, tên khoa học là Cynara scolymus, có nguồn gốc Địa Trung Hải nhưng được trồng rộng rãi trên thế giới. Ở Việt Nam, Đà Lạt là vùng trồng atiso nhiều nhất do có thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp cho sự sinh trưởng của loại thực vật này.
Một cây atiso trung bình cung cấp khoảng 60 calo, ít hơn 1g chất béo và chỉ 120mg natri. Thành phần dinh dưỡng của atiso cũng bao gồm 13g carbohydrate và 4g protein, giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ quá trình phát triển cơ bắp. Ngoài ra atiso còn cung cấp kali, chất xơ, vitamin C, magie, axit folic,… những dưỡng chất quan trọng có tác dụng duy trì sức khỏe tim mạch, hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do. (1)
Trà atiso được làm từ nụ hoa hoặc lá của cây atiso. Nụ hoa atiso có màu xanh tím đặc trưng thường được phơi hoặc sấy khô để sử dụng trong việc pha trà. Vì vậy trà atiso có màu xanh hoặc đỏ, có vị đắng nhẹ nhưng lại mang đến cảm giác thanh mát, dễ chịu. Trà atiso không chỉ giúp giải khát mà còn có tác dụng hỗ trợ giải độc gan, cải thiện tiêu hóa, giảm cholesterol,…
Hằng ngày uống trà atiso có mất ngủ không? Mặc dù trà atiso chỉ chứa một lượng nhỏ caffeine, rất ít so với trà xanh hay cà phê nhưng vẫn có thể gây khó ngủ nếu không được dùng đúng cách.
Uống trà atiso với liều lượng vừa phải và thời điểm thích hợp trong ngày sẽ không gây kích thích hệ thần kinh, hệ tiêu hóa và không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Nó giúp giảm căng thẳng, mệt mỏi và mang lại cảm giác thư thái, dễ chịu, giúp bạn dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn.
Mặc dù hàm lượng caffeine trong trà atiso rất thấp nhưng tiêu thụ quá nhiều vẫn có thể dẫn đến mất ngủ. Đặc biệt, thói quen sử dụng trà atiso để thay thế hoàn toàn nước lọc hoặc uống trà atiso khi bụng đói làm kích thích hệ tiêu hóa là nguyên nhân khiến nhiều người gặp phải tình trạng khó ngủ hoặc mất ngủ.
Uống trà atiso không đúng cách có thể dẫn đến các tác hại như kích thích các cơn co thắt ở đường ruột, xuất hiện triệu chứng ợ chua, đầy bụng, đau bụng, tiêu chảy, dư thừa sắt và mất cân bằng khoáng chất, làm cơ thể mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ, tạo áp lực lên gan, thận và tăng tính hàn trong cơ thể.
Ngoài quan tâm uống trà atiso có mất ngủ không, bạn cũng cần biết nên uống như thế nào để mang đến lợi ích tốt cho giấc ngủ và sức khỏe.
Các nhóm đối tượng sau nên lưu ý khi uống trà atiso hằng ngày:
Tương tự các loại trà thảo mộc khác, trà atiso chỉ phát huy tối đa tác dụng khi được dùng với liều lượng hợp lý.
Nếu bạn dùng atiso tươi để sắc nước uống chỉ nên ở mức 10g – 20g mỗi ngày. Sử dụng atiso tươi không chỉ giúp bạn thưởng thức trọn vẹn hương vị tự nhiên mà còn có thể hấp thu đầy đủ các dưỡng chất có trong loại cây này. Bạn có thể sắc atiso tươi với 1 lít nước và chia đều để uống trong ngày. Đây là phương pháp truyền thống giúp thanh lọc cơ thể và hỗ trợ chức năng gan hiệu quả.
Khi sử dụng atiso khô, bạn nên giảm liều lượng và không vượt quá 5g – 10g mỗi ngày. Atiso khô thường có hàm lượng các chất dinh dưỡng và hoạt chất cao hơn, do đó bạn nên sử dụng đúng liều lượng để tránh tác dụng phụ.
Atiso dạng túi lọc là sản phẩm phổ biến và tiện lợi, bạn chỉ nên dùng tối đa 3 – 4 túi trà một ngày.
Thực tế, uống trà atiso có mất ngủ không còn phụ thuộc vào thời điểm uống. Thời điểm uống trà atiso cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả mà thức uống này mang lại. Sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, trà atiso có thể hỗ trợ tiêu hóa bằng cách kích thích sản xuất mật, đẩy nhanh quá trình tiêu hóa chất béo và giảm áp lực cho dạ dày. Sau khi vận động, trà atiso giúp cơ thể hồi phục nhanh chóng, bù nước và giảm mệt mỏi.
Nhưng đối với người dễ mất ngủ hoặc nhạy cảm với cafein, không nên uống trà atiso vào buổi đêm quá gần giờ đi ngủ. Một số khoáng chất, protein và cafein trong trà có thể kích thích hệ thần kinh, làm giảm cảm giác buồn ngủ. Do đó, để không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, bạn nên uống trà vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều.
Trà atiso không đơn thuần chỉ là một loại thức uống, nó còn mang đến nhiều lợi ích sức khỏe nổi bật, chẳng hạn như:
Atiso chứa hai chất chống oxy hóa mạnh là flavonoid và cyanidin. Flavonoid là một nhóm các hợp chất thực vật có đặc tính chống viêm và bảo vệ tim mạch. Chúng giúp giảm huyết áp, cải thiện chức năng mạch máu và ngăn ngừa hình thành của các cục máu đông – yếu tố nguy hiểm gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Cyanidin cũng có khả năng chống viêm và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất lá atiso cũng có thể mang lại lợi ích cho người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), đây là một bệnh gan mãn tính. Trong một thử nghiệm 100 người mắc NAFLD được ngẫu nhiên sử dụng 600mg chiết xuất lá atiso mỗi ngày hoặc giả dược trong hai tháng, kết quả cho thấy những người dùng chiết xuất lá atiso có cải thiện về kích thước gan, chỉ số máu, giảm tổng lượng cholesterol và cholesterol LDL, cùng với mức triglyceride thấp hơn so với nhóm dùng giả dược. Tuy nhiên trước khi sử dụng chiết xuất lá atiso, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả. (2)
Hội chứng ruột kích thích (IBS) gây ra các triệu chứng như đau dạ dày, tiêu chảy, táo bón, đầy hơi. Chiết xuất atiso có thể làm giảm triệu chứng IBS nhờ các hợp chất chống co thắt và prebiotic, hỗ trợ sức khỏe đường ruột.
Nghiên cứu đã cho thấy, sử dụng chiết xuất từ lá atiso hằng ngày trong 6 tuần có thể giúp giảm bớt các triệu chứng IBS. Có đến 96% người tham gia đánh giá chiết xuất atiso hiệu quả tương đương hoặc tốt hơn các phương pháp điều trị truyền thống như thuốc chống tiêu chảy và nhuận tràng. (3)
Một nghiên cứu khác vào năm 2004 cho thấy, sử dụng 1 – 2 viên chiết xuất lá atiso mỗi ngày trong 2 tháng giúp giảm 26% triệu chứng và cải thiện 20% chất lượng cuộc sống. (4)
Cynarin có trong atiso còn hỗ trợ gan sản xuất mật, đây là quá trình cần thiết cho cơ thể phân giải thức ăn, hấp thụ vitamin và loại bỏ độc tố. Theo một nghiên cứu, những người tham gia đã sử dụng chiết xuất lá atiso trong 2 tháng, kết quả cho thấy các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích (IBS) giảm 26% và triệu chứng đau dạ dày giảm 40%. Những người tham gia cũng chia sẻ rằng chất lượng cuộc sống của họ được cải thiện 20%.
Atiso chứa hợp chất pyrethrum, có tác dụng quan trọng trong việc ức chế hoạt động của histamin được giải phóng bởi hệ miễn dịch khi cơ thể gặp phải các tác nhân dị ứng như phấn hoa, bụi hoặc thức ăn. Histamin gây ra các triệu chứng dị ứng như ngứa, sưng, nổi mề đay và trong những trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến khó thở và sốc phản vệ. Ngoài ra, atiso còn có các đặc tính chống viêm, giúp làm dịu tình trạng viêm và bảo vệ cơ thể khỏi các phản ứng quá mức của hệ miễn dịch.
Atiso là một loại thực phẩm tự nhiên chứa hàm lượng vitamin C dồi dào. Vitamin C có vai trò tăng cường hoạt động của hệ thống miễn dịch, giúp cơ thể đối phó hiệu quả với các tác nhân gây bệnh từ môi trường như vi khuẩn, vi rút và các yếu tố gây dị ứng. Bên cạnh đó vitamin C thúc đẩy quá trình sản sinh bạch cầu, đặc biệt là tế bào lympho và đại thực bào, những thành phần quan trọng trong hệ miễn dịch có nhiệm vụ nhận diện và tiêu diệt các vi sinh vật gây hại.
Một trong những tác dụng nổi bật và được nghiên cứu rộng rãi nhất của atiso là khả năng điều hòa mức cholesterol trong cơ thể, đặc biệt là giảm cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL).
Cơ chế hoạt động của atiso trong việc giảm cholesterol được cho là nhờ vào khả năng ức chế men khử HMG CoA – enzyme quan trọng đối với quá trình tổng hợp cholesterol trong gan. Bằng cách ức chế loại enzyme này, atiso giảm thiểu hình thành cholesterol xấu. Đồng thời atiso còn giúp tăng cường loại bỏ cholesterol qua dịch mật, quá trình này làm giảm tích tụ cholesterol trong cơ thể.
Kali trong atiso không chỉ giúp điều hòa lượng nước trong cơ thể mà còn có tác dụng đặc biệt trong việc giảm nồng độ natri cao trong máu, một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tăng huyết áp. Khi mức natri trong máu quá cao, cơ thể sẽ giữ lại nước để làm loãng lượng natri này, thể tích máu sẽ tăng lên gây áp lực lên thành mạch, dẫn đến tăng huyết áp. Ngoài ra, kali trong atiso còn hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp, giúp cơ thể duy trì nhịp tim ổn định và tránh được các cơn co thắt cơ không mong muốn.
Như nhiều loại rau xanh khác, atiso là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào. Khi chúng ta tiêu thụ các thực phẩm giàu chất xơ như atiso, chất xơ sẽ làm giảm tốc độ hấp thụ glucose vào máu. Điều này giúp giữ cho đường huyết ổn định bằng cách ngăn đường huyết tăng hoặc giảm đột ngột, đây là yếu tố quan trọng giúp ngăn ngừa và quản lý bệnh tiểu đường.
Hàm lượng flavonoid trong atiso đã được nghiên cứu và cho thấy có khả năng ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư tuyến tụy. Ngoài việc hỗ trợ chống ung thư tuyến tụy, atiso còn chứa một lượng lớn apigenin, một loại flavonoid khác có tiềm năng trong việc chống lại ung thư vú. Bên cạnh đó, nhờ vào các đặc tính chống viêm, flavonoid cũng góp phần bảo vệ cơ thể khỏi những tổn thương do viêm mãn tính, một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến sự phát triển của nhiều loại ung thư.
Atiso có ba đặc tính chính hỗ trợ quá trình giảm cân toàn diện là lượng calo thấp giúp duy trì cân nặng, tác dụng lợi tiểu giúp loại bỏ nước thừa và độc tố và khả năng kích thích tiết mật, hỗ trợ tiêu hóa và loại bỏ chất béo dư thừa. Nhờ vào giá trị dinh dưỡng cao và lợi ích sức khỏe đáng kể nên atiso là một lựa chọn lý tưởng cho những người đang tìm cách kiểm soát cân nặng hoặc theo đuổi một chế độ ăn uống lành mạnh.
Atiso khi được sử dụng làm thực phẩm thường an toàn và có thể sử dụng liên tục trong khoảng thời gian lên đến 23 tháng mà không gây ra các vấn đề nghiêm trọng đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tiêu thụ atiso quá mức có thể dẫn đến một số tác dụng phụ không mong muốn, đặc biệt là ở những người nhạy cảm hoặc dị ứng với các loại thực phẩm thuộc họ cúc (Asteraceae).
Một số tác dụng phụ có thể gặp phải khi tiêu thụ atiso quá mức:
Để sử dụng trà atiso mang đến lợi ích cho giấc ngủ và an toàn cho sức khỏe, bạn cần lưu ý những điều sau đây:
Ngoài trà atiso, bạn cũng có thể sử dụng thêm các tinh chất thiên nhiên hỗ trợ thúc đẩy giấc ngủ như Blueberry và Ginkgo Biloba. Đây là các tinh chất có thể trung hòa các gốc tự do, hỗ trợ tăng cường lưu thông máu não, là giải pháp hỗ trợ cải thiện mất ngủ hiệu quả, an toàn cho sức khỏe.
Uống trà atiso có mất ngủ không? Uống trà atiso có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ nếu dùng quá nhiều, uống vào buổi tối hoặc cơ thể nhạy cảm với cafein. Để uống trà atiso mang đến lợi ích cho giấc ngủ và sức khỏe, bạn nên dùng với liều lượng vừa phải (không quá 20g tươi, 10g khô hoặc 4 túi lọc một ngày), uống vào ban ngày và duy trì chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, luyện tập khoa học.
WebMD Editorial Contributor. (2024, September 23). Health benefits of artichokes. Retrieved from https://www.webmd.com/diet/health-benefits-artichokes
