Nhân trần là một loại thảo dược quen thuộc phổ biến trong y học cổ truyền, được sử dụng để điều trị nhiều bệnh khác nhau. Tuy nhiên, uống nhân trần có mất ngủ không, loại cây này có ích gì cho sức khỏe? Cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết này.
Nhân trần là một loại cây thân thảo, sống lâu năm, chiều cao khoảng 0.5m – 1m. Thân cây tròn, màu tím, nhiều lông. Lá cây hình trái xoan, mọc đối xứng và có lông ở hai mặt, mép lá có hình răng cưa, khi vò có mùi thơm đặc trưng. Loại cây này còn có những tên gọi khác là chè nội, chè cát, hoắc hương núi.
Hoa nhân trần thường mọc thành chùm ở đầu cành, màu tím, đài hoa có 5 răng xếp thành hình chuông. Quả có hình dạng trứng và chứa hạt nhỏ màu vàng. Đây là loại cây có thể dùng được tất cả các bộ phận. Nhân trần ưa sống ở khí hậu nhiệt đới. Nước ta, loại cây này được tìm thấy ở nhiều nơi, nhất là ở vùng đồi núi các tỉnh phía Bắc.
Uống nhân trần không gây mất ngủ. Theo y học cổ truyền, đây còn là một loại cây hỗ trợ hiệu quả trong việc điều trị bệnh mất ngủ nếu được sử dụng đúng cách. Nhân trần có vị đắng, tính bình, hơi hàn vào kinh bàng quang; tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp, dùng chữa thân thể nóng, da vàng, tiểu tiện không tốt. Trong số các vị thuốc nam, tam thất, tâm sen, lạc tiên và nhân trần được sử dụng phổ biến nhất trong các bài thuốc chữa mất ngủ.
Nghiên cứu chỉ ra, nhân trần chứa một số hợp chất monoterpene peroxide, một glycoside irridoid, năm phenylpropanoid và hai flavonoid giàu dược tính. Thảo dược này đã được chứng minh có tác dụng làm mát, chống phù nề, chống viêm và chống ngứa. Y học cổ truyền Việt Nam dùng nhân trần để điều trị bệnh thấp khớp, đau xương, đau dạ dày, rắn cắn, mủ da, chàm, nổi mề đay, vàng da và các bệnh về gan. (1)
Theo hướng dẫn của y học cổ truyền, bạn nên dùng từ 40g – 50g nhân trần để nấu chung với nước, uống nước này trong suốt cả ngày. Nên kiên trì sử dụng bài thuốc này trong vòng 10 ngày có thể cải thiện dần tình trạng mất ngủ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không nên uống quá nhiều nước nhân trần vào ban đêm, vì có thể gây khó chịu cho hệ tiêu hóa và ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ.
Cần lưu ý rằng tình trạng mất ngủ có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau và việc dùng nhân trần chỉ là một phần trong quá trình điều trị. Nếu bạn thường xuyên gặp vấn đề giấc về ngủ kéo dài, nên đến bệnh viện để được thăm khám, xác định nguyên nhân cụ thể và điều trị phù hợp nhất. Trên thực tế, có nhiều bệnh lý dẫn đến mất ngủ như ung thư, tiểu đường, bệnh tim, hen suyễn, bệnh trào ngược dạ dày thực quản, cường giáp, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer. (2)
Mặc dù là nhân trần mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không nên sử dụng loại cây này một cách thiếu khoa học. Dưới đây là một vài lưu ý khi sử dụng cây nhân trần:
Điều quan trọng cần lưu ý là trước khi sử dụng nhân trần hay bất kỳ loại thảo dược nào. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để biết được mình có được sử dụng hay không và nếu được dùng thì với liều lượng và thời gian như thế nào để phù hợp nhất với bản thân.
Bên cạnh việc hỗ trợ ngủ ngon, sử dụng nhân trần đúng cách còn mang đến một số lợi ích sức khỏe như:
Nhân trần hỗ trợ quá trình thanh lọc cơ thể và giải nhiệt tốt trong những ngày nóng bức. Loại cây này có khả năng kích thích các cơ quan đào thải, loại bỏ độc tố khỏi cơ thể một cách hiệu quả. Đặc biệt, vào buổi trưa nắng nóng, uống một cốc nước nhân trần có thể giúp cơ thể được giải nhiệt nhanh chóng.
Nếu bạn đang gặp phải tình trạng nóng trong người, mụn trứng cá, hoặc mẩn đỏ, sử dụng nhân trần hàng ngày có thể giúp đẩy nhanh quá trình loại bỏ độc tố, giảm cảm giác khó chịu.
Bác sĩ Đông y đã dùng nhân trần kết hợp với các loại thuốc khác như cây xạ đen và mật nhân để hỗ trợ điều trị ung thư. Cần lưu ý rằng, việc lựa chọn nhân trần chất lượng cao là điều quan trọng để đảm bảo hiệu quả của bài thuốc này và tránh các vấn đề về vi khuẩn hoặc chất lượng không đảm bảo.
Một số nghiên cứu chỉ ra, nhiều hợp chất được phân lập từ nhân trần gần đây đã được phát hiện có độc tính tế bào. Trong đó, chiết xuất methanol của nhân trần đã được chứng minh có độc tính trên tế bào K562 của ung thư bạch cầu. (3)
Cây nhân trần cũng có đặc tính chống viêm và kháng khuẩn, đặc biệt hữu ích trong việc xử lý vết thương hở do tai nạn. Để sử dụng nhân trần cho vết thương, bạn hãy đâm nhẹ thân cây nhân trần để lấy nước và thoa lên vết thương. Đây là cách giúp giảm viêm, ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn, đồng thời thúc đẩy quá trình lành vết thương.
Nhân trần còn có thể hỗ trợ chức năng thận và giúp lợi tiểu. Đối với những trường hợp trải qua các vấn đề như tiểu ra máu, tiểu rát hoặc khó tiểu, có thể nấu 40g nhân trần cùng 40g râu ngô với 1 lít nước và uống hàng ngày. Bài thuốc này giúp cải thiện chức năng thận và thúc đẩy quá trình lợi tiểu.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khi sử dụng nhân trần, người bệnh nên chọn sản phẩm chất lượng và thực hiện đúng hướng dẫn sử dụng để an toàn và mang đến hiệu quả tốt.
Các nhà khoa học Mỹ đã phát hiện 2 hoạt chất Anthocyanin và Pterostilbene có trong Blueberry (sinh trưởng ở Bắc Mỹ) có khả năng trung hòa gốc tự do, đồng thời kích hoạt men chống gốc tự do tự nhiên trong cơ thể. Nhờ đó, chúng giúp máu dẫn truyền oxy và dưỡng chất lên não hoạt động trơn tru, phục hồi chức năng thần kinh, cải thiện mất ngủ hiệu quả và an toàn.
Bên cạnh đó, Ginkgo Biloba chứa hàm lượng cao Flavonoid và Terpenoid. Chúng là các chất chống oxy hóa mạnh, góp phần hỗ trợ chống các gốc tự do, lưu thông máu, kích thích và tăng tuần hoàn não. Vì thế, để hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ, việc bổ sung bộ đôi tinh chất Blueberry và Ginkgo Biloba là điều cần thiết.
Ngoài ra, người bị mất ngủ cũng nên áp dụng một số cách sau để cải thiện chất lượng giấc ngủ tốt hơn:
Uống nhân trần có mất ngủ không? Y học cổ truyền cho rằng vị thuốc này có lợi cho giấc ngủ, không gây mất ngủ. Các nghiên cứu hiện đại hiện mới chứng minh được các tác dụng chống viêm, ung thư, ngứa và phù nề, chưa đề cập đến tác động của nó tới giấc ngủ. Mặc dù vậy hàng nghìn năm qua, Đông y và y học cổ truyền Việt Nam đã dùng vị thuốc này trong chữa trị mất ngủ.
