Cấp độ nặng nhất của bệnh gan nhiễm mỡ là gan nhiễm mỡ độ 3. Bệnh trong giai đoạn này điều trị khó khăn, mất nhiều thời gian và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Vậy nguyên nhân của gan nhiễm mỡ độ 3 là gì? Cần lưu ý điều gì trong quá trình điều trị bệnh?
Gan nhiễm mỡ độ 3 là tình trạng trọng lượng của gan có hơn 30% là mỡ, có thể gây ra các biến chứng viêm gan, xơ gan, ung thư gan, tăng áp tĩnh mạch cửa,… Dù ở bất kỳ cấp độ gan nhiễm mỡ nào, người bệnh vẫn cần thực hiện thay đổi lối sống, cải thiện chế độ ăn uống và tập thể dục để đẩy lùi sự tích tụ chất béo và tình trạng viêm trong tế bào gan.(1)
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ độ 3. Hãy cùng Eco Pharma tìm hiểu ngay sau đây:
Việc lạm dụng rượu bia gây ra gan nhiễm mỡ vì rượu cản trở quá trình chuyển hóa chất béo ở gan. Khi gan phân hủy rượu, nó sẽ tạo ra một chất hóa học gọi là acetaldehyde độc hại và có thể làm hỏng tế bào gan.
Sự tổn thương này làm giảm khả năng xử lý và đào thải chất béo trong máu, dẫn đến tích tụ chất béo trong gan. Theo thời gian, chất béo dư thừa có thể gây viêm và sẹo xơ ở gan, dẫn đến các bệnh về gan nghiêm trọng hơn. Lượng rượu có thể gây tổn thương gan ở mỗi người là khác nhau, tùy thuộc vào các yếu tố như tuổi tác, giới tính, di truyền và tình trạng sức khỏe.
Việc ăn quá nhiều một số chất làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Một chế độ ăn uống giàu chất béo có thể là nguyên nhân của gan nhiễm mỡ. Đối với những người đã mắc bệnh này, ăn nhiều chất béo có thể làm tình trạng của gan trở nên trầm trọng hơn và tăng nguy cơ biến chứng. Sở thích ăn quá nhiều chất béo có thể dẫn đến béo phì, đây là yếu tố nguy cơ gây ra bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
Ngoài ra, việc tiêu thụ một bữa ăn nhiều chất béo có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa ở gan và tăng tích trữ chất béo. Đặc biệt là chất béo bão hòa có trong các thực phẩm như bơ, phô mai, thịt có thể làm tăng lượng chất béo trong gan và làm giảm khả năng phản ứng của gan với insulin. Khi tình trạng đề kháng với insulin diễn ra, nó có thể dẫn đến bệnh tiểu đường loại 2, đây là một yếu tố nguy cơ khác của gan nhiễm mỡ.
Vì thế, bạn nên hạn chế ăn chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Đồng thời, bạn hãy thay thế chúng bằng những nguồn chất béo không bão hòa lành mạnh hơn, chẳng hạn như axit béo omega-3, các loại hạt, quả bơ hoặc dầu ô liu. Những chất béo này có thể giúp giảm viêm và cải thiện chức năng gan.
Thực phẩm giàu cholesterol khiến gan nhiễm mỡ. Khi ăn nhiều thực phẩm giàu cholesterol như mỡ và nội tạng động vật, lòng đỏ trứng, bơ, phô mai… lượng cholesterol trong máu sẽ tăng cao. Gan sẽ phải làm việc nhiều hơn để oxy hóa và phân giải cholesterol ra khỏi cơ thể. Nếu quá trình này không hiệu quả, chất béo sẽ tích tụ trong các tế bào gan, gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ.
Bạn cần hạn chế ăn đồ ăn đóng hộp để phòng ngừa gan nhiễm mỡ. Những loại thức ăn này chứa nhiều chất bảo quản, muối, đường và chất béo bão hòa. Những chất này làm tăng lượng mỡ trong máu và gây áp lực cho gan phải làm việc nhiều hơn để phân giải chúng. Nếu quá trình này không hiệu quả, mỡ sẽ tích tụ trong các tế bào gan, gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ.
Béo phì là một trong những yếu tố nguy cơ chính phát triển bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Béo phì cũng có thể làm tăng nồng độ triglyceride và axit béo tự do trong máu. Đây là những loại chất béo có thể được cơ thể chuyển hóa thành năng lượng. Tuy nhiên, khi có quá nhiều chất này trong máu, chúng có thể xâm nhập vào gan và gây tích tụ mỡ.
Ngoài ra, người béo phì thường có sở thích ăn các thức ăn nhiều chất béo và đường. Điều này làm tăng lượng mỡ trong máu và nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Sử dụng thuốc không đúng cách có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ vì một số loại thuốc có thể gây tổn thương trực tiếp đến tế bào gan làm tích tụ mỡ gan. Một số thuốc chủ yếu gây nên bệnh lý này như nhóm thuốc corticoid (dexamethason, prednisolon…), kháng sinh tetracycline, thuốc chữa loạn nhịp tim amiodarone, thuốc chống động kinh acid valproic, thuốc ức chế miễn dịch methotrexate, nội tiết tố nữ estrogen, và các thuốc gây độc cho tế bào gan như: thuốc kháng virus, thuốc chống lao, thuốc giảm đau hạ sốt, thuốc kháng giáp tổng hợp…
Ngoài ra, suy tuyến giáp cũng có thể ảnh hưởng đến các yếu tố khác liên quan đến gan nhiễm mỡ. Chẳng hạn như:
Sự lão hóa cũng là một yếu tố có liên quan đến tình trạng gan nhiễm mỡ do lão hóa ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và chức năng của gan. Nó làm gan hoạt động kém hiệu quả hơn trong việc phân hủy và loại bỏ chất béo khỏi cơ thể.
Người cao tuổi dễ mắc các bệnh mãn tính hơn, chẳng hạn như đái tháo đường, béo phì, cholesterol cao hoặc huyết áp cao. Mắc các bệnh nền làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ.
Người cao tuổi có mức độ hoạt động thể chất thấp hơn, điều này có thể dẫn đến tăng cân, giảm độ nhạy insulin và làm mỡ tích tụ trong gan nhiều hơn.
Dấu hiệu gan nhiễm mỡ độ 3 biểu hiện ở những khía cạnh sau:
Gan nhiễm mỡ độ 3 nguy hiểm không? Đây là một bệnh lý nguy hiểm vì nó có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như:
Để chẩn đoán bệnh gan nhiễm mỡ độ 3, bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp sau.
Bác sĩ có thể kê đơn thuốc để điều trị gan nhiễm mỡ độ 3 hoặc các biến chứng của nó. Ví dụ, vitamin E có thể làm giảm viêm và xơ hóa ở một số người mắc gan nhiễm mỡ. Thiazolidinediones (TZD) là thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường cũng có thể giảm tích tụ mỡ trong gan. Tuy nhiên, những loại thuốc này có tác dụng phụ tiềm ẩn và không phù hợp với tất cả mọi người. Bạn chỉ nên dùng thuốc sau khi đã qua thăm khám và có chỉ định từ bác sĩ.
Tuy nhiên, bạn cần có những biện pháp hỗ trợ điều trị khác song song với việc uống thuốc. Đó là xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, tập luyện thể dục thể thao, nghỉ ngơi hợp lý, không uống rượu bia và kiểm soát tốt những bệnh lý khác (nếu có).
Bệnh gan nhiễm mỡ độ 3 là một tình trạng nghiêm trọng có thể dẫn đến tổn thương gan và biến chứng. Để ngăn chặn nó, bạn những gợi ý sau có thể hữu ích.
Béo phì là một trong những yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh gan nhiễm mỡ. Nếu thừa cân hoặc béo phì, bạn nên cố gắng giảm cân dần dần và an toàn bằng cách thực hiện chế độ ăn uống cân bằng và tập thể dục thường xuyên.(2)
Hoạt động thể chất có thể giúp ngăn ngừa hoặc đẩy lùi bệnh gan nhiễm mỡ bằng cách đốt cháy calo, cải thiện độ nhạy insulin, hạ huyết áp, giảm viêm và tăng cường chức năng gan. Tập thể dục giúp chữa khỏi bệnh theo nhiều cách. Đầu tiên, nó giúp bạn kiểm soát cân nặng bằng cách đốt cháy lượng mỡ thừa. Tập thể dục cũng giúp ngăn ngừa và kiểm soát các bệnh khác liên quan đến gan nhiễm mỡ, chẳng hạn như bệnh tiểu đường loại 2.
Rượu có thể làm tổn thương tế bào gan và khiến chúng tích trữ nhiều chất béo hơn. Việc uống quá nhiều rượu cũng có thể làm trầm trọng thêm các yếu tố nguy cơ khác gây bệnh gan nhiễm mỡ, chẳng hạn như bệnh tiểu đường và cholesterol cao. Bạn cần hạn chế hoặc bỏ rượu.
Bệnh tiểu đường và kháng insulin có thể làm tăng sản sinh và lưu trữ chất béo trong gan. Nếu mắc bệnh tiểu đường, bạn nên theo dõi lượng đường trong máu thường xuyên và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Bạn cũng nên tránh những thực phẩm và đồ uống có chứa nhiều đường đơn, chẳng hạn như soda, các loại nước ngọt, kẹo và bánh ngọt.
Nồng độ cholesterol và chất béo trung tính trong máu cao có thể góp phần tích tụ chất béo trong gan và gây viêm gan. Nếu bị cholesterol hoặc chất béo trung tính cao, bạn nên dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và thực hiện chế độ ăn ít chất béo. Bạn cũng nên ăn nhiều thực phẩm chứa chất béo không bão hòa, chẳng hạn như axit béo omega-3, các loại hạt, quả bơ hoặc dầu ô liu.
Một số loại thuốc có thể gây tổn hại trực tiếp đến tế bào gan và khiến chúng tích tụ mỡ. Chúng bao gồm corticoid (dexamethason, prednisolon…), kháng sinh tetracycline, thuốc chữa loạn nhịp tim amiodarone, thuốc chống động kinh acid valproic, thuốc ức chế miễn dịch methotrexate, nội tiết tố nữ estrogen, và các thuốc gây độc cho tế bào gan như: thuốc kháng virus, thuốc chống lao, thuốc giảm đau hạ sốt, thuốc kháng giáp tổng hợp… Bạn chỉ nên dùng những loại thuốc này theo chỉ định của bác sĩ và làm theo hướng dẫn cẩn thận.
Nước giúp gan hoạt động tốt và loại bỏ hiệu quả độc tố ra khỏi cơ thể. Khi bị mất nước, có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và khả năng phân hủy chất béo trong cơ thể. Các loại thức uống tốt cho người bị gan nhiễm mỡ có khả năng thanh lọc gan, giải độc, chống oxy hóa, giảm mỡ máu và ngăn ngừa sự tích tụ mỡ trong gan.
Những thời điểm uống nước rất tốt cho gan là khi thức dậy, trước bữa ăn, trước và sau khi hoạt động thể chất và trước khi đi ngủ.(3)
Dưới đây là một số gợi ý cho bạn:
Xem thêm người mắc bệnh gan nhiễm mỡ độ 3 kiêng ăn gì?
Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ bằng cách giảm lượng chất béo trong gan và cải thiện chức năng của gan. Bạn nên ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, đạm thực vật và các sản phẩm từ sữa ít béo. Bạn cũng nên tránh hoặc hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, chẳng hạn như bơ, phô mai, nội tạng động vật. Không chỉ giúp phòng ngừa gan nhiễm mỡ độ 1, gan nhiễm mỡ cấp độ 2, độ gan nhiễm mỡ 3 và gan nhiễm mỡ độ 4 mà còn tăng cường chức năng gan, giúp gan khỏe mạnh.
Bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa gan nhiễm mỡ độ 3 bằng cách thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị bệnh hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu. Ngoài ra, bạn cũng nên tránh xa những thức ăn chế biến sẵn, có nhiều mỡ động vật, nói không với rượu bia để giữ cho lá gan của mình được khỏe mạnh.
