Viêm gan B là bệnh nhiễm trùng gan nghiêm trọng với tỷ lệ mắc trong cùng một gia đình tương đối cao. Điều này làm dấy lên lo ngại “viêm gan B có di truyền không?” Cùng ECO Pharma tìm hiểu đúng bản chất của căn bệnh này, từ đó biết cách đối phó và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.
Viêm gan B không di truyền. Đây là căn bệnh truyền nhiễm phổ biến do virus HBV (Hepatitis B Virus) gây ra. Với khả năng lây nhiễm gấp 100 lần virus HIV, virus HBV đã gây viêm gan B mạn tính cho khoảng 254 triệu người và 1,2 triệu ca mắc mới mỗi năm – Theo ghi nhận năm 2022 của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Sau khi nhiễm virus viêm gan B, người bệnh có thể trải qua hai giai đoạn là cấp tính và mạn tính. Ở giai đoạn cấp tính, viêm gan B gây ra những triệu chứng đặc trưng như vàng da và vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, buồn nôn và nôn, đau bụng và mệt mỏi. Mặc dù hầu hết người bệnh sẽ phục hồi sau thời gian viêm gan cấp tính nhưng một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm gan B mạn tính. Viêm gan B mạn tính không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm là xơ gan và ung thư gan.
Cũng theo WHO, viêm gan B có nguy cơ tiến triển thành mạn tính dưới 5% ở người trưởng thành, trong khi trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là 95%. Đó là lý do tất cả trẻ em sau khi chào đời đều cần tiêm chủng để được vắc xin bảo vệ khỏi viêm gan B. (1)
Như trong phần giải đáp cho câu hỏi bệnh viêm gan B có di truyền không thì viêm gan B là bệnh truyền nhiễm với tốc độ lây lan nhanh. Cơ chế lây truyền của viêm gan B là khi một người bình thường tiếp xúc với máu hoặc dịch sinh dục của người mang virus HBV. Những con đường làm lây truyền HBV như sau: (2)
Đây là cách lây truyền viêm gan B khiến nhiều người hoài nghi “viêm gan B có di truyền không?”. Mẹ mắc bệnh có thể truyền virus HBV cho con ở ba thời điểm là mang thai (chiếm 2%); chuyển dạ và sinh (chiếm 90%) và cho con bú (hầu như ít gặp nếu trẻ được tiêm ngừa đầy đủ vaccine viêm gan B và huyết thanh kháng virus HBV – HBIG).
Tỷ lệ mắc viêm gan B qua con đường quan hệ tình dục không an toàn tương đối cao (chiếm khoảng 30% số ca viêm gan B). Nếu không dùng các biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục một người có nguy cơ nhiễm virus viêm gan B qua việc tiếp xúc với dịch âm đạo hoặc tinh dịch của bạn tình.
Nồng độ virus HBV trong máu người bệnh rất cao. Vì vậy những người tiếp xúc với máu hoặc được truyền máu của người bệnh viêm gan B đều có nguy cơ nhiễm virus HBV. Để phòng tránh lây nhiễm virus viêm gan B qua đường máu, cần hết sức thận trọng trong các hoạt động có thể tiếp xúc với máu của người bệnh viêm gan B, bao gồm thực hiện phẫu thuật, thẩm mỹ hoặc điều trị nha khoa; xăm hình, xỏ khuyên, cắt bao quy đầu hoặc làm móng; dùng chung kim tiêm với người mắc viêm gan B hoặc bị thương do kim tiêm khi làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.
Việc chia sẻ và sử dụng chung các vật dụng cá nhân dính máu hoặc dịch tiết của người bệnh như bàn chải đánh răng, lược, dao cạo râu hoặc kềm cắt móng tay… cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm gan B. Do đó ở bất cứ môi trường sinh hoạt nào (gia đình hay công cộng), bạn đều nên tách biệt dụng cụ vệ sinh cá nhân với mọi người.
Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm nhưng hiếm khi lây lan qua đường hô hấp, bởi vì nồng độ virus HBV trong nước bọt rất thấp. Điều này có nghĩa bạn sẽ không bị viêm gan B khi hôn, ôm hoặc ăn uống cùng người mắc bệnh.
Tóm lại, khi bàn về con đường lây nhiễm virus viêm gan B, chúng ta có hai điểm quan trọng cần nắm rõ là thứ nhất, nếu không tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch sinh dục của người bị viêm gan B thì không có nguy cơ mắc viêm gan B. Thứ hai, virus viêm gan B không lây lan qua đường hô hấp như hôn, ho, hắt hơi hay ngồi ăn uống chung với người bệnh.
Và khi có nhu cầu phẫu thuật, thẩm mỹ hay điều trị nha khoa, bạn nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín. Tại đây, quy trình khử khuẩn và tiệt trùng dụng cụ chuyên dụng được thực hiện bài bản, đảm bảo loại bỏ hoàn toàn virus HBV giúp phòng ngừa tối đa nguy cơ lây nhiễm virus.
Tỷ lệ lây truyền virus viêm gan B từ mẹ sang con ở giai đoạn mang thai và sinh nở cao. Tuy nhiên trẻ sơ sinh mắc viêm gan B không phải đến từ yếu tố di truyền mà do bị nhiễm virus HBV từ mẹ dương tính với virus viêm gan B.
Ngoài con đường từ mẹ sang con, thực trạng một gia đình có nhiều người mắc viêm gan B do dùng chung dụng cụ cá nhân cũng góp phần làm tăng mức độ hoài nghi bệnh di truyền trong cộng đồng. Trường hợp lây nhiễm virus HBV chéo giữa các thành viên trong cùng gia đình thường đến từ việc bản thân người bệnh không biết họ mắc viêm gan B.
Viêm gan B là bệnh nhiễm trùng gan nguy hiểm có thể dẫn đến biến chứng xơ gan và ung thư gan. Đó là lý do mỗi gia đình và mỗi người cần chủ động phòng ngừa lây nhiễm virus HBV từ sớm bằng những biện pháp sau:
Sau khi giải đáp thắc mắc viêm gan B có di truyền không và thông tin chính xác cơ chế cũng như những con đường truyền nhiễm virus HBV mong rằng mọi người sẽ biết cách bảo vệ bản thân và gia đình trước khả năng lây nhiễm cao của virus viêm gan B. Đặc biệt là việc chủ động trong việc tiêm vắc xin viêm gan B để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc phải căn bệnh nguy hiểm này.
