Vùng nhồi máu cơ tim được định nghĩa là vùng cơ tim bị tổn thương do thiếu máu cục bộ từ tắc nghẽn động mạch vành (1). Cùng ECO Pharma tìm hiểu một số vấn đề về định khu vùng nhồi máu cơ tim trong bài viết sau.
Phân vùng nhồi máu cơ tim là quá trình xác định vị trí tổn thương của cơ tim do tắc nghẽn động mạch vành. Điều này giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác mức độ tác động của bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu quả phục hồi. Hiện nay có ba phương pháp chính để chia vùng gồm phân vùng giải phẫu, phân vùng điện tâm đồ (ECG) và phân vùng hình ảnh học.
Phân vùng giải phẫu:
Phân vùng điện tâm đồ:
Phương pháp này dựa trên những thay đổi của sóng điện được quan sát trên ECG để xác định vùng tổn thương:
Phân vùng hình ảnh học:
Bác sĩ sử dụng các kỹ thuật như siêu âm tim, chụp động mạch vành, chụp cộng hưởng từ tim để quan sát trực tiếp tổn thương cơ tim. Đây là phương pháp có độ chính xác cao giúp đánh giá mức độ tổn thương và định hướng điều trị hiệu quả. (2)
Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến nhiều vùng khác nhau của tim và việc nhận biết vị trí tổn thương thông qua điện tâm đồ (ECG) đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị. Dưới đây là các vùng nhồi máu cơ tim và cách nhận diện chúng trên ECG:
Đây là tổn thương nghiêm trọng ảnh hưởng vùng trước tim, được cấp máu bởi động mạch liên thất trước (LAD). Biểu hiện trên điện tâm đồ là hình ảnh thiếu máu cục bộ (thay đổi ST-T hoặc sóng Q sâu) tại hầu hết các chuyển đạo trước ngực (V1-V6). Và hình ảnh đảo ngược ở chuyển đạo III và aVF.
Nhồi máu cơ tim vùng mỏm xảy ra khi vùng mỏm tim bị tổn thương, thường liên quan đến động mạch vành phải (RCA) hoặc động mạch mũ (LCx). Trên điện tâm đồ có thể thấy thay đổi ST-T hoặc sóng Q bệnh lý ở các chuyển đạo trước (V3–V4), đôi khi lan đến V5–V6. Và hình ảnh đảo ngược ở chuyển đạo III, aVF và V7-V9.
Vùng trước và vách tim bị ảnh hưởng có liên quan đến động mạch liên thất trước (LAD). Trên điện tâm đồ có thể thấy hình ảnh thiếu máu cục bộ ở chuyển đạo trước ngực (V1-V4). Sóng bất thường tại chuyển đạo vách (V3R, V4R).
Tổn thương ảnh hưởng đến vùng sau tim do tắc nghẽn động mạch vành phải (RCA). Điện tâm đồ có đặc điểm sóng ST chênh xuống, sóng T đảo ngược ở chuyển đạo III, aVF và V4-V6. Sóng Q sâu có thể xuất hiện trên chuyển đạo III và aVF phụ thuộc vào mức độ tổn thương.
Nhồi máu cơ tim vùng sau dưới xảy ra khi vùng sau dưới của tim bị tổn thương do tắc nghẽn động mạch vành phải (RCA). Trên điện tâm đồ, dấu hiệu nhận diện gồm hình ảnh thiếu máu cục bộ ở các chuyển đạo dưới (III, aVF và V4-V6). Bên cạnh đó sóng Q sâu có thể xuất hiện ở chuyển đạo III, aVF.
=> Xem thêm: Nhồi máu cơ tim thành dưới: Hiểu sao cho đúng?
Tổn thương cơ tim xảy ra ở vùng hoành, thường liên quan đến động mạch liên thất trước (LAD). Trên ECG dấu hiệu nhận biết là thay đổi ST-T hoặc sóng Q bệnh lý ở các chuyển đạo trước ngực (V1 – V4).
Thực tế việc định khu nhồi máu cơ tim theo vùng (giải phẫu) và phân loại theo ST chênh lên/không chênh lên (STEMI/NSTEMI) là hai khía cạnh khác nhau nhưng có mối liên hệ chặt chẽ trong chẩn đoán và xử trí tình trạng này.
Định khu nhồi máu cơ tim theo vùng (giải phẫu) là việc xác định vị trí cơ tim bị tổn thương dựa vào các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hoặc các chuyển đạo điện tâm đồ liên quan đến vùng đó. Việc này giúp bác sĩ dự đoán động mạch vành nào có khả năng bị tắc nghẽn gây ra nhồi máu cơ tim. (3)
Phân loại theo ST chênh lên (STEMI)/không ST chênh lên (NSTEMI) là sự phân loại quan trọng để quyết định phương pháp và tốc độ điều trị ban đầu. Nó phản ánh mức độ tắc nghẽn của động mạch vành (STEMI là động mạch vành bị tắc nghẽn hoàn toàn, NSTEMI là động mạch vành bị tắc nghẽn một phần) và mức độ tổn thương của cơ tim.
Nhìn chung định khu theo vùng giúp bạn biết tim bị nhồi máu ở đâu (vị trí giải phẫu) và mạch máu nào gây ra nó. Phân loại theo ST giúp bác sĩ biết cơ chế tổn thương chính (mạch vành tắc hoàn toàn hay không) và cần điều trị khẩn cấp mức nào.
Tóm lại việc nhận diện vùng nhồi máu cơ tim trên điện tâm đồ hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và đưa ra chiến lược điều trị hiệu quả. Trong bối cảnh y học hiện đại, các phương pháp can thiệp sớm và theo dõi sát sao vùng tổn thương đang mở ra nhiều hy vọng mới trong kiểm soát bệnh lý tim mạch. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung thêm tinh chất thiên nhiên Policosanol (GDL-5), Red Yeast Rice, Gynostemma, Apple Cider Vinegar,… giúp giảm cholesterol xấu, điều hòa mỡ máu, hỗ trợ ngăn ngừa xơ vữa động mạch, cục máu đông, góp phần duy trì sức khỏe tim mạch được ổn định.
