Theo Hiệp hội Tiêu hóa Mỹ (AGA), các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống và tập thể dục là “chìa khóa” để kiểm soát gan nhiễm mỡ. Do đó, lựa chọn thực phẩm phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh. Vậy gan nhiễm mỡ độ 3 kiêng ăn gì? Dưới đây là 9 loại thực phẩm cần tránh.
Chế độ dinh dưỡng khoa học, có chọn lọc hỗ trợ giảm lượng mỡ tích tụ trong gan, đồng thời tăng hiệu quả điều trị bệnh và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm do gan nhiễm mỡ gây ra. Cùng ECO Pharma tìm hiểu một số thực phẩm người bệnh gan nhiễm mỡ độ 3 nên kiêng sau đây.
Chất béo bão hòa có nhiều trong các loại thịt như thịt bò, thịt heo, lòng đỏ trứng gà, thịt chế biến sẵn (thịt nguội, thịt đóng hộp, xúc xích); sữa và các chế phẩm từ sữa; các loại dầu và mỡ (mỡ bò, mỡ heo, da của gia cầm, bơ động vật, bơ ca cao). Tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa sẽ gây áp lực lên gan, làm cản trở quá trình bài tiết mỡ gan, khiến tình trạng gan nhiễm mỡ độ 3 nghiêm trọng hơn.
Ngoài ra, chất béo bão hòa còn kích thích quá trình oxy hóa chất béo ở gan diễn ra mạnh mẽ làm tăng nguy cơ vỡ màng tế bào gan. Tế bào gan sẽ chết đi nhiều hơn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng của gan, tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan.
Trong khi đó, chất béo chuyển hóa cũng gây áp lực chuyển hóa lên gan, làm nghiêm trọng hơn tình trạng gan nhiễm mỡ và tăng nguy cơ mắc các biến chứng nguy hiểm. Thực phẩm chứa loại chất béo xấu này thường có trong bánh ngọt, cracker, cookies, bánh kem… thức ăn nhanh (pizza, gà rán, khoai tây chiên), các loại bánh khoai, bánh chuối chiên, bắp rang bơ, mì ăn liền…
Người bệnh nên tránh tiêu thụ các thực phẩm giàu hai loại chất béo xấu kể trên và thay bằng các loại chất béo lành mạnh như dầu thực vật (dầu oliu, dầu hạt cải, dầu đậu nành), quả bơ, các loại cá béo (cá hồi, cá ngừ, cá trích, cá thu), các loại hạt, các loại đậu. Các chất béo lành mạnh này cần thiết cho cơ thể hoạt động, đồng thời hỗ trợ gan phục hồi nhanh hơn.
Theo Cật nhật Thực hành Lâm sàng của AGA, những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu bia nên tránh xa đường. Thường xuyên tiêu thụ các loại thực phẩm nhiều đường như bánh ngọt, nước ngọt, trà sữa, kẹo, socola, sữa có đường sẽ ảnh hưởng đến quá trình bài tiết và chuyển hóa của gan. Hàm lượng đường dư thừa sẽ chuyển hóa thành mỡ thừa và tích tụ tại gan, làm gan nhiễm mỡ nặng nề hơn. (1)
Gan nhiễm mỡ độ 3 kiêng ăn gì? Nghiên cứu chứng minh, tiêu thụ nhiều muối làm giảm khả năng chống oxy hóa của gan và có thể thúc đẩy tình trạng viêm và xơ hóa ở gan. Lượng muối nạp vào cơ thể nhiều dẫn đến tăng nồng độ natri trong mô gan và sự suy giảm hoạt động của ty thể. Rối loạn chức năng ty thể làm tăng tình trạng gan nhiễm mỡ.
Thói quen ăn quá mặn còn gây ra tình trạng kháng leptin bằng cách kích hoạt aldose reductase–fructokinase, sản xuất fructose nội sinh, tăng khối lượng mô mỡ trắng và phì đại tế bào mỡ ở gan. Tình trạng kháng leptin làm tăng nặng bệnh gan nhiễm mỡ và các nguy cơ biến chứng nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan.
Gan nhiễm mỡ độ 3 kiêng ăn gì? Người bệnh nên hạn chế tiêu thụ tinh bột hấp thu nhanh. Tinh bột nhanh là loại tinh bột được phân giải, chuyển hóa và hấp thu nhanh trong ruột. Do đó, loại tinh bột này sẽ làm tăng đường huyết, khiến quá trình tích mỡ tại gan diễn ra nhanh hơn. Một số loại tinh bột nhanh mà người bệnh gan nhiễm mỡ cấp độ 3 nên tránh như ngũ cốc tinh chế, thường là gạo trắng, mì ống trắng, bún, phở, hủ tiếu, bột yến mạch ăn liền, bánh mì trắng, mì tôm…
Thay vào đó, người bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn các loại thực phẩm chứa tinh bột phức hợp. Thường là ngũ cốc và chế phẩm (ngũ cốc nguyên hạt, bột mì nguyên cám, bánh mì nguyên cám, gạo lứt, mì ống nguyên cám), rau củ quả, trái cây tươi…
Xem chi tiết thông tin người bị gan nhiễm mỡ có ăn gạo lứt được không?
Cholesterol là chất béo nguồn gốc từ động vật, có vai trò quan trọng giúp sản xuất hormone, duy trì chức năng của màng tế bào. Tuy nhiên, lượng cholesterol cao sẽ ảnh hưởng xấu đến chức năng của gan, thúc đẩy sự tích tụ chất béo, làm nặng hơn tình trạng gan nhiễm mỡ và làm tăng nguy cơ biến chứng. Thực phẩm chứa cholesterol cao người bệnh gan nhiễm mỡ độ 3 nên tránh như phô mai, sữa chua, kem, bơ thực vật, trứng, gan pate gan, nội tạng động vật (gan, thận, tim, lòng).
Thực phẩm chứa chất bảo quản và phụ gia cũng là câu trả lời cho thắc mắc gan nhiễm mỡ cấp độ 3 kiêng ăn gì? Một số chất phụ gia có trong thực phẩm như thuốc nhuộm thực phẩm nhân tạo, natri nitrit/Nitrat, olestra, kali bromate, acesulfame kali (Ace-K), butylat hydroxyanisole (BHA) và butylat hydroxytoluene (BHT). Chất bảo quản thường gặp trong thực phẩm như BHT, BHA, sodium nitrat, sodium benzoate, kali nitrat, axit benzoic (E210)…
Tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa chất bảo quản và phụ gia làm tăng áp lực chuyển hóa đến gan, cản trở quá trình phân giải chất béo. Chất béo sẽ tích tụ ở gan nhiều hơn và làm tăng nặng bệnh gan nhiễm mỡ.
Mặc dù không cần phải loại bỏ hoàn toàn nhưng người bệnh gan nhiễm mỡ nên hạn chế sử dụng các loại gia vị cay nóng như ớt, gừng, tỏi, tiêu. Các loại gia vị này có thể kích thích dạ dày và gây rối loạn tiêu hóa, từ đó làm tăng gánh nặng cho quá trình xử lý và chuyển hóa các chất dinh dưỡng của gan.
Gan nhiễm mỡ cấp độ 3 kiêng ăn gì? Người bệnh nên kiêng thực phẩm chứa purin cao. Một số thực phẩm có hàm lượng purin cao (khoảng từ 150 – 1000mg purin/100g thực phẩm) như thịt động vật (thịt gà, thịt lợn, thịt bò, thịt vịt, các loại hải sản), nội tạng động vật (tim, gan, lá lách, thận). Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu purin có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu, thúc đẩy các phản ứng miễn dịch gây viêm khớp và bệnh gout. Không những thế, tình trạng tăng axit uric trong máu liên tục do tiêu thụ nhiều thực phẩm purin còn làm tăng nặng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ và nguy cơ mắc các bệnh lý khác như bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh thận.
Theo nghiên cứu, có đến 90% người thường xuyên tiêu thụ nhiều rượu bia mắc gan nhiễm mỡ. Khi rượu bia và đồ uống chứa cồn vào cơ thể, gan sẽ chuyển hóa cồn (ethanol) thành acetaldehyde – hợp chất có thể làm ức chế quá trình chuyển hóa chất béo tại gan bằng cách giảm quá trình oxy hóa axit béo tại gan và giảm sản xuất lipoprotein. Khi khả năng thải chất béo tại gan giảm sẽ làm nặng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ. (2)
Người bệnh gan nhiễm mỡ độ 3 không cần kiêng thịt hoàn toàn nhưng nên lựa chọn loại thịt phù hợp để bổ sung protein cho cơ thể. Người bệnh nên hạn chế thịt đỏ (thịt bò, thịt cừu, thịt lợn), thay vào đó nên tiêu thụ nguồn thịt trắng từ gà và vịt bỏ da, cá.
Xem thêm gan nhiễm mỡ độ 3 nên ăn gì?
Người bị gan nhiễm mỡ độ 3 cũng không cần kiêng tinh bột hoàn toàn. Người bệnh nên ưu tiên các loại thực phẩm chứa tinh bột phức như ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt, bột mì nguyên cám, bánh mì nguyên cám. Nhóm này vừa cung cấp tinh bột để chuyển hóa thành năng lượng cho cơ thể, vừa giảm tích mỡ trong gan.
Gan nhiễm mỡ độ 3 kiêng ăn gì? Để biết chi tiết hơn cũng như có được thực đơn hàng ngày phù hợp, người bệnh có thể đến Nutrihome để được các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành tư vấn cụ thể.
Nutrihome – Hệ thống Trung tâm Dinh dưỡng, Y học Vận động hàng đầu Việt Nam có đội ngũ bác sĩ, chuyên gia ẩm thực – dinh dưỡng – vận động giàu kinh nghiệm. Các chuyên gia xây dựng phác đồ chăm sóc sức khỏe khoa học, cá thể hóa, toàn diện bao gồm dinh dưỡng, luyện tập để giảm cân lành mạnh và nâng cao sức khỏe. Người bệnh sẽ được thiết kế thực đơn đa dạng, phù hợp với sở thích, khẩu vị của từng người, được hướng dẫn vận động, luyện tập phù hợp với thể trạng để đạt được mục tiêu giảm mỡ gan và cải thiện chức năng gan.
Gan nhiễm mỡ độ 3 kiêng ăn gì? Người bệnh cần ghi nhớ phải hạn chế một số thực phẩm giàu chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa; thực phẩm nhiều đường, muối; tinh bột nhanh, thực phẩm chứa cholesterol cao; thực phẩm chứa chất bảo quản và phụ gia; rượu bia… Ngoài ra, người bệnh cần xây dựng lối sống khoa học, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, duy trì thói quen thể dục thể thao mỗi ngày. Để đảm bảo chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng bệnh mà không làm ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, tốt nhất bạn nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng.
