Để cải thiện men gan cao, bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, nhiều người tìm kiếm các loại đồ uống giúp hạ men gan. Uống gì để hạ men gan hiệu quả, cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết sau.
Để men gan ổn định không tăng cao, bạn cần ưu tiên và hạn chế một số loại đồ uống sau đây.
Người có men gan cao nên uống đủ lượng nước lọc hàng ngày, đây là ưu tiên hàng đầu. Uống đủ nước giúp gan hoạt động tối ưu, loại bỏ độc tố hiệu quả. Bên cạnh đó, người bệnh có thể bổ sung thêm các thức uống thảo dược, các loại nước ép rau củ quả giàu vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe của gan.
Người bị men gan cao nên tránh rượu, hạn chế thức uống đóng chai, nước tăng lực, chứa nhiều đường, chất tạo màu. Rượu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan trên toàn thế giới. Việc uống quá nhiều rượu làm quá tải khả năng xử lý rượu của gan dẫn đến viêm, sẹo và cuối cùng là suy gan. Theo thời gian, việc tiêu thụ quá nhiều rượu có thể gây ra các tình trạng như gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu và xơ gan, thường không thể phục hồi. Những bệnh lý này khiến men gan tăng cao.
Việc tiêu thụ đồ uống đóng chai chứa chất tạo ngọt nhân tạo có thể làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ, từ đó khiến men gan tăng cao. Các chất tạo ngọt nhân tạo thường được sử dụng phổ biến bao gồm aspartame, acesulfame kali (Ace-K), sucralose, neotame, advantame,…
Nhiều người tìm đến thức uống tăng lực khi cần bổ sung năng lượng nhanh chóng, nhưng chúng có thể gây hại nhiều hơn lợi. Theo một nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ, tổn thương gan cấp tính có liên quan đến việc sử dụng quá nhiều đồ uống tăng lực. Gan phải làm việc nhiều hơn để phân hủy các thành phần như taurine, caffeine và các chất kích thích khác. Tiêu thụ quá nhiều được biết là có thể gây suy gan trong một số trường hợp, thậm chí một số người cần ghép gan ngay lập tức (1).
Để hạ men gan nên uống gì? Người bệnh có thể uống nước thảo dược, các loại nước ép,… để cải thiện tình trạng của mình.
Người men gan cao có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc uống nước atiso, diệp hạ châu, mã đề,… để ổn định men gan.
Atiso đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ nhờ các đặc tính dược liệu tiềm năng. Loại cây này có tác dụng làm giảm đường huyết và cải thiện tiêu hóa, sức khỏe tim mạch cũng như gan. Việc bổ sung atiso có thể có tác dụng ổn định men gan bằng cách giảm sản xuất các gốc oxy phản ứng, peroxy hóa lipid và oxy hóa protein, đồng thời tăng hoạt động của glutathione peroxidase (một enzyme chống oxy hóa).
Một nghiên cứu cho thấy việc bổ sung atiso có thể làm giảm nồng độ men gan AST và ALT trong huyết thanh. Mặc dù cần có thêm các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn, chất lượng cao ở các khu vực khác nhau để đưa ra kết luận chắc chắn nhưng bạn có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ để sử dụng nước atiso nếu đang gặp phải tình trạng men gan cao (2).
Uống gì để hạ men gan? Rau má được sử dụng làm thực phẩm cũng như làm thuốc trong y học cổ truyền. Chiết xuất rau má chứa hơn 100 thành phần bao gồm cả polyacetylenes, flavonoid, flavone, sterol và lipid. Trong đó, các thành phần được cho là có hoạt tính sinh học gồm glycoside triterpenoid pentacyclic, asiaticoside, centelloside, madecassoside, axit asiatic, axit madecassic,…
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng rau má có thể giúp giảm viêm và stress oxy hóa ở gan. Ngoài ra, loại rau này còn được chứng minh là có đặc tính bảo vệ gan khỏi tổn thương do độc tố và các chất độc hại gây ra. Trong một nghiên cứu trên chuột bị tổn thương gan, việc sử dụng chiết xuất rau má đã làm giảm men gan. Một nghiên cứu khác cho thấy chuột bị bệnh gan nhiễm mỡ đã giảm mỡ gan và tình trạng viêm sau khi được điều trị bằng chiết xuất rau má.
Xem thêm: Rau giúp hạ men gan: Nguyên tắc lựa chọn và chế biến
Uống gì để hạ men gan cao? Diệp hạ châu có tên khoa học là Phyllanthus urinaria L, được sử dụng ở Việt Nam và các nước khác như Peru, Malaysia, Trung Quốc, Nhật Bản,… Loại cây này chứa thành phần phyllantin, hypophyllantin và triacontanal có khả năng cải thiện viêm gan B, gan nhiễm mỡ, giải độc tố trong gan, hạ men gan, tăng cường chức năng gan. Bạn có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc uống nước diệp hạ châu để cải thiện men gan cao.
Cà gai leo có tên khoa học là Solanaceae, chứa các thành phần hóa học như flavonoid, diosgenin, saponin steroid, acaloid solasodin, solasodinon,… Đây là loại cây thuốc quen thuộc, được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam cho việc điều trị viêm gan, xơ gan, giải độc gan, hạ men gan.
Trà khô cà gai leo có lợi ích chống oxy hóa, giúp hạ các enzyme gan như LDH, ALP và AST. Loại trà này cũng tăng cường hoạt động của các enzyme bảo vệ gan như SOD, CAT, GST, GSH, thúc đẩy quá trình phục hồi tế bào và hỗ trợ sức khỏe gan.
Uống gì hạ men gan? Mã đề có tên khoa học là Plantago major, có thể ăn sống hoặc nấu chín. Mặc dù thường bị coi là cỏ dại, nhưng thực chất mã đề đã được sử dụng làm thuốc trong nhiều thế kỷ ở cả châu Âu và châu Á.
Các thành phần chính mang đến hiệu quả dược liệu của cây là glycoside iridoid, axit phenolcarboxylic, saponin, flavonoid và tannin. Khi dùng đường uống, lá mã đề có tác dụng loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể, thanh lọc máu và kích thích gan đào thải độc tố ra khỏi máu và cơ thể, làm hạ men gan.
Ngoài những thức uống trên, bạn có thể uống nước chanh – mật ong, nước ép từ củ dền, cà rốt,… để cải thiện men gan tăng cao.
Nước chanh chứa hàm lượng lớn vitamin C, một chất chống oxy hóa mạnh, cùng với các hợp chất flavonoid như hesperidin và naringin. Các chất này có tác dụng bảo vệ tế bào gan, ngăn chặn sự tấn công của các gốc tự do và giảm viêm, những yếu tố gây tổn thương gan. Flavonoid trong chanh có khả năng cải thiện chức năng gan bằng cách giảm mức độ oxy hóa trong cơ thể, giúp ngăn ngừa sự hình thành các bệnh gan mãn tính như xơ gan và gan nhiễm mỡ. Việc bổ sung chanh vào chế độ ăn uống có thể làm giảm nồng độ men gan ALT và AST, hai chỉ số quan trọng để đánh giá sức khỏe gan.
Bên cạnh đó, mật ong chứa canxi, kali, magie, vitamin B và vitamin C tốt cho sức khỏe. Mật ong cũng giàu fructose và glucose được cơ thể hấp thụ dễ dàng, cung cấp năng lượng cho hoạt động trao đổi chất ở gan, thúc đẩy quá trình tái tạo mô gan, sửa chữa tổn thương gan. Ở những người có chức năng gan kém hoặc bị viêm gan mãn tính, uống mật ong có thể cải thiện chức năng gan hiệu quả.
Vì vậy, bạn có thể uống nước chanh nóng pha cùng mật ong để cải thiện sức khỏe tổng thể và hỗ trợ làm hạ men gan.
Uống gì giúp hạ men gan? Bên cạnh nước chanh mật ong, bạn cũng có thể uống nước ép trái cây họ cam và dưa hấu để cải thiện tình trạng men gan cao. Nước ép từ các loại trái cây họ cam gồm cam, quýt và bưởi rất giàu vitamin C, hỗ trợ quá trình giải độc, chất béo của gan. Những loại nước ép này giúp giảm nồng độ men gan, bao gồm AST, ALT và GGT. Trái cây họ cam cũng chứa cryptoxanthin – một sắc tố thực vật có tác dụng chống viêm giúp kiểm soát nồng độ enzyme gan. Trong đó, bưởi cung cấp naringin, naringenin, chất chống oxy hóa giúp tăng cường giải độc gan và giảm viêm hiệu quả.
Trong khi đó, dưa hấu là một loại thực phẩm bổ dưỡng, tốt cho sức khỏe gan. Dưa hấu giàu chất chống oxy hóa như lycopene và vitamin C giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tác hại của các gốc tự do. Ngoài ra, hàm lượng nước cao trong dưa hấu còn giúp đào thải độc tố ra khỏi cơ thể và thúc đẩy chức năng gan tối ưu. Loại quả này còn chứa citrulline – một loại axit amin giúp cải thiện lưu lượng máu và giảm nồng độ amoniac, mang lại lợi ích cho cả gan, thận.
Nước ép củ dền chứa betalain, nitrat giúp tăng cường giải độc gan, giảm tổn thương oxy hóa và cải thiện lưu lượng máu. Loại thức uống này cũng giúp giảm nồng độ triglyceride, thường tăng cao trong gan nhiễm mỡ. Một nghiên cứu năm 2023 phát hiện ra rằng nước ép củ dền có thể giúp cải thiện đôi chút chỉ số men gan và lipid máu ở người mắc gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Nhưng nếu kết hợp với chế độ ăn Địa Trung Hải, các chỉ số này sẽ giảm hơn đáng kể.
Nước ép cà rốt cũng là một thức uống khác có lợi cho sức khỏe của người có men gan cao. Loại thức uống này chứa carotenoid, có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa, giúp bảo vệ gan. Nghiên cứu kéo dài 8 tuần trên chuột cho thấy nước ép cà rốt làm giảm một số dấu hiệu của gan nhiễm mỡ – một bệnh lý phổ biến có thể khiến men gan tăng cao.
Quả bơ giàu axit béo omega-3 giúp điều hòa cholesterol và giảm mỡ gan. Loại quả này cũng dồi dào vitamin E – một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tác hại của các gốc tự do. Ăn bơ thường xuyên có thể giúp giảm nồng độ men gan và nguy cơ viêm gan. Sinh tố bơ là thức uống dễ thực hiện, thơm ngon, phù hợp với nhiều người.
Còn đu đủ lại chứa các enzyme như papain, chymopapain, hỗ trợ tiêu hóa và gián tiếp hỗ trợ chức năng giải độc của gan. Các enzyme này giúp phân hủy protein và giảm gánh nặng tiêu hóa cho gan. Các nghiên cứu cho thấy việc thường xuyên tiêu thụ các loại trái cây tốt cho gan như đu đủ có thể cải thiện nồng độ men gan. Loại quả này giúp điều chỉnh nồng độ men gan ALT và AST – hai chỉ số thường tăng cao ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
Nước lọc, nước gạo lứt và nước nghệ pha mật ong cũng là những lựa chọn tốt cho người có men gan cao.
Nước lọc là một phần tất yếu không thể thiếu mỗi ngày. Cơ thể người trưởng thành trung bình chứa 50% – 65% là nước, uống đủ nước mỗi ngày không chỉ cần thiết cho một lá gan khỏe mạnh mà còn giúp toàn bộ cơ thể hoạt động tốt nhất. Bởi vì nước giúp hòa tan chất béo và chất xơ hòa tan, ngăn ngừa táo bón, giảm gánh nặng cho thận, gan bằng cách đào thải chất thải ra khỏi cơ thể.
Nước cũng làm loãng máu giúp gan dễ dàng lọc các chất gây hại ra khỏi cơ thể. Khi bị mất nước, gan sẽ kém hiệu quả hơn trong việc lọc các độc tố như rượu dẫn đến dễ bị ngộ độc hơn. Uống đủ nước cũng cần thiết để duy trì cân nặng khỏe mạnh, giúp giảm nguy cơ phát triển hoặc làm nặng thêm bệnh gan nhiễm mỡ. Người bị men gan cao nên nạp đủ 2 lít nước lọc mỗi ngày.
Gạo lứt có tên gọi khác là gạo rằn, gạo lật. Đây là loại gạo được xay bỏ lớp vỏ trấu và vẫn còn giữ lại lớp cám gạo bên trong. Giá trị dinh dưỡng của gạo lứt rất cao, hơn hẳn so với gạo trắng. Ngoài tinh bột, đường, chất đạm và chất xơ, bên trong gạo lứt còn có các dưỡng chất như B1, B2, B3, B6, folic, canxi, sắt, magie, kali, natri,… Loại thức uống này hỗ trợ thanh lọc gan, phù hợp cho người có men gan cao.
Nghệ chứa curcumin có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa, hiệu quả tốt trong việc tăng cường miễn dịch và phòng ngừa các bệnh thông thường. Loại nước giàu chất chống viêm, chống oxy này này thậm chí còn có thể làm giảm nồng độ men gan. Một bài tổng quan hệ thống đã đánh giá 5 thử nghiệm cho thấy sự giảm đáng kể men gan ALT và AST khi dùng nghệ hoặc hoạt chất curcumin so với giả dược.
Vì vậy, bạn có thể dùng nước nghệ pha thêm mật ong như một thức uống bổ dưỡng để hỗ trợ cải thiện men gan và tăng cường miễn dịch.
Ngoài mối băn khoăn ăn uống gì để hạ men gan, sau đây còn một số thắc mắc thường gặp xoay quanh vấn đề này.
Các loại thảo dược như atiso, diệp hạ châu, rau má có thể tương tác với thuốc điều trị gây tác dụng phụ không tốt cho gan. Vì vậy, nếu đang dùng thuốc, bạn nên tránh uống thảo dược. Ngoài ra, nước ép bưởi cũng gây tương tác thuốc, thường được khuyến cáo không nên dùng. Riêng các loại nước ép trái cây có thể uống bình thường nhưng tốt nhất bạn nên hỏi kỹ lại bác sĩ điều trị.
Đối với các loại thảo dược, không nên dùng kéo dài vì có thể hại gan và thận. Ví dụ lạm dụng trà atiso có thể dẫn đến những tác dụng phụ như chướng bụng và suy thận. Các loại nước ép trái cây, rau củ có thể dùng như một phần trong chế độ ăn uống hàng tuần. Nhưng nên hạn chế thêm đường, sữa, pho mai và các phụ gia vào đồ uống để tránh tích tụ mỡ gan và các tác dụng bất lợi khác.
Bài viết đã giải đáp uống gì để hạ men gan. Việc bổ sung các loại đồ uống tự nhiên, thanh mát như nước ép rau củ, nước chanh pha loãng,… là một phương pháp hỗ trợ hiệu quả và an toàn. Hãy nhớ rằng, dù những thức uống này rất tốt nhưng chúng không thể thay thế cho lời khuyên và phác đồ điều trị của bác sĩ. Bổ sung tinh chất Wasabia và S. Marianum giúp hỗ trợ kiểm soát tế bào Kupffer, giảm các chất gây viêm như Interleukin, Leukotriene, TNF-α, TGF-β,… tăng cường quá trình giải độc và sức đề kháng cho gan từ đó giảm quá trình viêm và tổn thương tế bào gan, cải thiện men gan cao một cách hiệu quả.
