Tuyến tiền liệt sản xuất tinh dịch và kiểm soát hoạt động tiểu tiện. Kích thước của nó tăng dần theo tuổi tác nhưng nếu đến mức phì đại, có thể chèn ép vào niệu đạo gây ra các triệu chứng rối loạn tiểu tiện, làm giảm chất lượng sống. Vì vậy điều quan trọng là cần phải biết kích thước tiền liệt tuyến bao nhiêu là bình thường?. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu về kích thước bình thường của tiền liệt tuyến qua bài viết sau đây.
Kích thước tiền liệt tuyến bình thường khoảng 20cm³ và 20 – 25g. Ở trạng thái bình thường, tuyến tiền liệt có kích thước 3x4x2cm (chiều dài 3cm, chiều rộng 4cm) và đường kính trước sau có kích thước khoảng 2cm.
Tuyến tiền liệt là một tuyến đặc trưng chỉ có ở hệ sinh dục nam, có cấu tạo gồm mô cơ và mô tuyến. Vị trí của tuyến tiền liệt nằm ngay trước trực tràng – đoạn cuối của ruột già, bao quanh cổ bàng quang và đoạn đầu của niệu đạo. Tuyến có hình dạng giống hạt dẻ, bề mặt trơn láng, có rãnh giữa chia thành hai thùy gần như đối xứng, và có độ đàn hồi nhất định. (1)
Kích thước tuyến tiền liệt bao nhiêu là bình thường? Mức độ phì đại tuyến tiền liệt được coi là bình thường khi sự gia tăng kích thước diễn ra theo tiến trình lão hóa tự nhiên. Các nghiên cứu cho thấy tuyến tiền liệt thường có kích thước khoảng 25 – 30g ở nam giới ở độ tuổi 40. Khi bước sang độ tuổi 50, kích thước này có thể tăng lên 30 – 40g và tiếp tục đạt khoảng 35 – 45g ở độ tuổi 60.
Đặc biệt, vùng chuyển tiếp của tuyến – khu vực xung quanh niệu đạo và thường là nơi bắt đầu của phì đại có thể tăng từ khoảng 15g ở tuổi 40 lên đến 25g ở tuổi 60 – 70. Đây là quá trình phì đại lành tính theo tuổi, không phải lúc nào cũng gây triệu chứng lâm sàng.
Phì đại tuyến tiền liệt xảy ra khi tuyến tiền liệt tăng kích thước bất thường và gây ra các triệu chứng đường tiểu dưới. Tình trạng này thường gặp ở nam giới trung niên và lớn tuổi. Mặc dù sự tăng thể tích tuyến tiền liệt có thể bắt đầu từ tuổi 40, nhưng không phải ai cũng biểu hiện triệu chứng ngay từ đầu.
Một người được xem là mắc phì đại tuyến tiền liệt khi có thể tích tuyến tiền liệt ≥ 30ml khi đo qua siêu âm và kèm theo các triệu chứng rối loạn tiểu tiện như:
Phì đại tuyến tiền liệt thường được đánh giá dựa trên mức độ triệu chứng lâm sàng và thể tích tuyến tiền liệt. Dưới đây là các phương pháp phân loại phổ biến:
Hệ thống International Prostate Symptom Score (IPSS) đánh giá mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng đường tiểu dưới qua 7 câu hỏi, mỗi câu được chấm từ 0 đến 5 điểm, tổng điểm từ 0 đến 35.
Dựa trên tổng điểm, mức độ triệu chứng được phân loại như sau:
Phì đại tuyến tiền liệt có thể được phân loại theo thể tích tuyến dựa trên kết quả siêu âm. Ở mức nhẹ, tuyến tiền liệt có thể tích dưới 30ml, thường chưa gây ra triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Trong khi đó, thể vừa được xác định khi tuyến có thể tích từ 30ml đến 80ml, có thể gây ra các rối loạn tiểu tiện mức độ trung bình và thường đáp ứng tốt với điều trị nội khoa. Trường hợp nặng, thể tích trên 80ml, nguy cơ tắc nghẽn đường tiểu tăng cao, điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả, thường phải can thiệp ngoại khoa.
Phân loại phì đại tuyến tiền liệt theo mức độ tắc nghẽn và biến chứng lâm sàng thường dựa trên các triệu chứng đường tiểu dưới (LUTS) và mức độ ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh.
Theo đó, mức độ tắc nghẽn và biến chứng lâm sàng được phân loại như sau:
Qua thăm khám trực tràng, bác sĩ có thể ước lượng được kích thước tuyến tiền liệt và phân loại cấp độ.
Tuyến tiền liệt phì đại có thể gây khó khăn trong việc làm rỗng bàng quang. Khi tuyến tiền liệt to ra sẽ chèn ép vào niệu đạo – ống dẫn nước tiểu ra ngoài khiến dòng tiểu bị thu hẹp. Lúc này, cơ bàng quang phải làm việc nhiều hơn để đẩy nước tiểu qua đoạn niệu đạo bị chèn ép, từ đó làm các triệu chứng tiểu tiện trở nên nghiêm trọng hơn. Về lâu dài, các cơ bàng quang có thể yếu đi và không thể tống hết nước tiểu ra ngoài, gây tình trạng ứ đọng nước tiểu. Nặng hơn có thể gây bí tiểu.
Các biến chứng khác có thể gặp nếu phì đại tuyến tiền liệt nếu không được theo dõi gồm:
Phì đại tuyến tiền liệt nếu lành tính thì không phải là bệnh lý nghiêm trọng cần phải điều trị ngay lập tức. Đa số người bệnh vẫn có thể chung sống tốt với tình trạng tuyến tiền liệt phì đại nếu không gặp phải các triệu chứng gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và sức khỏe. Nhưng nếu các triệu chứng trở nên nghiêm trọng, cần phải được điều trị để ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng sống. (2)
Các triệu chứng bao gồm:
Tuỳ vào bệnh trạng cụ thể, điều trị có thể chỉ cần dùng thuốc, vật lý trị liệu, thay đổi lối sống nhưng cũng có thể phải phẫu thuật nếu phì đại nghiêm trọng.
“Kích thước tiền liệt tuyến bao nhiêu là bình thường?” sẽ tùy thuộc vào độ tuổi của nam giới. Thông thường, kích thước tiền liệt tuyến bình thường từ 20cm³ và trọng lượng khoảng 20 – 25g. Nếu vượt quá kích thước này là bị phì đại tuyến tiền liệt, có thể cản trở hoạt động tiểu tiện và ảnh hưởng đến chất lượng sống thường ngày.
Nam giới nên đi thăm khám sức khỏe định kỳ hằng năm để phát hiện sớm các vấn đề ở tuyến tiền liệt, và hỏi bác sĩ về việc tầm soát ung thư tuyến tiền liệt nếu có các yếu tố nguy cơ cao. Ngoài ra, từ độ tuổi 50, sử dụng các sản phẩm bồi bổ tuyến tiền liệt có thể giúp ích cho việc nâng cao sức khỏe tuyến và phòng ngừa bệnh tật như tinh chất Pygeum Africanum, Saw Palmetto và Pumpkin Seed.
