7 cách ngâm chân chữa mất ngủ đơn giản mà hiệu quả

Ngâm chân chữa mất ngủ đã được Đông y sử dụng từ lâu đời. Bằng cách làm ấm, kích thích tuần hoàn máu trong khi ngâm chân, phương pháp này giúp người bệnh cảm thấy thư giãn và ngủ ngon giấc hơn.

Cùng ECO Pharma tìm hiểu những cách ngâm chân trị mất ngủ trong bài viết sau đây.

Tìm hiểu về tình trạng mất ngủ

Mất ngủ là một dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến khiến bạn khó có được giấc ngủ ngon. Tình trạng này có thể cản trở các hoạt động hàng ngày do mệt mỏi và buồn ngủ. Mặc dù dễ gặp phải nhưng mất ngủ thường khó xác định được nguyên nhân. Có một số nguyên nhân phổ biến như do căng thẳng, thay đổi lịch trình, môi trường sống…

Mất ngủ được chia thành mất ngủ cấp tính (tạm thời) và mất ngủ mãn tính (dài hạn).

Theo Phân loại Quốc tế về Rối loạn Giấc ngủ (AASM, 2005), có khoảng 90 chứng rối loạn giấc ngủ khác nhau, hầu hết đều được biểu hiện bằng một trong các triệu chứng: buồn ngủ ban ngày quá mức, khó bắt đầu hoặc duy trì giấc ngủ, cử động khi ngủ, hành vi và cảm giác bất thường xảy ra trong khi ngủ. Tác động tiêu cực của mất ngủ kéo dài có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng như tăng nguy cơ tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì, trầm cảm, đau tim và đột quỵ. (1)

Tác dụng của việc ngâm chân chữa mất ngủ bằng thảo dược

Sức khỏe bàn chân liên quan mật thiết đến sức khỏe tổng thể. Bởi vì tuần hoàn máu ở chân có liên quan chặt chẽ đến tuần hoàn máu và trao đổi chất toàn thân, từ đó thúc đẩy chức năng điều hòa của hệ thần kinh và nội tiết. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ngâm chân làm giảm mệt mỏi và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở bệnh nhân đột quỵ và ung thư. (2)

Ngâm chân cũng giúp điều chỉnh sự thay đổi nhịp tim, tăng nhiệt độ cơ thể, giảm đau bụng kinh và lo lắng cho phụ nữ, đồng thời phục hồi năng lượng, cùng nhiều lợi ích sức khỏe khác.

Trong Đông y, ngâm chân hàng ngày là một biện pháp hỗ trợ chống lão hóa. Ngâm chân bằng thảo dược cũng tốt cho những người mắc bệnh Raynaud hoặc tuần hoàn chân kém. Ngay cả khi bạn bị mất ngủ, ngâm chân trị mất ngủ sẽ giúp thư giãn và hỗ trợ cải thiện giấc ngủ.

Người Trung Quốc có văn hoá ngâm chân trong 15 – 30 phút vào buổi tối để gột rửa mệt mỏi trong ngày và mang lại giấc ngủ ngon.

Hướng dẫn cách ngâm chân chữa mất ngủ tại nhà

Để ngâm chân chữa mất ngủ, bạn cần chuẩn bị các vật dụng gồm chậu, khăn lau, nước nóng và nước lạnh, muối và một số thảo dược hoặc tinh dầu.

1. Dùng nước muối ấm để ngâm chân trị mất ngủ

Ngâm chân với nước muối nên chọn muối Epsom để mang lại nhiều lợi ích hơn. Muối Epsom có chứa magie giúp thư giãn, đồng thời giảm căng thẳng, đau chân và viêm nhiễm.

Nguyên liệu

• 1/2 chén muối Epsom
• 5 – 20 giọt tinh dầu như bạc hà, hoa oải hương hoặc hương thảo (tùy chọn)

Cách thực hiện

• Hòa tan muối trong chậu nước nóng.
• Thêm tinh dầu và trộn đều
• Thử độ ấm của nước rồi thả chân vào ngâm 15 – 20 phút

2. Nước lá ngải cứu ngâm chân trị mất ngủ

Bạn đang gặp khó khăn, trằn trọc mỗi khi lên giường ngủ? Ngâm chân với ngải cứu trước khi đi ngủ có thể hỗ trợ ngủ ngon hơn.

Đặc tính an thần tự nhiên của ngải cứu có thể hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ, giúp bạn thức dậy sảng khoái. Tính ấm vốn có của ngải cứu giúp kích thích lưu thông máu và thúc đẩy dòng khí đi khắp cơ thể để giảm đau cơ hoặc căng thẳng.

Nguyên liệu: Ngải cứu khô hoặc tươi

Cách thực hiện

• Đun sôi ngải cứu với nước trong nồi khoảng 10 – 20 phút để các tinh chất tiết ra nước.
• Cho nước ngải cứu ra chậu ngâm.
• Đợi nước ấm vừa phải, cho chân ngâm trong 15 – 20 phút trước khi đi ngủ để có được lợi ích tối ưu.

Xem thêm: Ngải cứu chữa mất ngủ như thế nào

3. Ngâm chân chữa mất ngủ bằng vỏ quế

Cách ngâm chân trị mất ngủ với vỏ quế có thể giúp tăng cường lưu thông khí huyết và làm ấm khắp cơ thể, từ đó hỗ trợ ngủ ngon hơn.

Nguyên liệu

• 4 lít nước
• ½ chén vỏ cam tươi hoặc ½ chén vỏ cam khô
• 2 muỗng canh miếng quế
• 2 thìa gừng tươi

Cách thực hiện

• Đun sôi tất cả các nguyên liệu trên từ 10 – 15 phút, sau đó đổ vào chậu.
• Đợi nhiệt độ nước vừa phải thì cho chân vào ngâm.

4. Ngâm chân chữa mất ngủ với hồng hoa

Ngâm chân trị mất ngủ bằng cánh hoa hồng có thể giúp thư giãn tinh thần, hỗ trợ loại bỏ sự kích thích và căng thẳng tinh thần, từ đó giúp thư giãn và dễ dàng chìm vào giấc ngủ.

Nguyên liệu

• 1/2 chén hoa oải hương tươi hoặc khô
• 1/2 chén cánh hoa hồng tươi hoặc khô
• 1 muỗng hạt nhục đậu khấu

Cách thực hiện

• Đun sôi các loại thảo mộc trong một giờ.
• Đổ các loại thảo mộc vào chậu để ngâm chân hoặc chỉ lọc lấy nước.
• Ngâm chân trong 10 phút.

5. Ngâm chân với nước gừng chữa mất ngủ

Gừng có tác dụng kích thích lưu thông máu, giảm tình trạng mệt mỏi và đưa cơ thể bạn vào trạng thái cân bằng. Theo nghiên cứu, tinh dầu của gừng có thể giúp máu lưu thông, giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng. Nó cũng có thể giúp giảm viêm.

Nguyên liệu

• 1/2 chén gừng xay hoặc gừng tươi
• 5 – 20 giọt tinh dầu như chanh, sả hoặc cây xô thơm

Cách thực hiện

• Cho gừng vào chậu nước sôi.
• Thêm các loại tinh dầu vào chậu nước.
• Chờ nước bớt nóng rồi ngâm chân khoảng 15 phút.

6. Ngâm chân với sả

Tinh dầu sả giúp giảm căng thẳng, giảm lo âu và giảm viêm. Mùi hương của tinh dầu sả cũng giúp tinh thần được thoải mái hơn, tạo điều kiện để giấc ngủ tự nhiên đến nhanh chóng.

Nguyên liệu

• 5 cây sả
• Muối Epsom

Cách thực hiện

• Đun sôi nước, thả sả được cắt ngắn vào đun thêm 5 phút cho ra tinh dầu.
• Sau đó, đổ nước sả vào chậu hòa tan với muối Epsom
• Ngâm chân trong hỗn hợp này 15 phút để muối và sả phát huy tác dụng tuần hoàn máu và cải thiện giấc ngủ.

7. Ngâm chân với lá lốt trị mất ngủ

Mặc dù được sử dụng rộng rãi nhưng lá lốt chữa mất ngủ vẫn còn xa lạ với nhiều người. Trong quá trình nấu, các hoạt chất trong lá lốt sẽ hòa tan vào nước. Khi dùng nước này để ngâm chân, các hoạt chất trong lá lốt sẽ tác động trực tiếp lên da và niêm mạc, điều hòa tuần hoàn máu, giảm đau nhức cơ bắp, mệt mỏi, xoa dịu thần kinh và giúp ngủ ngon.

Nguyên liệu

• Lá lốt khoảng 200gr
• 2 muỗng cà phê muối hạt

Cách thực hiện

• Rửa sạch lá lốt, cắt thành từng khúc nhỏ. Cho lá lốt vào nồi nấu sôi với 2l nước.
• Hòa tan muối vào nồi nước lá lốt, sau đó đổ ra chậu.
• Đợi hỗn hợp nguội bớt là có thể ngâm chân được.

Tham khảo: 15 cách chữa mất ngủ bằng Đông y vô cùng hiệu quả

Một số công thức ngâm chân chữa mất ngủ trong Đông y

Ngoài các cách ngâm chân ở trên, bạn có thể tham khảo thêm 7 công thức ngâm chân chữa mất ngủ trong Đông y sau đây:

1. Công thức 1

Ngâm cả hai chân trong một chậu nước ấm khoảng 20 phút, thực hiện 1 – 2 lần mỗi ngày. Đặc biệt là phải thực hiện ít nhất một lần trước khi đi ngủ. Nhiệt độ của nước ngâm nên được điều chỉnh trong khoảng từ 38 đến 43 độ C hoặc tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và cảm giác riêng của mỗi người.

2. Công thức 2

Sử dụng 20g ngô thù du kết hợp với giấm gạo (lượng vừa đủ). Sắc kỹ ngô thù du để lấy nước, loại bỏ bã rồi hòa thêm giấm gạo. Tiếp đó, ngâm cả hai chân trong dung dịch này trong 30 phút mỗi ngày, đặc biệt công thức này phù hợp với người bị mất ngủ. Theo Đông y, công thức ngâm chân này mang đến sự hòa hợp giữa hai tạng Tâm và Thận, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ.

3. Công thức 3

Dùng 20g từ thạch, 20g chích ngũ gia, 15g phục thần và 10g ngũ vị tử. Cho từ thạch vào nồi sắc khoảng 30 phút, sau đó thêm các loại thuốc khác vào sắc thêm 30 phút nữa. Sau đó, lược bỏ bã và chắt lấy nước đổ vào chậu, ngâm cả hai chân trong 20 phút mỗi tối. Đồng thời, nước thuốc này cũng có thể dùng để xoa lên vùng trán và thái dương nhiều lần có thể làm thư giãn và dễ ngủ.

4. Công thức 4

Sử dụng các dược liệu như 20g từ thạch, 15g sinh long cốt, 15g cúc hoa, 12g hoàng cầm và 20g dạ giao đằng. Cho tất cả dược liệu vào nồi sắc lấy nước, dùng nước này để ngâm chân 30 phút mỗi tối trước khi đi ngủ. Phương pháp này đặc biệt phù hợp cho những người gặp vấn đề mất ngủ kèm đau đầu, cảm giác nóng trong ngực, bụng và cảm thấy bất an không yên.

5. Công thức 5

Dùng 20g đan sâm, 15g bạch truật, 12g hoàng liên, 10g viễn chí, 15g toan táo nhân và 10g trân châu mẫu đem sắc lấy nước. Đợi nước nguội bớt cho vào chậu để ngâm chân trong 30 phút mỗi ngày, đặc biệt là trước khi đi ngủ vào buổi tối.

6. Công thức 6

Sắc 20g lạc tiên, 20g lá vông, 20g thảo quyết minh và 15g hồng hoa để lấy nước. Ngâm chân trong nước này khoảng 30 phút trước khi đi ngủ.

7. Công thức 7

Sử dụng toan táo nhân 20g, thạch quyết minh 20g, mẫu lệ 20g, long cốt 20g. Cho tất cả nguyên liệu vào nồi sắc lấy nước, dùng nước này pha loãng với ít nước lạnh rồi dùng để ngâm chân 30 phút trước khi đi ngủ.

Xem thêm: 14 cách điều trị mất ngủ không cần dùng tới thuốc

Một số lợi ích của ngâm chân đối với sức khỏe

Bên cạnh lợi ích hỗ trợ dễ ngủ, các biện pháp ngâm chân còn giúp: (3)

• Giảm tê mỏi: Mỏi chân là tình trạng phổ biến xảy ra sau khi bạn đứng hoặc đi bộ trong thời gian dài. Điều này có thể khiến các cơ ở bàn chân trở nên mệt mỏi, dẫn đến chuột rút và khó chịu. Ngâm chân bằng nước nóng có thể cải thiện lưu thông máu, thư giãn các cơ, dây chằng và gân ở bàn chân.
• Thư giãn tinh thần và cải thiện chất lượng giấc ngủ: “Bàn chân là trái tim thứ hai của chúng ta”, vì vậy ngâm chân có thể cải thiện chức năng tim và từ đó thư giãn đầu óc, tâm trí thoải mái giúp dễ dàng chìm vào giấc ngủ.
• Hạ huyết áp: Trong vòng mười lăm phút sau khi ngâm chân, các mạch máu ngoại vi giãn ra giúp hạ huyết áp. Thực hành ngâm chân đều đặn lâu dài có thể giúp hạn chế dùng thuốc huyết áp.
• Cải thiện tình trạng làn da: Massage bàn chân khi ngâm chân có thể kích thích tiết hormone, cải thiện sức khỏe làn da. Ngoài ra, ngâm chân nước nóng có thể gây ra mồ hôi nhẹ nếu không tập thể dục.
• Tăng cường cơ bắp và xương: Ngâm chân thường xuyên có thể cải thiện lưu thông máu, do đó giúp tuần máu để đưa chất dinh dưỡng đến bàn chân tốt hơn. Cơ và xương ở bàn chân nhờ đó cũng được cung cấp nhiều dưỡng chất hơn và chắc khỏe hơn.

Một số lưu ý khi ngâm chân chữa mất ngủ

Ngâm chân chữa mất ngủ là một phương pháp truyền thống được sử dụng từ lâu đời vì sự tiện lợi và tác dụng thư giãn. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình thực hiện, bạn cần lưu ý vài điểm sau đây:

• Sử dụng nước ấm có nhiệt độ vừa phải, tránh sử dụng nước quá nóng có thể làm bỏng chân.
• Thời gian thích hợp để ngâm chân thường dao động từ 15 – 30 phút.
• Ngoài sử dụng thảo dược, bạn có thể thêm muối Epsom, tinh dầu vào nước có thể tăng cường hiệu quả của phương pháp này.
• Nếu có thời gian, nên massage trước và sau khi ngâm chân để giúp cơ bắp thư giãn và tăng cường hiệu quả.
• Luôn luôn kết thúc các buổi chân chân bằng nước mát để đóng các lỗ chân lông.
• Nên ngâm chân ở nơi yên tĩnh và thoáng đãng để có thể tận hưởng sự thư giãn và tập trung vào quá trình ngâm chân.
• Thực hiện ngâm chân với thảo dược vào buổi tối trước khi đi ngủ để đưa cơ thể và tâm trí chuyển sang trạng thái thư giãn và chuẩn bị cho giấc ngủ.
• Để có kết quả tốt nhất, nên thực hiện ngâm chân mỗi ngày hoặc ít nhất là 3 lần mỗi tuần.
• Trong quá trình ngâm chân, nên cố gắng thư giãn, hít thở đều để loại bỏ căng thẳng và lo lắng.
• Ngâm chân có thể được kết hợp với các phương pháp thư giãn khác như yoga, thiền, hít thở sâu để tăng cường hiệu quả chữa mất ngủ.
• Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường, tốt nhất bạn nên tránh ngâm chân.

Một số biện pháp cải thiện mất ngủ khác

Nếu bạn đang bị chứng mất ngủ, nên áp dụng kết hợp các biện pháp cải thiện như thay đổi thói quen sinh hoạt lành mạnh, ăn uống khoa học, rèn luyện thể chất. Cụ thể:

• Thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày: Bạn có xu hướng ngủ muộn vào cuối tuần, đặc biệt nếu bị ngủ không ngon giấc các ngày trong tuần. Tuy nhiên, nếu bị mất ngủ, bạn nên đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày để rèn luyện cơ thể thức dậy – đi ngủ vào một thời điểm cố định.
• Loại bỏ rượu và các chất kích thích như nicotine và caffeine: Tác dụng của caffeine có thể kéo dài lên tới 24 giờ, vì vậy khả năng nó ảnh hưởng đến giấc ngủ. Rượu có thể có tác dụng an thần trong vài giờ đầu sau khi uống, nhưng sau đó nó có thể dẫn đến tình trạng kích thích khiến bạn mất ngủ vào ban đêm.
• Ngủ trưa có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ban đêm, điều này thường gặp ở người bị mất ngủ kinh niên. Mặc dù ngủ trưa có vẻ là một cách thích hợp để bù đắp cho giấc ngủ đã bị thiếu, nhưng thực tế, nếu bạn có giấc ngủ trưa dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.
• Tập thể dục thường xuyên và ít nhất 30 phút một ngày có thể cải thiện chất lượng và thời gian ngủ. Tuy nhiên, nên tránh tập thể dục ngay trước khi đi ngủ có thể có tác dụng kích thích cơ thể.

• Hạn chế các hoạt động trên giường bởi giường là để ngủ và quan hệ tình dục. Tất cả những sinh hoạt khác có thể làm tăng sự tỉnh táo và khiến bạn khó đi vào giấc ngủ.
• Không ăn hoặc uống ngay trước khi đi ngủ. Ăn tối muộn hoặc ăn vặt trước khi đi ngủ có thể kích hoạt hệ thống tiêu hóa gây ra ợ nóng, trào ngược axit… khiến bạn khó ngủ. Ngoài ra, uống nhiều nước trước khi đi ngủ có thể khiến bàng quang bị quá tải, khiến bạn phải đi vệ sinh thường xuyên, khó ngủ trở lại.
• Tạo môi trường ngủ thoải mái như cải thiện nhiệt độ, ánh sáng và tiếng ồn sẽ dễ đi vào giấc ngủ.
• Giảm căng thẳng bằng các liệu pháp thư giãn trước khi đi ngủ như hít thở sâu, thiền định, ngâm chân với thảo dược…
• Sử dụng bổ sung các loại thảo dược thiên nhiên được chiết xuất từ Ginkgo Biloba và Blueberry nhằm hỗ trợ chống gốc tự do, tuần hoàn máu não, từ đó hỗ trợ cải thiện mất ngủ.

Ngâm chân chữa mất ngủ là biện pháp có tác dụng hỗ trợ cải thiện nhức mỏi, cải thiện tuần hoàn máu… và giúp người bị căng thẳng có thể thư giãn và “vỗ về” giấc ngủ tốt hơn. Nếu bị mất ngủ quá hai tuần, đã áp dụng ngâm chân và các biện pháp tại nhà khác nhưng không cải thiện, bạn nên đến bệnh viện thăm khám, tìm ra nguyên nhân và điều trị sớm.